واکنش های دنيای عرب به رخدادهای ایران نگاهی به آخرين تحولات تا روز 21ژوئن- 31 خرداد

ناآرامی ها در ایران (عکسهای گرفته شده توسط عکاسان آماتور که بروی اینترنت قرار گرفته است) 

نگاه کلی:

1. در طول روزهای پیش از تهیه این گزارش برخوردهای خشونت بار میان نیروهای سرکوبگر امنیتی رژیم ایران علیه تظاهر کنندگان معترض به نتایج انتخابات ریاست جمهوری این کشور  وخامت بیشتری به خود گرفت و  بر شمار کشته ها و زخمی ها افزوده شد. تظاهر کنندگان در تهران و شهرهای دیگر به فراخوانی های رهبر روحانی نظام اسلامی، آیت الله علی خامنه ای اعتنائی نکرده و به تجمع های اعتراضی خود ادامه دادند و هرچند با مشت سرکوبگرانه نیروهای امنیتی روبرو شدند اما  از برخورد با نیروهای سرکوبگر باکی به دل راه ندادند. به گونه کاملا آشکار، نیروهای امنیتی که بطور گسترده درخیابانها مستقر شدند، پس از نطق جمعه آیت الله خامنه ای درنماز جمعه پایتخت، دستور گرفته بودند که با خشونت بیشتری با مردم رفتار کنند. اکنون هرچه بیشتر ثابت می شود که حکومت اسلامی حاکم بر ایران بار دیگر از راههای پلیسی، و از جمله گشودن آتش به سوی تظاهرکنندگان، به سختی تقلا می کند که شعله نا آرامی ها را فرو بنشاند.  بامداد شنبه بیستم ژوئن، سی ام خرداد نیز حکومت از انفجاری انتحاری در حرم آیت الله روح الله خمینی در جنوب تهران خبر داد.

2.  تحولات ایران همچنان در صدر توجه رسانه های مهم جهان عرب (از جمله شبکه الجزیره) قرار دارد در حالیکه بنظر می رسد که شبکه های داخلی کشورهای عربی (به دلائل خاص مربوط به هریک از کشورها) کمتر به این اتفاقات ایران  توجه نشان می دهند. بیشتر این رسانه ها به صورت ظاهرا بیطرفانه به بازتاب رخدادهای ایران اقدام می کنند و بنظرمی رسد که می کوشند تا از اتخاذ موضع خودداری نمایند. بدلیل مشت آهنین رژیم ایران علیه رسانه های داخلی، اطلاع رسانی دقیق در باره رخدادها کاملا محدود شده  و نمی توان به گزارشهای رسانه های وابسته به حکومت نیز که اکثرا طرفدار محمود احمدی نژاد و گوش به فرمان رهبر نظام هستند، هیچ اعتماد کرد.

ناآرامی ها در ایران (این عکسها نیز توسط خود مردم ازطریق تلفن های همراهشان گرفته شده و توسط آنان بروی شبکه های اینترنتی قرار گرفته است)

واکنش رسانه های عربستان سعودی و سایر امیرنشین های حوزه خلیج فارس

3.  الشرق الاوسط،  روزنامه عرب زبان سعودی که در لندن انتشار می یابد، همچنان به بازتاب گسترده رخدادها و تحولات ایران اقدام کرده و محسوس است که لحن مطالب انتشار یافته در آن پیرامون این تحولات، در جانبداری از تظاهر کنندگان مخالف حکومت است. این روزنامه در مقاله ای که در شماره بیست و یکم ژوئن، سی و یکم خرداد، منتشر شد، نوشت که روند برخورد و تقابل میان آقای میر حسین موسوی با آیت الله خامنه ای می رود که به یک خطر جدی برای کل موجودیت و کیان جمهوری اسلامی ایران تبدیل شود. طارق المجید یکی از نویسندگان صاحب ستون دائمی در این روزنامه، در مقاله ای به بررسی دلائل و چرائی وقوع این ناآرامی های گسترده  در ایران پرداخت، و تاکید کرد که جنگ قدرت میان سران نظام، همراه با وضعیت نابسامان اقتصادی اکثریت ملت، نبود آزادی های بنیادین و مشت آهنینی که رژیم در طول سالها علیه ملت نشان داده، بستری مناسب برای این خیزش گسترده بوجود آورده است. به باور این نویسنده عرب، اکنون کل مشروعیت نظام ایران زیر سووال قرارگرفته  و ثابت شده که گروه چشمگیری از ملت ایران نه خواهان صدور انقلاب اسلامی به جهان است و نه تعارض با دنیا را می خواهد ، بلکه همآهنگی و همراهی با جهان را می طلبد. این نویسنده الشرق الاوسط به پرزیدنت باراک اوباما رئیس جمهوری آمریکا نیز توصیه می کند که از دخالت در امور ایران خودداری کند «زیرا هر اشتباهی از سوی او  در راستای منافع رژیم حاکم بر ایران خواهد بود و به تحقق خواستهای معترضین لطمه می زند» (الشرق الاوسط، 21 ژوئن 2009).  

