اخبار ترور و نزاع اسرائيلی - فلسطينی (2 تا 9 ژوئن 2009)

رویا...	دربرابر واقعیت...

عکس راست: رئیس جمهوری ایالات متحده باراک اوباما در دیدار از مصر (عکس از تلویزیون مصر، 4 ژوئن 2009). عکس چپ: یکی از اسبهائی که مواد انفجاری در این حیوان از سوی تروریستها جاسازی شده بود، و درکنار پایانه سوختی نخل عوز  منفجر شد (عکس از الجزیره، 8 ژوئن 2009)

رئوس گزارش 

• درصدر رخدادهای این هفته، مقابله با تلاش یک باند تروریستی وابسته به سازمان جهاد اسلامی آزادی فلسطین، که برای حمله خرابکاری در گذرگاه کرنی آماده شده بود، قرار دارد. دراین رخداد پنج خرابکار کشته و شماری دیگر زخمی شدند. این، اولین رخداد از این نوع، پس از خاتمه عملیات «سرب گداخته» بود. این عملیات توسط باندی انجام شد که ظاهرا سیاست های سازمان حماس را بر نمی تابد  درحالیکه حماس همچنان سیاست شکیبائی را پیگیری می کند ( و این هفته نیز هیچ راکت و خمپاره ای از غزه به سوی نگب غربی شلیک نشد) اما این باند خرابکاری درصدد سرکشی در برابر سیاست حماس بر آمده بود.

• درعرصه سیاسی، باراک اوباما رئیس جمهوری آمریکا این هفته «سخنرانی قاهره» خود را انجام داد که در برگیرنده پیامهای آشتی در قبال جهان عرب و اسلامی بود. در این نطق، اوباما از جمله، خواهان تحقق طرح «نقشه راه» شد و بر تعهد شخصی خود برای پیشبرد صلح، بر اساس راهکار دو کشور اسرائیلی و فلسطینی تاکید کرد. دولت اسرائیل ابراز امید کرد که این نطق راهگشای دوران جدیدی برای آشتی اسرائیل با دنیای عرب و اسلامی باشد؛ حکومت خودگردانی نیز به گرمی از این نطق استقبال کرد و «توپ را به زمین اسرائیل» انداخت. حماس نیز با لحن آشتی جویانه از نطق یاد کرد و خواهان ترجمان عملی آن شد.

مهمترین رخدادها

نوار غزه

تلاش یک باند تروریستی وابسته به «جهاد جهانی» در کنار پایانه سوختی نخل عوز خنثی شد 

•  در هشتم ژوئن، درساعت 6 بامداد، نیروی ارتش اسرائیل که در نزدیکی پایانه سوختی نخل عوز، در شمال غزه مشغول عملیات بود، متوجه شماری از خرابکارانی شد که در حال کارگزاری بمب در طول جداره حائل امنیتی بودند. نیروی ارتش، که با هلیکوپتر نیز از هوا حمایت می شد، به سوی خرابکاران آتش زمینی گشود. در طول این آتشباری ظاهرا پنج نفر از تروریست ها کشته شدند و شماری دیگر زخمی شدند. به نیروهای ارتش اسرائیل آسیبی نرسید.

عکس راست: محل تلاش تروریستی. عکس چپ: یکی از کامیون هائی که از سوی باند خرابکاری مور د استفاده قرار گرفت (الجزیره، 8 ژوئن 2009). 

• از بررسی ها در باره این رخداد چنین بر می آید که باند تروریستی شامل هشت تا ده نفر بوده که با سه کامیون به محل رسیدند. کامیون ها سه اسب را نیز که به گاری حامل مواد انفجاری بسته شده بودند، حمل می کردند. برخی از اعضای این باند کمربند مواد انفجاری به بدن خود بسته بودند. درپی آتشباری ها، خرابکاران باقیمانده به سوی کامیونهائی که در نزدیکی محل متوقف شده بود ، عقب نشینی کردند. بنظر می رسد که این باند در صدد انجام یک عمل عظیم خرابکاری، بعنوان نخستین اقدام تروریستی پس از عملیات «سرب گداخته» بود و در نظر داشت عملیات خود را با انفجار بسته های تخریبی، حمله و احتمال رخنه به خاک اسرائیل، و احتمال ربودن سربازان اسرائیلی نیز همراه کند.  

• مسوولیت عملیات خرابکاری را تشکیلاتی با نام جند انصارالله بعهده گرفت.  نوامبر 2008 برای نخستین بار از تشکیل این سازمان درنوار غزه سخن رفت. اهداف ایدئولوژیک جهاد جهانی بعنوان سر لوحه این تشکیلات مورد تاکید قرار گرفته بود. براساس بیانیه این تشکیلات، که در تارنمای آن سازمان منتشر شد، عملیات باند اعزامی آن در نخل عوز، با نام «غزوه البلاغ»(1) اجرا شد. این بیانیه کشته شدن سه عضو باند را تایید می کند و مدعی است که آنها قبل از کشته شدن، توانسته اند به نیروی ارتش اسرائیل ضربه بزنند (تارنمای janah.ps, به 8 ژوئن 2009). 

تارنمای اینترنتی تشکیلات جند انصارالله

پذیرش  مسوولیت عملیات تروریستی، آنگونه که در بیانیه این سازمان در تارنمای اینترنتی اش انتشار یافت  

آموزش فعالان باند مزبور با اسب (بعید نیست که آنها برای عملیات یاد شده آموزش می دیدند)

(تارنمای اینترنتی جند انصارالله، 8 ژوئن 2009). 

