محمود عباس رهبر تشکیلات فلسطینی در دیدار با رئیس جمهوری آرژانتین خانم کریستینا فرناندز دکیرشنر، در سفر ابو مازن به آمریکای لاتین (خبرگزاری وفا، 23 نوامبر 2009) در مصاحبه ها در این سفر، ابو مازن از «مبارزه خلقی» مانند آنچه که در دو منطقه «بلعین» و «نعلین» در کرانه باختری جریان دارد، تجلیل کرد اما گفت راه فلسطینی ها صلح و مذاکره است و خواهان انتفاضه دیگری نیستند.
رئوس گزارش
-
این هفته بر شمار حملات راکتی و خمپاره ای به سوی اسرائیل افزوده شد (چهار حمله راکتی و دو خمپاره شلیک شد). جنگنده های اسرائیل نیز در واکنش، سه بار به هدف های متعلق به خرابکاران در غزه حمله بردند (کارگاههای ساخت مهمات و تونل ها هدف حملات هوائی واقع شدند). سخنگویان حماس مدعی شدند که «اسرائیل عامل تشدید وضعیت» است، و «هشدار» دادند که «دست بروی دست نخواهند گذاشت».
-
هیاتی از بلندپایگان حماس و نیز میانجیگر ارشد آلمانی این هفته برای تصمیم گیری در باره سرنوشت یک معامله مبادله صدها زندانی امنیتی فلسطینی در برابر رهائی سرباز اسرائیلی اسیر در دست حماس، به قاهره رسیدند. همه گزارشهای رسانه ای حاکی است که انجام چنین معامله ای «قریب الوقوع» است هر چند که برخی سران حماس می گویند هنوز تصمیم گیری نهائی انجام نشده و نخست وزیر اسرائیل نیز تلاش کرد که سطح انتظارات افکار عمومی را پائین آورد، و تاکید کرد که هنوز جزئیات معامله برای آزادی گلیعاد شالیط قطعی نشده است.
مهمترین رخدادهای باریکه غزه و کرانه باختری
نوار غزه
حملات راکتی و خمپاره ای
-
در طول هفته، با افزایش حملات راکتی و خمپاره ای به سوی اسرائیل روبرو بودیم. چهار مورد حمله راکتی که به اطراف آبادی های صحرای نگب غربی اصابت کرده بود، شناسائی شد که تلفات و جراحات جانی یا خسارت مالی نداشت. دو مورد حمله خمپاره ای نیز (در شانزدهم نوامبر) رخ داد که آن نیز بی جراحت و بدون خسارت بود.
-
در روز هجدهم نوامبر یک بسته مواد تخریبی که در جداره مرزی، و در نزدیکی گذرگاه «کرنی» کارگزاری شده بود، هنگام عبور یک واحد سربازان گشتی اسرائیل به کار انداخته شد که جراحتی نداشت (سخنگوی ارتش، هجدهم نوامبر). همان روز، به سوی یک واحد دیگر نظامیان اسرائیل در نزدیکی گذرگاه «کیسوفیم» با سلاح سبک تیراندازی شد که جراحتی در پی نداشت. مسوولیت این حمله مسلحانه را تشکلی بنام «حامیان بالهای جوان قدس» (منظور؛ در فلسطین) که وابسته به جهاد جهانی است عهده دار (وب سایت PALDF، هجدهم نوامبر 2009).
حملات راکتی و خمپاره ای به سوی آبادی های اسرائیلی در صحرای «نگب غربی» (جنوب اسرائیل)(1)
عملیات واکنش نیروی هوائی
-
در واکنش به حملات راکتی، نیروی هوائی ارتش اسرائیل این هفته سه بار به عملیات علیه هدفهای متعلق به تشکل های مسلح فلسطینی دست زد:
-
نوزدهم نوامبر – یک کارگاه ساخت مهمات و نیز دو تونل که از آن سلاح قاچاق می شد، هدف قرار گرفت (سخنگوی ارتش، نوزدهم نوامبر 2009). گزارشهای رسانه ای فلسطینی ها حاکی از زخمی شدن سه فلسطینی بطور سطحی تا متوسط در این بمباران بود (قدس نت، فال پرس، نوزدهم نوامبر 2009).