ایرانی ها، گرفتار آمده  و غرق شده در تلاطم ریش  پر پشم ملایان حاکم بر وطن (کاریکاتور روزنامه الشرق الاوسط، 21 ژوئن 2009)

4. شبکه الجزیره،  این مهم ترین شبکه تلویزیونی دنیای عرب، که در مالکیت مقاماتی بلندپایه از امیر نشین قطر قرار دارد و به حاکمیت قطر نیز نزدیک است، از آغاز رخدادهای اخیر ایران به پخش گسترده این تحولات اقدام کرده و به این روند کماکان ادامه داده است. این شبکه درحالی که می کوشد تا به پخش ظاهرا بیطرفانه رخدادها، از درون خود ایران اقدام کند اما لحن ضمنی حمایت آن از رژیم حاکم نیز محسوس است. (شبکه الجزیره درایران دفتر رسمی دارد و خبرنگاران زیادی در این دفتر فعالیت می کنند. زبده ترین خبرنگاران الجزیره که در آغاز، برای پوشش رخداهای مربوط به انتخابات ریاست جمهوری به ایران رفته بودند، در پی تحولات غیر منتظره پس از انتخابات، به این جریانها اشارات گسترده دارند، و درحالیکه حکومت ایران همه خبرنگاران سی.ان.ان و بسیاری از شبکه های دیگر را به ترک ایران وادار کرده، اما خبرنگاران الجزیره همچنان در ایران باقی ماندند.) مفسران این شبکه در ارزیابی های خود صرفا این بحران را ناشی از نبرد بر سر نتایج انتخابات ایران می دانند و این رخدادها را به صورت مجموعه به هم پیوسته ای از مبارزه  علیه کل نظام حاکم بر ایران جلوه نمی دهند. این تلقی خاص و نوع نگاه شبکه الجزیره از آغاز ماجراهای اخیر ایران تغییری نکرده است.  

عامه مردم ایران به صورت نماد خشم بیرون جهیده از بطری که می پرسد: «رای من کجاست؟، و کوتوله عضو بسیج مجهز به باتوم در تلاش برای ضربه زدن به ملت خشمگین (کاریکاتور منتشره در روزنامه اخبار الخلیج 20 ژوئن 2009) 

سوریه

5.  روزنامه تشرین از بازتاب گسترده رخدادهای ایران خودداری می کند و چنین جلوه می دهد که برخی ناآرامی های بوجود آمده نیز شعله ای است که به سرعت رو به خاموشی دارد. (بشار اسد رئیس جمهوری سوریه  و حاکمیت این کشور در سه دهه اخیر نزدیک ترین هم پیمان رژیم اسلامی ایران بوده اند. سوریه خود نیز در قبال مردمش همواره سیاست مشت آهنین را اعمال کرده است.) روزنامه تشرین مدعی شد که در پی نطق آیت الله علی خامنه ای در نمازجمعه نوزدهم ژوئن، بیست و نهم خرداد، گویا میر حسین موسوی خود به لغو  تجمع بزرگ اعتراضی که قصد برپائی آنرا داشت، اقدام کرد. این روزنامه در گزارشی کوتاه یاد آور شد که وزارت کشور ایران به مخالفان هشدار داده که هرگونه تجمع آنها، اقدامی غیر قانونی محسوب خواهد شد (تشرین، 21 ژوئن 2009).  