• در اتاق گفت و گوهای اینترنتی طرفداران حماس یکی از شرکت کنندگان در این مباحثات، نوشته است که تشکیلات جند انصارالله از سوی عزالدین قسام که شاخه نظامی حماس است، و در پایگاههای آن آموزش های لازم را دیده است. همچنین گفته شد که سازمان حماس کامیونها و مهمات لازم را در اختیار این گروه قرار داده بود (paldf, 9 ژوئن 2009). تنها اسماعیل هنیه نخست وزیر دولت حماس در غزه بود که به این عملیات اشاره کرد و سایر مقامات حماس از پرداختن علنی به آن خودداری کردند. هنیه مدعی شد که واکنش ارتش اسرائیل به این عملیات، «تعرض به نوار غزه» بوده است اما افزود، این حادثه ثابت می کند که «عواملی نیز وجود دارند که تمایل فلسطینی ها برای رعایت آرامش متقابل را نمی پذیرند» (خبرگزاری معان، 8 ژوئن 2009). برداشت ما از سخنان اسماعیل هنیه این است که وی با ظرافت می خواهد این پیام را برساند که حادثه یاد شده با همآهنگی با حماس صورت نگرفته است.  

• درجمع بندی: تلاش تروریستی یاد شده که خنثی شد، قرار بود که نخستین عملیات بزرگ خرابکاری از سوی تشکلهای صلح ستیز، از پس از پایان عملیات «سرب گداخته» باشد که توسط یکی از تشکلهای هم سو با جهاد جهانی و برخلاف سیاست شکیبائی حماس برنامه ریزی شده بود و خرابکاران روانه اجرای آن گردیده بودند. گفتنی است که  پیش از آن نیز، عملیاتی در نهم آوریل 2008  در نزدیکی پایانه سوختی نخل عوز توسط یک باند چهار نفره مسلح صورت گرفت، که در آن، تروریستها جداره حائل را پشت سر نهاده و به سوی اسرائیلی هائی که در محل کار می کنند آتش گشودند، و درنتیجه دو شهروند غیر نظامی اسرئیلی از کارکنان این پایانه سوختی(2) جان خود را از دست دادند.

حملات راکتی و خمپاره ای 

• درطول این هفته شواهدی از حملات راکتی و خمپاره ای از نوار غزه به سوی جنوب اسرائیل بدست نیآمد و آرامش نسبی در شهرکهای یهودی نشین واقع  در صحرای نگب غربی، کماکان مانند سه ماه اخیر رعایت شده است.

حملات راکتی و خمپاره ای، از پس از عملیات «سرب گداخته»

درعملیات مشترک ارتش اسرائیل و تشکیلات امنیت داخلی اسرائیل، دو عضو تحت تعقیب حماس در منطقه حبرون دستگیر شدند 

• در یک عملیات مشترک نیروهای ارتش اسرائیل و تشکیلات امنیت داخلی (شباک) در اول ژوئن 2009 دو نفر از افراد تحت تحقیب حماس در دهکده رعبود در جنوب غربی حبرون (الخلیل) دستگیر شدند. این دو در عملیات خرابکاری که ماه گذشته در جوار «سامواع»، در جنوب حبرون صورت گرفت، دست داشتند. در جستجوهائی که نیروهای ارتش اسرائیل از خانه های افراد تحت تعقیب انجام دادند، تیربارهای مدل «عوزی» همراه با اسلحه های تهاجمی از مدل کلاچنیکف که توسط دو  تروریست در عملیات یاد شده مورد استفاده قرار گرفته بود، بدست آمد (تارنمای سخنگوی ارتش اسرائیل، 9 ژوئن 2009).

ارتش اسرائیل تسهیلاتی برای آمد و شد فلسطینی های یهودا و شومرون (کرانه باختری) برقرار می کند 

• دراین هفته، ارتش اسرائیل گامهای دیگری با هدف آسان شدن رفت و آمد فلسطینی ها در جاده های یهودا و شومرون (کرانه باختری) برداشت. خاطر نشان می شود که ارتش اسرائیل در طول سال جاری میلادی حدود 140 پست بازرسی را در جاده های کرانه باختری برچید. این پست ها در گذشته از روی نیازهای امنیتی برقرار شده بود. برچیدن این پست ها با هدف تسهیل در زندگی روز مره مردم فلسطینی منطقه صورت گرفت (تارنمای سخنگوی ارتش اسرائیل، 5 ژوئن 2009). 

• در چارچوب گامهای جدید برای تسهیلات، سوم ژوئن این اقدامات انجام شد:  

• پست بازرسی «ریمونیم» برداشته شد. لغو این پست، امکان می دهد که مردم میان شهر رام الله با شخم (نابلس) و شمال کرانه باختری آزادانه رفت و آمد کنند.

• پست بازرسی «بیر زیت» برداشته شد. لغو این پست، امکان مید هد که مردم میان شهر رام الله با اریحا و «دره اردن» آزادانه رفت و آمد کنند.

• تردد از پست بازرسی عصیره الشمالیه شبانه روزی و در 24 ساعت آزاد خواهد بود. این امر موجب تسهیل در آمد و شد میان شهر شخم (نابلس) با شمال کرانه باختری می شود. 

• در پنجم ژوئن، دو پست بازرسی در شرق قلیلیه برداشته شد تا فلسطینی های دهکده های شرق اورشلیم آزادانه تردد  کنند. 