-
بیست و دوم نوامبر – دو کارگاه ساخت مهمات در بخش شمالی و نیز مرکز نوار غزه، و همچنین یک دهانه دیگر تونل های زیر زمینی که فلسطینی ها از آن مهمات و سلاح وارد غزه می کنند، مورد حمله جنگنده ها قرار گرفت (سخنگوی ارتش، بیست و دوم نوامبر 2009).رسانه های خبری فلسطینی گفتند که چند فلسطینی زخمی گردیده و خساراتی به اموال وارد شده است.
-
بیست و چهارم نوامبر – یک کارگاه دیگر مهمات سازی در منطقه «الزیتون» در غزه و دو دهانه دیگر تونل های قاچاق سلاح در منطقه الرفح هدف قرار گرفت.
واکنش های حماس
-
عوامل حماس به عملیات هوائی ارتش اسرائیل واکنش سختی نشان داده و مدعی شدند که «اسرائیل عامل وخیم شدن وضعیت شده است». شماری از واکنش ها:
-
صلاح البردویل، سخنگوی حماس در شورای قانونگذاری فلسطینی گفت که «اسرائیل با وخیم کردن اوضاع می کوشد تا نبض جامعه بین المللی را بسنجد و بفهمد که تا چه حد پس از گزارش گلدستون، جامعه بین المللی به اقدامات بعدی ارتش اسرائیل حساسیت نشان می دهد» (Palestine-info، بیست و دوم نوامبر 2009).
-
یگانهای عزالدین القسام، شاخه نظامی حماس «هشداری» صادر کرد و نوشت «نظر به وخیم کردن اوضاع از سوی صهیونیست ها، نیروهای عزالدین القسام دست بروی دست نخواهند گذاشت و به هر تعرض جدید واکنش نشان خواهند داد» (وب سایت «سما»، بیست و دوم نوامبر 2009).
-
محمد الرقب، سخنگوی حماس در خان یونس گفت «حملات نشان می دهد که اسرائیل خواهان ثبات نیست» و افزود که «در زمان و مکان مناسب به اسرائیل پاسخ داده خواهد شد» («فال تودی»، بیست و دوم نوامبر 2009).
-
سخنگویان و عوامل وابسته به «جهاد اسلامی فلسطین» و «کمیته های مقاومت مردمی» نیز مدعی شدند که این اقدام اسرائیل «مقدمه چینی برای یک حمله جدید ارتش این کشور به باریکه غزه است» («فال تودی»، بیست و دوم نوامبر 2009).
یهودا و شومرون (کرانه باختری)
فعالیت مقابله و بازدارندگی
-
نیروهای امنیتی اسرائیل به اقدامات بازدارندگی و مقابله خود در کرانه باختری ادامه می دهند که در چارچوب آن، شماری دیگر از افراد مظنون به دخالت در عملیات تروریستی دستگیر شده اند. این هفته موارد بیشتری از سنگ پرانی و حمله با بطری آتش زا به سوی اتومبیل های در حال حرکت اسرائیلی ها در کرانه باختری روی داد، که به زخمی شدن سطحی دو شهروند غیر نظامی و یک سرباز دختر اسرائیلی انجامید.
-
از جمله به این موارد اشاره می کنیم:
-
بیست و سوم نوامبر – به طرف اتومبیل های اسرائیلی که در حال حرکت در کنار منطقه عربی «سنجیل» (در شمال شرق رام الله) بودند، سنگ پرانی شد که یک زن اسرائیلی را بطور سطحی زخمی کرد. همان روز، خودرو های دیگر شهروندان اسرائیلی که از محله یهودی نشین درون شهر حبرون – الخلیل عبور می کردند، با سنگ مورد حمله قرار گرفت که در اینجا نیز یک مرد اسرائیلی بطور سطحی مجروح شد (سخنگوی ارتش اسرائیل، بیست و سوم نوامبر 2009).