مصر 

6.  وزیر امور خارجه مصر، احمد ابوالغیط در مصاحبه ای که در آن  پیرامون مناسبات مصر و ایران مورد پرسش قرار گرفت، گفت «اگر رژیم ایران از همکاری با عواملی که مایه نگرانی مصر است دست بردارد، هنوز درب (بهبود مناسبات) بروی دولت تهران گشوده است» (الاهرام، 21 ژوئن 2009) (روابط مصر و ایران از سه دهه پیش بنا به تصمیم آیت الله خمینی، بنیانگذار نظام قطع شد. دلیل او اعتراض به پیمان صلح مصر با اسرائیل بود. علیرغم تلاشهای یک دهه اخیر برای بهبود روابط میان تهران و قاهره، همچنان تیرگی شدید بین دو حاکمیت باقی مانده است).

تشکیلات خودگردان فلسطینی

7.  دریک برنامه شبکه تلویزیونی الجزیره که به بررسی رخدادهای ایران با شرکت دکتر صائب عریقات، مقام ارشد حکومت خودگردان فلسطینی اختصاص یافت، وی مستقیما موضع گیری نکرد. عریقات که رئیس بخش مذاکرات در سازمان آزادیبخش فلسطین است، به گفتن این امر بسنده کرد که «ایران برای فلسطینی ها یک خطر نیست اما ایران باید به همه فلسطینی ها دست یاری بدهد و نه تنها به یک جناح خاص (که اشاره ضمنی آقای عریقات به پشتیبانی گسترده مالی، نظامی و معنوی رژیم ایران در 20 سال اخیر از سازمان اسلام گرای افراطی حماس است). (این برنامه روز 20 ژوئن 2009 از شبکه الجزیره پخش شد). 

8. روزنامه فلسطینی الحیات الجدیده (که ارگان رسمی تشکیلات خودگردان فلسطینی در رام الله محسوب می شود) در مقاله ای به قلم آقای حافظ البغروثی،(که در شماره روز 21 ژوئن، 31 خرداد این روزنامه انتشار یافت)، بعید ندانست که روند ناآرامی ها و رخدادهای ایران به «مقطع غیر قابل بازگشت» رسیده باشد. این مقاله در اشاره به نبرد قدرت میان بلندپایگان نظام حاکم بر ایران تاکید کرد که این تحولات، صرفا یک جنگ خیابانی توده ها و اعتراضات پیش پا افتاده مردمی نیست و چهره ای فراتر از آن دارد. آقای حافظ البغروثی رخدادهای کنونی ایران را با اتفاقاتی که در صحنه فلسطنیی بوقوع پیوست، مقایسه کرده است. آن اتفاقات به دو دستگی عمیق در کادر حاکمیت فلسطینی منجر شد که هنوز نیزاین شکاف ادامه دارد. نویسنده بعید ندانسته است که رخدادهای ایران سرانجام منجر به فروپاشی نظام اسلامی حاکم بر آن کشور شود. آقای البغروثی درعین حال تاکید کرده که این ماجراها با فلسطینی ها ارتباطی ندارد و مردم فلسطینی بخشی از این نزاع درون صحنه سیاست ایران به حساب نمی آیند (الحیات الجدیده، 21 ژوئن 2009). 

آیت الله خامنه ای با ادعای «آرامش مورد نیاز»، به ارعاب میر حسین موسوی اقدام کرده و می گوید که خفه شو...(کاریکاتور روزنامه الایام، 20 ژوئن 2009) 

لبنان

9.  شماری از کاریکاتورها در باره رخدادهای ایران را که در روزنامه های چاپ لبنان انتشار یافته، در زیر ملاحظه می کنید:   

خامنه ای درحال چیدن محصول مورد نظرخویش از صندوق انتخابات، درحالیکه ملت اعتراض می کند (الاخبار، چاپ لبنان، 20 ژوئن 2009- باید گفت که این روزنامه، همواره به حزب الله لبنان نزدیک بوده است.)	خامنه ای در تلاش برای نگاهداشتن به زور صندوق رای، درحالیکه توده های تظاهر کنندگان آزادیخواه زیر آن در حال له شدن هستند...(المستقبل، چاپ لبنان، 20 ژوئن 2009)

خامنه ای از احمدی نژاد  پشتیبانی می کند (البلد، چاپ لبنان، 20 ژوئن 2009)