• در ششم ژوئن، نقطه بازرسی «حواره» در جنوب نابلس راه اندازی شد و نیز نقطه بازرسی دیگری درشمال غربی نابلس به کار افتاد که هدف از  آن، امکان تردد 24 ساعته در منطقه است تا شهروندان عرب نابلس با آزادی در حرکت و آمد و شد باشند (تارنمای سخنگوی ارتش اسرائیل، 6 ژوئن 2009).

نوار غزه، از پس از عملیات «سرب گداخته»

سازمان Free Gaza  (غزه را آزاد کنید) موعد حرکت کشتی های دیگری برای رسیدن به غزه را اعلام کرد  

• زیر نام «تابستان امید»، سازمان Free Gaza («غزه را آزاد کنید») از قصد خود برای اعزام سه کشتی دیگر حامل کمک برای نوار غزه درطول سه ماه آینده خبر داد. در تاریخ های 25 ژوئن، 14 ژوئیه، و در 22 اوت قرار است این سه کشتی جدید اجاره شده از سوی این سازمان به ساحل غزه برسند. قایقها در برگیرنده برخی کمک های انسانی، از جمله سیمان برای ساختمان سازی خواهد بود (تارنمای سازمان Free Gaza, 7 ژوئن 2009).

«صنعت تونل ها»  

• کشور مصر همچنان به مقابله با تونل هائی که فلسطینی ها در طول مرز غزه با مصر حفر کرده اند و از طریق آن، کالا و تروریستهای تشکل های خرابکاری عبور داده می شوند، ادامه می دهد. در ششم ژوئن، نیروهای امنیتی مصر 12 تونل دیگر را که درطول مرز الرفح میان غزه و مصر کنده شده بود، کشف کردند. یکی از تونلها پس از آن کشف شد که ابتدا دهانه آن، درون ساختمان شورای شهر الرفح (دربخش مصری الرفح) دیده شد (الشرق الاوسط، 6 ژوئن 2009). در هشتم ژوئن نیز، نیروهای امنیتی مصر هشت تونل دیگر را در مرز خود با نوار غزه کشف کردند. در کنار این تونل ها، محموله های زیادی از کالاهای مختلف که برای قاچاق به غزه از طریق تونل ها به محل آورده شده بود، بدست آمد (رویترز، 8 ژوئن 2009).

هیات «حقیقت یاب» سازمان ملل برای بررسی عملیات «سرب گداخته» کار خود را در غزه پایان داد 

• هیاتی که با گرفتن اختیارات از سوی شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد با عنوان «هیات حقیقت یاب» وارد نوار غزه شده بود، پس از چند هفته حضور در غزه، روز پنجم ژوئن، از طریق گذرگاه الرفح منطقه را ترک کرد. این هیات درطول اقامت خود ازمناطق مختلف باریکه بازدید کرد و با بلندپایگان حماس، از جمله اسماعیل هنیه نخست وزیر دولت حماس دیدار داشت (خبرگزاری معان، 5 ژوئن 2009).

عرصه سیاسی

نزاع فلسطینی – اسرائیلی در «نطق قاهره» پرزیدنت اوباما

دیدار اوباما  با رئیس جمهوری مصر حسنی مبارک (تلویزیون  مصر، 4 ژوئن 2009)

•  در چهارم ژوئن، باراک اوباما رئیس جمهوری آمریکا نطق آشتی جویانه خود را درقبال جهان عربی و اسلامی ایراد کرد که یک «سخنرانی تاریخی» توصیف شد. این نطق که با واژگان عربی و نیز با نقل قولهائی از قرآن همراه شده بود، برای بیان دیدگاههای اوباما و ارائه وجهه ای جدید از آمریکا و بهبود مناسبات آن کشور با جهان اسلامی ایراد شد. این نطق بویژه بر مسائلی متمرکز شد که در کانون اختلاف نظرهای میان آمریکا و جهان عربی و اسلامی قرار داشته، و چالش مشترک برای هر دو طرف محسوب می شود. قضیه نزاع فلسطینی- اسرائیلی در نطق اوباما جایگاه برجسته ای داشت. 

•  اوباما در نطق خود به رنج ها و ستم هائی که دو ملت یهودی و فلسطینی متحمل شده اند، اشاره کرد. او بر رنج ملت یهودی در طول تاریخ ( از جمله متحمل شدن فاجعه هولوکاست) تاکید کرد. همزمان، اوباما تاکید کرد که فلسطینی ها نیز در نتیجه «بیداد گری های ناشی از اشغال» متحمل رنجی بزرگ شده اند، و بر لزوم استقلال کشور فلسطین بعنوان حق فلسطینی ها پای فشرد. او گفت که هر دو طرف می دانند که چه تعهداتی از آنها بر اساس «نقشه راه» انتظار میرود: فلسطینی ها باید از خشونت دست بردارند و حماس باید شرائط تعیین شده از سوی «کوارتت» (کمیسیون چهار جانبه حامی صلح خاورمیانه) را اجابت کند. اسرائیل باید ساخت و ساز درشهرک های یهودی نشین در کرانه باختری را قطع کند. اوباما گفت که خانه سازی یهودیان در این سرزمین های مورد اختلاف، امری مشروع نیست و نقض تعهدات پیشین دولتهای اسرائیل است. در خطاب به جهان عرب، اوباما گفت که طرح صلح اتحادیه عرب تنها یک سر آغاز محسوب می شود، و از کشورهای عربی خواست که از تشکیلات خودگردان فلسطینی حمایت کرده و نیز مشروعیت اسرائیل را برسمیت بشناسند. او بر تعهد شخصی خود برای پیشبرد صلح براساس راهکار «دوملت، دو کشور» تاکید نهاد.