-
بیست و دوم نوامبر - یک دستگاه اتوبوس اسرائیلی درحال حرکت از کنار دهکده «عوصرین» (در جنوب شرق شخم – نابلس) مورد سنگ پرانی قرار گرفت که بی جراحت بود اما به اتوبوس آسیب رساند (سخنگوی ارتش اسرائیل، بیست و دوم نوامبر 2009).
-
بیست و یکم نوامبر – خودرو های غیر نظامی های اسرائیلی در کنار «حواره» (در جنوب شخم – نابلس) با سنگ مورد هدف قرار گرفت که هرچند جراحت جانی نداشت اما آسیب مالی در پی آورد (سخنگوی ارتش اسرائیل، بیست و یکم نوامبر 2009). در این روز، به سوی اتومبیل های اسرائیلی ها در نزدیکی «حلحول» (در شمال حبرون – الخلیل) و همچنین در «جویس» (در شمال شرق قلقیلیه) سنگ پرانی شد (سخنگوی ارتش اسرائیل، بیست و یکم نوامبر 2009).
-
بیستم نوامبر – به طرف اتومبیل های اسرائیلی در حال گذر از منطقه «قبلان» (در جنوب شخم – نابلس) سنگ پرانی شد که جراحت جانی و آسیب مالی نداشت (سخنگوی ارتش اسرائیل، بیستم نوامبر 2009).
-
نوزدهم نوامبر – یک دستگاه اتوبوس مسافربری اسرائیلی به هنگام عبور از کنار «سلواد» (در شمال شرق شخم – نابلس) و نیز اتوبوس دیگری درحال حرکت از نزدیکی «العروب» (در جنوب غرب بیت اللحم) با بطری آتش زا مورد حمله قرار گرفت که در هر دو مورد جراحت جانی و یا آسیب جانی به بار نیآمد. همان روز اتومبیل های غیر نظامی های اسرائیلی که از کنار «عبود» (در شمال غرب رام الله) حرکت می کردند هدف بطری های آتش زا قرار گرفتند که اینجا نیز این حوادث بدون آسیب جانی یا مالی به سر رسید (سخنگوی ارتش اسرائیل، نوزدهم نوامبر 2009).
-
هجدهم نوامبر – با سنگ به طرف خودروهای مردم عادی اسرائیلی که از کنار «حوسن» (در غرب بیت اللحم) حرکت می کردند، حمله شد که بدون آسیب جانی بود اما زیان مالی در پی آورد (سخنگوی ارتش اسرائیل، هجدهم نوامبر 2009).
-
هفدهم نوامبر – به طرف محله یهودیان درون شهر حبرون – الخلیل با سنگ تعرض صورت گرفت که آسیب جانی یا مالی نداشت. همان روز پست بازرسی «قلندیه» (در جنوب رام الله) نیز شاهد تعرض با سنگ از سوی فلسطینی ها بود که آسیب جانی نداشت اما به چند اتومبیل زیان وارد کرد (سخنگوی ارتش اسرائیل، هفدهم نوامبر 2009).
گذرگاههای میان غزه با اسرائیل
-
گذرگاههای حد فاصل نوار غزه با اسرائیل در طول این هفته نیز فعال و گشوده ماندند و این هفته 528 دستگاه کامیون حامل کالاهای اساسی و مایحتاج اولیه از اسرائیل وارد نوار غزه شد.
-
گذرگاه الرفح نیز که ویژه عبور فلسطینی ها میان غزه با مصر است، در دو روز هجدهم و نوزدهم نوامبر باز شد (این گذرگاه اکثرا بسته است و تنها در مواقعی خاص، بنا به تصمیم دولت مصر گشوده می شود). در این دو روز، حدود سیصد نفر فلسطینی که در مصر بودند، وارد غزه شدند. مقامات مصر اعلام کردند که می خواهند در دو روز دیگر بزودی (بیست و سوم و بیست و چهارم نوامبر) در آستانه عید قربان، این گذرگاه زمینی را بگشایند (قدس نت، نوزدهم نوامبر 2009).
نبرد سیاسی
محمود عباس «خیزش عمومی» را می ستاید اما تاکید دارد که فلسطینی ها به راه انتفاضه باز نخواهند گشت
-
محمود عباس (ابو مازن) در مصاحبه ای با شبکه تلویزیونی بی بی سی عربی تاکید کرد که فلسطینی ها در کرانه باختری مانند مناطق «بلعین» و «نعلین» به «مقاومت مردمی» در برابر غصب سرزمین هایشان ادامه می دهند، که او این مقاومت را «قابل تحسین» دانست و گفت خواهان آن است که شاهد دیدن چنین مقاومتی نیز در سایر مناطق کرانه باختری در برابر آبادی های اسرائیلی باشد. محمود عباس گفت اما «حماس به مذاکرات محرمانه با اسرائیل ادامه می دهد و هیچ نوع مقاومتی انجام نمی دهد و سیاست مهار حملات راکتی و بازجوئی از عواملی را که به سوی اسرائیل راکت اندازی کنند، ادامه داده است».. مقامات وابسته به فتح می گویند که درپی ناکام ماندن مذاکرات، کادر رهبری تشکیلات فلسطینی تصمیم گرفته که سیاست «خیزش عمومی» را تشویق کند تا اسرائیل را به پذیرش استقلال کشور فلسطین وادار کند (قدس نت، بیستم نوامبر 2009). اندیشه «خیزش عمومی» در جریان کنگره ششم فتح (که تابستان امسال در بیت اللحم برگزار شد) مطرح گردید. ابو مازن خود در سخنرانی در آن کنگره (در دوم اوت 2009) گفت که «ملت فلسطینی در برابر آبادی های اسرائیلی، جداره حائل و غصب زمین ها و خانه ها به مقاومت مردمی روی آورده»، و در این رابطه از «مقاومت مردمی» که در شرق بیت المقدس و «بلعین» و «نعلین» در کرانه باختری مرتبا در جریان است، تقدیر کرد (وب سایت کنگره فتح، دوم اوت 2009).
-
محمود عباس در مصاحبه دیگری تاکید کرد که «فلسطینی ها علیرغم همه سرخوردگی ها از ناکامی ماندن تلاش های صلحی که با حمایت آمریکا انجام شد، خواهان انتفاضه سوم نیستند و نمی خواهند فصل خونینی که در فاصله سالهای دو هزار تا دو هزار و پنج میلادی (انتفاضه الاقصی) رخ داد، تکرار شود» زیرا «رنج بزرگی به ملت فلسطینی تحمیل کرد»، و تصریح نمود که «فلسطینی ها تنها و تنها به راه صلح و مذکرات می اندیشند و نه هیچ راه دیگر» (خبرگزاری معان، بیست و چهارم نوامبر 2009).