واکنش ها در اسرائیل 

• دفتر نخست وزیری اسرائیل در بیانیه رسمی که در واکنش به نطق رئیس جمهوری آمریکا منتشر کرد، نوشت که دولت اسرائیل امیدوار است که این نطق سر آغاز دورانی جدید برای آشتی میان جهان عربی و اسلامی با اسرائیل باشد، و فصلی نوین را برای خاتمه نزاع بشارت دهد و  موجب برسمیت شناختن اسرائیل، بعنوان کشوری برای ملت یهودی، ازسوی جهان عرب باشد و اسرائیل بتواند در امنیت و صلح در خاورمیانه به موجودیت خود ادامه دهد. همچنین این بیانیه تاکید دارد که اسرائیل به صلح متعهد است، و از هر آنچه که در توان دارد، با در نظر گرفتن منافع خود، بویژه نیازهای امنیتی این کشور، برای گسترش صلح بهره خواهد گرفت.   

• وزیر دفاع اسرائیل اهود باراک نطق اوباما را مورد استقبال قرار داد و ابراز امیدواری کرد که جهان عرب مفاد آنرا اجرا کند و موجب پایان دادن به ترور شود. به گفته اهود باراک، نطق اوباما درخواست مستقیم، مهم و شجاعانه ای است که مبتنی بر یک رویا و ارزشهای جهان شمول او درقبال جهان عرب بود. وزیر دفاع افزود که این نطق مشوق و تقویت کننده عوامل میانه رو  و  صلح خواهان است و  همزمان، رفتن به مصاف ترور و پایه های بنیاد گرائی که ثبات و صلح در خاورمیانه را تهدید می کند، محسوب می شود. اهود باراک  تاکید کرد که اسرائیل خود را به پیشبرد مذاکرات با فلسطینی ها  بر اساس توافق ها و تعهدات پیشین ملزم می بیند. 

واکنش های تشکیلات خود گردان فلسطینی 

• شخصیت های تشکیلات خود گردان فلسطینی از نطق اوباما استقبال گرمی به عمل آوردند و آنرا «تاریخی» نامیدند. شماری از واکنش های اولیه مقامات ارشد فلسطینی را در ادامه مرور می کنیم:(3)

• صائب عریقات، رئیس بخش مذاکرات در سازمان آزادیبخش فلسطین («ساف») گفت که این نطق در تاریخ بعنوان نخستین تلاش غرب برای نزدیک شدن به اعراب و مسلمانان مورد یاد آوری قرار می گیرد (شبکه العربیه، 4 ژوئن 2009). در مصاحبه دیگری، عریقات گفت که «بعد از نطق اوباما اکنون توپ در زمین اسرائیل است». به گفته او، وجدان اوباما بخاطر رنج ملت فلسطینی دیگر او را آزار نمی دهد (منظور عریقات این است که  حداقل اوباما تلاش خود را برای از بین بردن  رنج فلسطینی ها انجام داده است). عریقات همچنین گفت که باید دیدگاه اوباما را به روند سیاسی تبدیل کرد و ترجمان عملی این رویا را دید. عریقات گفت، «اگر اسرائیل به آبادی سازی ادامه دهد، تحقق  رویای اوباما با مشکلی بزرگ روبرو می شود» (الخلیج، 6 ژوئن 2009).

صائب عریقات (تلویزیون مصر، 4 ژوئن 2009)

•  نبیل ابورودینه،  سخنگوی ریاست جمهوری فلسطین گفت که نطق اوباما از صراحت لهجه برخوردار بود و یک سر آغاز واقعی برای اعتماد آفرینی محسوب می شود (خبرگزاری فرانسه، 4 ژوئن 2009).

• یاسر عبد رب، دبیر کمیته اجرائی سازمان آزادیبخش فلسطین گفت که نطق اوباما استراتژی جامعی را در برمی گیرد که همه بندهای آن یکی به دیگری پیوند می خورد. به گفته او، مهمترین نکته در این نطق، قضیه فلسطینی است که «جایگاه برجسته و محترمانه ای» دراین سخنرانی به آن اختصاص داده شد. عبد رب گفت این نطق بیانگر تغییر  در دیدگاه ایالات متحده در قبال کشورهای عربی و مناسباتش با اسرائیل و فلسطینی هاست. عبد رب همچنین گفت که اوباما با این نطق، قضیه فلسطینی را به منفعت ملی آمریکا تبدیل کند و آنرا تنها منفعت فلسطینی ها و اسرائیل ندانست (تلویزیون فلسطینی، 4 ژوئن 2009).

واکنش های حماس  

• سخنگویان حماس با لحن آشتی جویانه به نطق اوباما واکنش نشان دادند، اما ایالات متحده را فرا خواندند که این نطق را به ترجمان عملی در آورد، و بویژه  با آبادی نشین های یهودی نشین مبارزه کرده و موجب رفع تحریم ها علیه نوار غزه شود. سخنگویان حماس  از آن بخش از درخواست هایشان نیز که در نطق اوباما مورد اشاره قرار نگرفته بود، مفصلا سخن گفتند و از جمله تاکید کردند که او می بایست سازمان حماس را به رسمیت می شناخت. این سخنگویان گفتند که حماس در انتخاباتی مشروع به روی کار آمد. در ساعتی که اوباما نطق خود را در قاهره ایراد می کرد، سازمان حماس یک راه پیمائی نمادین و آرام با شرکت دهها کودک فلسطینی در کنار گذرگاه الرفح برگزار کرد. این تظاهرات  با عنوان «پیام کودکان فلسطین به اوباما» ترتیب یافت تا درخواست برای رفع «تحریم» علیه غزه مورد تاکید قرار گیرد. (الیوم السابع، 4 ژوئن 2009).

کودکان در کنار گذرگاه الرفح برای رفع «تحریم» تظاهرات می کنند

 (palestinr-infi, به 7 ژوئن) 

• شماری از واکنش های سران حماس به نطق اوباما را مرور می کنیم: 

• موسی ابو مرزوق، رئیس دفتر سیاسی حماس گفت که رئوس نطق اوباما ابلاغ پیام آمریکا به جهان اسلامی بود اما در آن پاسخهای لازم به رخدادهای مهم، مانند نبردهائی که خود آمریکا در آن مستقیم و غیر مستقیم درگیر بوده، داده نشد. به گفته ابو مرزوق، اما سرانجام در لحن و ادبیاتی که رئیس جمهوری آمریکا درقبال حماس به کار می برد، تغییراتی احساس می شود. وی همچنین گفت که رئیس جمهوری آمریکا با التهاب بیشتری برای گفتگو با حماس، و قطع آبادی سازی های یهودی تلاش می کند (العربیه، 5 ژوئن 2009).

• اسماعیل هنیه، نخست وزیر حماس در غزه (در مصاحبه با الجزیره، 5 ژوئن) خاطر نشان کرد که اوباما زبانی شجاعانه و نوین را در نطق خود به کار برد. به گفته هنیه، ممکن است که سخن از آغازی تازه برای آشتی غرب با جهان عربی و اسلامی باشد. با وجود این، هنیه گفت، «حماس معتقد است که سیاست و استراتژی، تنها در سخنرانی و واژگان کافی نیست و باید ترجمان عملی داشته باشد». او گفت که «فلسطینی ها منتظرند که ببینند بعد از این نطق چه اتفاقی خواهد افتاد و آیا رنج ملت فلسطینی به پایان خواهد رسید؟ آیا تحریم برداشته خواهد شد؟ آیا گذرگاهها  گشوده خواهند شد؟ آیا اشغالگری به پایان خواهد رسید و آن کشور فلسطینی که اوباما از آن سخن گفت، برپا خواهد شد؟».

• محمد نضال، عضو دفتر سیاسی حماس، گفت که جائی برای جشن گرفتن بخاطر نطق اوباما نمی بیند. او گفت که «روی همرفته، سخنان اوباما زیبا بود ولی باید درصحنه عمل ترجمان آنرا دید» (شبکه عربی بی.بی.سی، 5 ژوئن 2009).

• فوزی برهوم، سخنگوی حماس گفت که نطق اوباما «مرهمی بر زخم ها» بود و «بطور مودبانه ایراد شد و با هدف زیبا سازی وجهه آمریکا در چشم جهانی» ایراد شد. وی درعین حال گفت که در این نطق تضادهائی دیده می شود مانند این که اوباما گفت که حماس از سوی ملت فلسطینی حمایت می شود اما از مشروعیت حماس سخن نگفت و انتخاب شدن حماس بطور مشروع را مورد اشاره قرار نداد (خبرگزاری فرانسه، 4 ژوئن 2009).

• مشیر المصری، دبیر حماس در شورای قانونگذاری، از سخنرانی اوباما ابراز ناامیدی کرد، زیرا به گفته او، «در برگیرنده نکته تازه ای نبود و آمادگی واقعی برای تغییر در سیاستهای آمریکا را شامل نمی شد و بشارت تازه ای برای قضیه فلسطینی و دیگر موضوعهای حاد منطقه را خبر نمی داد» (تلویزیون العالم، 4 ژوئن 2009). 

• نشانه دیگری از تمایل حماس برای بهره گیری از نطق اوباما در راستای تبلیغات این سازمان و لحن آشتی جویانه حماس، در  ارسال نامه معاون وزیرخارجه دولت حماس، دکتر احمد یوسف به پرزیدنت اوباما هنگام دیدار رئیس جمهوری آمریکا از قاهره دیده شد (چهارم ژوئن 2009). متن این نامه در تارنمای اینترنتی سازمان صلح خواه زنان آمریکائی به نام Code Pink: women for peace,  که اخیرا نمایندگان آن از نوار غزه دیدار کرده بودند، منتشر شد اما معلوم نیست که آیا عملا این نامه به دست رئیس جمهوری آمریکا داده شده است یا خیر. در این پیام آمده است که حماس دیدار پرزیدنت اوباما از جهان عربی را مورد استقبال قرار می دهد و از ابتکار او برای زدن پلی بروی اختلافات با جهان عربی و اسلامی خشنود است. دراین پیام، نزاع فلسطینی – اسرائیلی بعنوان یکی از دلائل دیرینه تنش میان آمریکا با جهان عربی و اسلامی توصیف شده است. این پیام دوباره از رئیس جمهوری آمریکا و دیگر بلندپایگان دولت او  می خواهد که از نوار غزه، که به توصیف این نامه «در معرض هجوم وحشیانه اسرائیل بوده است»، دیدار کنند. احمد یوسف نوشته است که حمله اسرائیل به غزه با تکیه بر سلاح و پول آمریکائی صورت گرفت. این پیام همچنین خواهان تغییرات واقعی در زندگی فلسطینی هاست و درخواست رفع «تحریم» علیه غزه، و قطع شهرک سازی یهودیان را مطرح می کند. درپایان این پیام نیز آمده است که حماس آماده همکاری برای «راه حلی جامع» است که نزاع را بدون هیچ گونه پیش شرط، و براساس مواضع جامعه بین المللی و تصمیمات سازمان ملل متحد و با تکیه بر احکام صادره از سوی دیوان عدالت بین المللی و در راستای دیدگاههای سازمانهای حقوق بشر به پایان ببرد. 