رئوس مصاحبه محمود عباس با بی بی سی عربی
-
در مصاحبه با شبکه تلویزیونی بی بی سی عربی (بیست و یکم نوامبر 2009)، محمود عباس تصریح کرد که تصمیم وی برای خودداری از اعلام نامزدی جهت احراز دوباره مقام رهبری تشکیلات فلسطینی، تصمیمی نهائی و غیر قابل برگشت است. ابو مازن تاکید کرد که «فلسطینی ها امیدوارند که شورای امنیت طرح صلح نقشه راه را با تصویب قطعنامه مورد حمایت قرار دهد، و نگرانی ندارد که این قطعنامه از سوی آمریکا وتو شود زیرا با قطعنامه 1515 شورای امنیت در تضاد خواهد بود(2). شماری دیگر از سر فصل های سخنان ابو مازن دراین مصاحبه:
-
محمود عباس تاکید کرد که بر سر حرف خود که ماه گذشته بیان کرد، در زمینه این که دیگر نمی خواهد خود را نامزد احراز مقام رهبری فلسطینی کند، باقی است و این تصمیم او نهائی است، و در مورد انتخابات فلسطینی نیز گفت که بدلیل مخالفت های حماس و تهدیدی که این سازمان در جهت جلوگیری از برگزاری انتخابات کرده، ظاهرا به تعویق می افتد. ابو مازن این احتمال را که شیخ دکتر عزیز الدوبک (مقام ارشد حماس و نائب رئیس شورای قانونگذاری فلسطین) به مقام رهبری فلسطینی برسد، رد کرد و گفت «حماس با توسل به زور و اقدامات یک جانبه بر نوار غزه مسلط شد».
-
محمود عباس دراین مصاحبه از سازمان حماس انتقاد کرد و آنرا به انجام مذاکرات محرمانه (با اسرائیل) در ژنو با یاری آمریکائی ها متهم کرد و گفت هدف حماس در این مذاکرات، برپائی کشور فلسطینی با مرزهای موقت است». ابو مازن گفت «اسرائیل نیز تمایل دارد که با حماس مذاکره کند تا با تشکیلات خود گردان فلسطینی، که خواهان استقلال کشور فلسطین در مرزهای دائمی؛ در چارچوب زمینهای سال 1967 است و راه حلی عادلانه را برای وضعیت دائمی خود جستجو می کند (که یکی از آنها حل همیشگی معضل پناهندگان فلسطینی پراکنده در جهان است)». ابو مازن همچنین تاکید کرده و گفت که «اگر از فلسطینی ها خواسته شود که از خواسته های خود عدول کنند، من با آن مخالفت خواهم کرد.
مذاکرات برای آزادی گیلعاد شالیط
-
هیات هائی از نمایندگان حماس از غزه و سوریه روز بیست و سوم نوامبر به قاهره رسیدند. هیات آمده از غزه شامل محمود الزهار و احمد الجعبری، فرمانده شاخه نظامی حماس بود. «منابع حماس» به شبکه العربیه گفتند که هیات حماس با میانجیگر آلمانی برای انجام مذاکرات حساس در باره معامله ای میان حماس و اسرائیل که به آزادی گیلعاد شالیط سرباز اسرائیلی اسیر در دست حماس در برابر صدها زندانی امنیتی فلسطینی شود، دیدار می کند. هیات حماس با دو نفر از دستیاران ارشد ژنرال عمر سلیمان رئیس سازمان اطلاعات مصر نیز در همین زمینه به گفت و گو نشسته است.
-
آمدن هیات های حماس به قاهره با گزارشهای فزاینده در رسانه های عربی، غربی ( و نیز اسرائیلی) در مورد «جدی تر شدن احتمال یک معامله» میان اسرائیل با حماس همزمان شد. این درحالی است که سازمان حماس در یک بیانیه مطبوعاتی اعلام کرد که هیچ چیز هنوز قطعیت نیافته است و «اسرائیل عمدا خود خبرهائی را درز می دهد که هدف آن، ایجاد فشار بر حماس است» (Palestine-info، بیست و سوم نوامبر 2009). مقامات حماس به خبرنگار روزنامه القدس العربی گفتند که «پیشرفت حاصل شده است اما هنوز به این معنی نیست که همه جزئیات معامله کاملا نهائی است». همچنین بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل در سخنانی خواهان آن شد که سطح انتظارات افکار عمومی از این مذاکرات بالا برده نشود و تاکید کرد که جزئیات معامله برای آزاد کردن گیلعاد شالیط همچنان در حال مذاکره است، و خاطر نشان گردید که «این امر به ما بستگی ندارد، و در طرف مقابل نیز تردیدهای مختلف وجود دارد و هنوز معلوم نیست که چه خواهد شد، چه ارائه می شود و بر سر چه چیزی به توافق خواهیم رسید» (هاآرتص، بیست و چهارم نوامبر 2009).