اوباما بعنوان حلقه ارتباطی که شرق و غرب را به هم پیوند می دهد

 (الدستور اردن، 7 ژوئن 2009) 

صحنه داخلی فلسطینی

تشکیلات فلسطینی به مقابله قاطعانه با تشکلهای صلح ستیز در قلقیلیه ادامه می دهد

• در 4 ژوئن، نیروهای تشکیلات امنیتی وابسته به دولت خود گردان فلسطینی به یک خانه حمله بردند که براساس گزارشی که به آنها رسیده بود، شماری از افراد مسلح درون این خانه پنهان شده بودند. این افراد در زیر زمین این خانه ماوا گرفته بودند و با خود، جنگ افزار و مهمات زیادی همراه داشتند. نیروهای تشکیلات فلسطینی به درون خانه هجوم بردند زیرا افراد پنهان شده حاضر به تسلیم خود نبودند. در این رخداد سه فعال حماس، و نیز یک عضو نیروهای امنیتی حکومت فلسطینی کشته شدند (تلویزیون فلسطینی، 4 ژوئن 2009). 

• خاطر نشان می شود که در یهودا و شومرون (کرانه باختری) اکنون مدتی است که عملیات قاطعانه نیروهای امنیتی تشکیلات خود گردانی علیه تشکلهای صلح ستیز ادامه دارد. از جمله انگیزه های تشکیلات فلسطینی برای این عملیات، تضعیف توان حماس است، و نیز اینکه همزمان، قدرت تسلط خود را بر کرانه باختری هم به اسرائیل و هم به آمریکا نشان داده باشند. در ماههای اخیر، عملیات پیگیرانه علیه زیر بنای حماس در قلقیلیه مشاهده شد که در آن، دهها نفر از اعضای حماس دستگیر شده و نیز مقادیر چشمگیری از مهمات و جنگ افزاری که حماس پنهان کرده بود، کشف و ضبط شد. حادثه وخیم پیشین در قلقیلیه، که در 30 ماه مه رخ داد، به کشته شدن سه فعال حماس و  از جمله یک عضو ارشد شاخه نظامی حماس در این شهر منجر شد، و در جریان آن، نیروهای تشکیلات امنیتی فلسطینی به یک خانه که فعالان مسلح حماس در آن پنهان شده بودند، حمله ور شدند.

• این بار نیز، سازمان حماس اقدامات نیروهای امنیتی تشکیلات خود گردانی علیه فعالان خود را شدیدا محکوم کرد. فوزی برهوم، سخنگوی حماس در غزه، آنچه را که «همآهنگی های امنیتی میان نیروهای حکومت خود گردانی با اسرائیل» نامید، تقبیح کرد، و گفت که این اقدامات از سوی جنبش فتح «فرصت بدست آمده برای دیالوگ با حماس را از بین می برد» (Palestine-info, 4 ژوئن 2009). سامی ابو زهری، سخنگوی دیگر حماس نیز گفت که زمان این رخدادها با دیدار باراک اوباما از منطقه ارتباط دارد، و با این هدف دراین مقطع زمانی خاص صورت گرفته که تشکیلات خود گردانی به آمریکا نشان دهد که تعهدات امنیتی خود را انجام می دهد (Palestine-info, 4 ژوئن 2009). ابو عبیده، سخنگوی شاخه نظامی حماس نیز گفت که حماس مسوولیت مستقیم این زد و خورد های مسلحانه میان فتح با حماس را متوجه محمود عباس (ابومازن) و سلام فیاض نخست وزیر فلسطینی می داند. ابو عبیده تهدید کرده و گفت «همه شریکان در جنایت قلقیلیه» از این پس، افراد تحت تعقیب از سوی نیروهای شاخه نظامی حماس محسوب خواهند شد (شبکه تلویزیونی الاقصی وابسته به سازمان حماس، 4 ژوئن 2009). و در صحنه عمل نیز حماس (از 5 ژوئن) امواج دستگیری های گسترده نیروهای فتح در نوار غزه را آغاز کرد اما مدعی شد که هدف این عملیات «اقدامات امنیتی معمولی» بوده است (خبرگزاری معان، 6 ژوئن 2009). اما بنظر می رسد که دلیل این دستگیری ها، عملیات مقابله نیروهای امنیتی تشکیلات فلسطینی در کرانه باختری علیه فعالان حماس باشد.

راه پیمائی  حماس در نوار غزه در اعتراض به عملیات تشکیلات فلسطینی در شهر قلقیلیه

 (شبکه الاقصی، 4 ژوئن 2009).

دیالوگ داخلی فلسطینی

• در هشتم ژوئن، یک هیات سازمان حماس به منظور بررسی آینده مذاکرات آشتی ملی فلسطینی با میانجی گری مصر وارد قاهره شد. این هیات را خالد مشعل، رئیس دفتر سیاسی حماس در خارج، و محمود الزهار از سران حماس در نوار غزه ریاست می کردند (فال تودی، 8 ژوئن 2009). موسی ابو مرزوق، معاون خالد مشعل در یک مصاحبه مورد این پرسش قرار گرفت که آیا سازمان حماس در مذاکرات خود در قاهره در باره سرنوشت گیلعاد شالیط (سرباز اسرائیلی که سه سال است از سوی حماس به اسارت رفته است) سخن خواهد گفت یا نه! ابو مرزوق پاسخ داد که حماس از موضوع هائی که مصر قصد مطرح کردن آنها را در این مذاکرات دارد، هنوز رسما با خبر نشده است، و در هرحال، مسوول این مذاکرات دولت مصر است. اما وی افزود که «هیچ نشانه ای از حرکت به جلو در مورد قضیه شالیط دیده نمی شود» (Palestine-info, به 8  ژوئن 2009). پیشاپیش حضور هیات حماس در قاهره، یک هیات از جنبش فتح نیز پنجم ژوئن به ریاست احمد قریع (ابوالعلا) برای بررسی آینده دیالوگ داخلی فتح و حماس به قاهره رفته بود (قدس پرس، 5 ژوئن 2009). در حال حاضر، هنوز تاریخ قطعی برای از سرگیری مذاکرات آشتی ملی فلسطینی ها از سوی مصر تعیین نشده است.  

صحنه لبنان

شکست حزب الله و جبهه هم پیمانان ایران و سوریه در انتخابات پارلمانی لبنان (جمع بندی مقدماتی)

حسن نصرالله به هنگام نطق شکست (الجزیره، 8 ژوئن 2009) 

• در انتخابات پارلمانی لبنان که هفتم ژوئن برگزار شد، جبهه طرفدار غرب (که «جبهه 14 مارس نامیده می شود) شاهد پیروزی را در آغوش کشید و بر جبهه طرفداران ایران و سوریه که حزب الله پیشآهنگ این جبهه است، غلبه کرد. انتخابات تقریبا با نظم انجام شد هر چند که در برخی نقاط معدود (از جمله مانند صیدا و اردوگاه فلسطینی البداوی، درشمال لبنان) پاره ای بی نظمی ها نیز مشاهده شد. این انتخابات برای لبنان سنگ بنای مهمی در مبارزه میان جبهه های مختلف سیاسی رقیب محسوب می شد و آینده لبنان را رقم می زد، و نیز فصل دیگری از مبارزه دامنه دار در خاورمیانه، میان اردوگاه افراطیون به رهبری ایران و سوریه با اردوگاه طرفدار غرب و مورد حمایت کشورهای میانه روی عرب منطقه محسوب می شد.  

• نتایج مقدماتی و غیر رسمی انتخابات لبنان نشان می دهد که «جبهه 14 مارس» و نامزدهای مستقلی که به این جبهه تمایل نشان می دادند، موفق شدند که اکثریت پارلمانی را در دست خود حفظ کنند. این جبهه توانست که 71 کرسی از میان 128 کرسی را بدست آورد درحالیکه «جبهه 8 مارس» طرفدار سوریه و ایران که حزب الله در صدر آن است، تنها 57 کرسی را از آن خود کرد. همین نتایج نیز کمابیش درانتخابات سال 2005 بدست آمده بود. این پیروزی عمدتا به این دلیل نصیب «جبهه 14 مارس» شد که مسیحیان مارونی طرفدار آن توانستند بر مسیحیان حامی ژنرال بازنشسته میشل عون، که هم پیمان حزب الله است، غلبه کنند. «جبهه 14 مارس» موفق شد که پایگاه های سنتی حامیان خود، درمیان سنی ها و اعراب دروزی را حفظ کند.  

• سعد الدین الحریری رهبر جریان «المستقبل» («آینده»)، و نیز فواد سنیوره که در سالهای اخیر نخست وزیر لبنان بوده، و دیگر بلندپایگان «جبهه 14 مارس» از نتایج انتخابات ابراز رضایت کردند اما از بیانیه های جنجالی خودداری کردند («برنده بزرگ انتخابات، ملت لبنان بود»، این جمله ای بود که سعد حریری در نطق پیروزی مورد تاکید قرار داد). رهبران جناح برنده به طرفداران خود توصیه کردند که رقبا را تحریک نکنند مبادا  تنش ها به نزاعهای خشونت بار بیانجامد. همچنین حسن نصرالله، دبیر کل حزب الله لبنان (در هشتم مارس) اعلام کرد که سازمان وی نتایج انتخابات را می پذیرد. او به همکاری میان همه نیروها فرا خوان داد اما در همان حال از آنچه که «تزریق پول، فتنه انگیزی قومی و طائفه ای و دخالت خارجی در طول انتخابات» نامید،  شکایت کرد. در روزهای آینده پارلمان لبنان باید با نمایندگان جدید خود تشکیل جلسه دهد و ابتدا رئیس مجلس را (که طبق تفاهم های گذشته باید حتما یکی از شخصیت های شیعه باشد) در رای گیری داخلی خود برگزیند، و سپس رایزنی برای تعیین نخست وزیر (که حتما باید یکی از شخصیت های مسلمان سنی باشد) آغاز گردد و آنگاه ترکیب دولت جدید معین شود. انتظار می رود که همانند گذشته، حزب الله بیشترین فشار خود را وارد آورد تا به جبهه او و حامیانش «یک سوم» از وزیران تعلق گیرد (تا بتوانند در تصمیم گیری ها حق وتو داشته باشند- همانگونه که در دولت کنونی نیز که عمرش رو به پایان است، حزب الله و هم پیمانانش از موقعیت مشابه برخوردار بودند). این امتیاز به آنها امکان می دهد که علیرغم ناکامی در انتخابات، تصمیم گیری ها را مورد وتو قرار دهند و حرف آخر را آنها بزنند.  