عرصه داخلی فلسطینی
سخنان وزیر کشور دولت حماس در مورد «توافق همه گروههای فلسطینی در توقف راکت پرانی به اسرائیل»
-
فتحی حماد، وزیر کشور در دولت حماس در نوار غزه با تشکیل یک نشست خبری در وزارت خانه خود (با لحنی که حاکی از نوعی پوزش خواهی بود) گفت «حماس با عملیات علیه اسرائیل مخالفتی ندارد اما هر گونه اقدامی باید با همآهنگی با دولت حماس انجام شود»، و چنین استدلال کرد که «بویژه بعد از جنگ اخیر، مردم غزه باید فرصت داشته باشند نفس بکشند و خانه های خود را باز سازی کنند و باید به مردم دست یاری داد تا دوباره سر پای خود بایستند». به گفته فتحی حماد، «حماس با همه تشکل های غزه به توافق رسیده که دیگر به حمله راکتی به اسرائیل دست نزنند ...اما اگر ببینیم که خودورها (منظور؛ خودروهای ارتش اسرائیل) آمده اند و به خاک ما تعرض می کنند، ناچار خواهیم بود که واکنش نشان دهیم» (شبکه القدس، بیست و یکم نوامبر 2009).
-
در زمینه سخنان فتحی حماد باید به این واقعیت اشاره کرد که سازمان حماس اکنون شش ماه است که به سیاست مهار حملات راکتی ادامه داده، که دلیل آن یک سری انگیزه های مختلف از نظر این سازمان است، که مهم ترین آن، این است که از فرصتی موقت برخوردار شود تا بتواند توان نظامی و شهروندی تحلیل رفته خود را که در جریان عملیات «سرب مذاب» بشدت آسیب دید، باز سازی کند. با وجود این، سخنان اخیر فتحی حماد واکنش هائی را درمیان خود حماس و تشکل های هم سو با حماس در پی آورد، که به چند مورد آن اشاره می کنیم:
-
فوزی برهوم، سخنگوی حماس گفت که «از اظهارات فتحی حماد سو برداشت شده است». برهوم مدعی شد که «حماس با مقاومت مخالفت ندارد (اتهامی که از سوی محمود عباس مطرح شده بود)، و افزود «اما حماس استراتژی توافق شده میان همه سازمان های فلسطینی را، مبنی بر قطع حملات راکتی محترم می شمارد» (شبکه خبری تلویزیونی عربی روسیه؛ «روسیه الیوم»، بیست و دوم نوامبر 2009).
-
ابو عبیده، سخنگوی شاخه نظامی حماس در مصاحبه با شبکه الجزیره از اساس تکذیب کرد که حماس بیانیه ای در مورد «وجود اجماع در زمینه قطع حملات راکتی» صادر کرده باشد (الجزیره، بیست و دوم نوامبر 2009).
-
خالد البطش، مقام ارشد «جهاد اسلامی فلسطین» مقیم غزه گفت «در مورد جدی بودن چنین توافقی (بر سر خودداری از حمله راکتی به اسرائیل) میان گروههای فلسطینی تردیدهای زیاد دارد» و یاد آور شد که نیروی هوائی اسرائیل به عملیاتی ازجمله در بیست و دوم نوامبر دست زده است. خالد البطش تاکید کرد که «جهاد اسلامی فلسطین حق خود را برای ادامه مقاومت علیه اسرائیل محفوظ می داند» (الجزیره، بیست و دوم نوامبر 2009).
فتحی حماد، وزیر کشور دردولت حماس، در نشست خبری
(Palestine-info، 22 نوامبر 2009)
|
نسخه چاپ
ارسال برای دوستان