• حسن نصرالله، دبیر کل حزب الله لبنان در نطق خود (که از شبکه تلویزیونی المنار در هشتم ژوئن پخش می شد)، از آنچه که حق حزب الله برای ادامه حفظ سلاح خود نامید، دفاع کرد. سلاح حزب الله موضوعی بود که در صدر مسائل مطرح شده در جریان انتخابات پارلمانی لبنان قرار داشت و بنظر می رسد که نظر به نتایج انتخابات، این قضیه همچنان مایه اختلاف در صحنه سیاست لبنان باشد. نصرالله این ادعای (دروغین) را عنوان کرد که «سلاحی که حزب الله در اختیار دارد، بروی مردم درون لبنان نشانه گیری نشده است، و نیز برای تحمیل واقعیات مورد نظر خود در صحنه سیاست داخلی لبنان نیست» (و چنین استنباط می شود که این سلاح به باور او،  برای نشانه گیری به سوی خارج، یعنی اسرائیل، به کار می رود).  نصرالله خاطر نشان شد که حزب الله یک «حزب مسلح یا یک باند مسلحانه نیست» و برای اثبات آن نیز کافی است که به حضور حزب الله در انتخابات پارلمانی لبنان توجه شود. او گفت که «انتخابات در کمال آزادی و اوج مردمسالاری» صورت گرفته است. (نصرالله عمدا از این واقعیت غافل می شد که موفقیت حزب الله در کسب  حق داشتن «یک سوم از وزیران» در دولتی که عمرش رو به پایان است، در پی توافق دوحه حاصل شد. حزب الله با توسل به سلاح خود در جریان خشونتهای داخلی اش – بویژه در بیروت- بود که به این امتیاز رسید. نیروهای حزب الله در این نزاعهای مسلحانه از سلاح خود بروی برادران لبنانی شان با هدف رسیدن به امتیازهای برتری طلبانه خود، استفاده کردند).  

• مفهوم شکست حزب الله و حامیان سیاسی او در انتخابات، تنها به عرصه داخلی لبنان محدود نمی شود و فراتر از عرصه داخلی است. زیرا نتایج انتخابات یک ضربه جدی بر ایران و سوریه محسوب می شود. زیرا حکومتهای این دو کشور در پشت پرده برای پیروزی حزب الله بشدت فعالیت و سرمایه گذاری کرده بودند. نتایج انتخابات لبنان همچنین این ادعا را به چالش می کشد که لبنان را کشوری در خط «مقاومت» با  سیاست خصمانه علیه اسرائیل و حامی خط حزب الله و  سلاح آن، به تصویر می کشید. (باید گفت که نبیه بری، رهبر جنبش شیعه «امل» و رئیس پارلمان لبنان، در طول رقابتهای انتخاباتی تاکید می کرد که انتخابات، یک  رفراندوم بر سر سلاح حزب الله و خط «مقاومت» است). با وجود همه اینها، باید تاکید کرد که در صحنه عمل، حزب الله همچنان توان سیاسی خود را در عرصه داخلی لبنان حفظ خواهد کرد، و این نفوذ نشات گرفته از انتخابات نیست، بلکه به میزان زیادی بر توان نظامی برتر آن سازمان در مقایسه با سایر کانون های قدرت در لبنان تکیه دارد. ( این توان نظامی در طول سالها با حمایت ایران و سوریه برای حزب الله فراهم شده است). نقطه دیگر قدرت حزب الله در داخل لبنان، از وزنه جمعیت و نفوذ سیاسی شیعیان آن ناشی می شود. در لبنان که طوائف و قومیت ها جایگاه و وزنه مهمی دارند، این نقاط قوت شیعیان در یک روند دائمی رو به تزاید، درحال تقویت است.

1. دراسلام حضرت محمد پیامبر اسلام «مبلغ» توصیف می شود، به این مفهوم که او حامل و بشارت دهنده پیام پروردگار است و سخن الله را بیان می کند. بنابراین، نامی که تشکیلات فلسطینی مزبور برای خود انتخاب کرده، مفهوم روشنی دارد.

2. برای جزئیات بیشتر لطفا به بخش گزارشهای عبری و انگلیسی ما در آن تاریخ مراجعه کنید که با این عنوان منتشر شد: «دو غیرنظامی اسرائیلی درحمله مسلحانه به پایانه سوختی نخل عوز ، تنها منبع تامین انرژی برای مردم نوار غزه، کشته شدند. مسوولیت این تعرض را جهاد اسلامی آزادی فلسطین و «کمیته های مقاومت مردمی» برعهده گرفتند» (دهم آوریل 2008).

3. برای مطالعه جزئیات بیشتر از واکنش های جهان عربی/ اسلامی نسبت به نطق اوباما لطفا این گزارش را بخوانید: «واکنش های جهان عربی/ اسلامی به نطق رئیس جمهوری آمریکا در قاهره. جمع بندی واکنش های ایران، حزب الله، سوریه، صحنه فلسطینی ها، و جهاداسلامی» (گزارش تاریخ 9 ژوئن 2009).