بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل در حال دست دادن با محمود عباس رهبر تشکیلات خود گردانی در نشست نیویورک- درحالیکه رئیس جمهوری آمریکا در ملاقات حضور دارد (عکس از خبرگزاری رویترز، 22 سپتامبر 2009، عکاس: کوین لامارک)
رئوس گزارش
-
این هفته نیز با روند افزایش در حملات تعرضی و آتشباری (شامل حملات راکتی و تیراندازی با سلاح سبک) از سوی گروه های متخاصم از نوار غزه روبرو بودیم. درحال حاضر، این روند، بصورت نرم در حال افزایش است زیرا سازمان حماس به تشکل های دیگر اجازه نمی دهد که به حمله راکتی آشکار علیه اسرائیل اقدام کنند. نیروی هوائی اسرائیل این هفته به دو باند حملات راکتی واکنش نشان داد و آنها را هدف گرفت، که در یکی از واکنش ها، سه عضو جهاد اسلامی آزادی فلسطین که خود را برای یک حمله راکتی آماده می کردند، کشته شدند. اورشلیم نیز این هفته شاهد نا آرامی هائی بود که از سوی فلسطینی ها در صحن مسجد الاقصی روی داد. در این تنش ها، آنها به سوی نیروهای پلیس اسرائیل، غیر نظامی های اسرائیلی و نیایشگران در یوم کیپور یهودیان سنگ پرانی کرده و شماری از طرفین زخمی شدند. این ناآرامی ها به چند محله مسکونی عرب نشین شرق اورشلیم نیز کشانده شد.
-
در نیویورک، نشست سه جانبه سران میان رئیس جمهوری آمریکا باراک اوباما با نخست وزیراسرائیل بنیامین نتانیاهو و محمود عباس رهبر تشکیلات خود گردان فلسطینی در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد برگزار شد. این نشست درحالی برگزار شد که تهدیدات ناشی از جمهوری اسلامی ایران افزایش یافته است و توجه جامعه بین المللی به این خطرات، بیش از گذشته جلب شده است. مذاکرات سه جانبه هر چند «گرم» توصیف نشد اما به مسائل کاری مورد نظر رهبران اختصاص یافت. بلندپایگان اسرائیلی و فلسطینی در پایان این دیدار گفتند که موضوع اصلی مورد اختلاف (شهرک های اسرائیلی نشین کرانه باختری و خانه سازی در آنها و موضوع های حاد دیگر مورد نزاع) به قوت خود باقی مانده و مانعی جدی برای ازسرگیری مذاکراتی موثر محسوب می شود. مذاکرات اسرائیل، آمریکا و فلسطینی ها اوائل اکتبر در واشینگتن ادامه خواهد یافت.
مهمترین رخدادهای باریکه غزه و کرانه باختری
نوار غزه
حملات راکتی و خمپاره ای
-
این هفته نیز حملات از غزه علیه جنوب اسرائیل ادامه یافت، و این روند شاهد نوعی افزایش است. سه فروند راکت به سوی اسرائیل شلیک شد که همگی به فضای باز در نزدیکی آبادی های اسرائیلی نشین ناحیه صحرای نگب غربی اصابت کردند (و چند راکت دیگر که به سوی اسرائیل نشانه گیری شده بود، برد لازم را نیافت و به خود غزه اصابت کرد). یک مورد نیز حمله خمپاره ای صورت گرفت که مجموعه این حملات، تلفات جانی یا آسیب مالی نداشت. افزون بر این موارد، چند حمله تیراندازی با سلاح نیز (که عمدتا با سلاح سبک بود) صورت گرفت که واحدهای گشتی ارتش اسرائیل و شهروندان غیر نظامی اسرائیلی را که در نزدیکی جداره مرزی با غزه کار می کردند، نشانه گیری کرد.
-
از آغاز ماه اوت می توان متوجه یک روند تدریجی اما پیگیر در افزایش حملات از ناحیه نوار غزه به اسرائیل بود که شامل حملات راکتی، خمپاره ای و آتشباری به سوی غیر نظامی ها یا سربازان ارتش در نزدیکی دیواره امنیتی با غزه می شود. در این مقطع می توان گفت که این روند شاهد جهشی چشمگیر نیست و تنها یک روند معتدل رو به افزایش است زیرا سازمان حماس که بر غزه حکمرانی می کند، این امکان را از تشکلهای مسلح دیگر سلب کرده که آشکارا و در ابعادی که آنها می خواهند، به سوی اسرائیل حمله راکتی انجام دهند.
-
و در ذیل، جزئیات مهم ترین رخدادهای تعرضی صورت گرفته هفته اخیر:
-
22 سپتامبر – یک واحد گشتی ارتش اسرائیل که در حال گشت در نزدیکی جداره حائل امنیتی با غزه بود، با سلاح سبک مورد حمله قرار گرفت. تیراندازی از شمال غزه انجام شد. این حادثه آسیب جانی و مالی نداشت (سخنگوی ارتش اسرائیل، 22 سپتامبر).
-
23 سپتامبر – کارگران اسرائیلی که در طرحی در نزدیکی گذرگاه «صوفا» کار می کردند، با سلاح گرم مورد حمله قرار گرفتند که کسی از آنها را زخمی نکرد (سخنگوی ارتش، 23 سپتامبر)
-
24 سپتامبر – یک حمله راکتی به یک آبادی اسرائیلی نشین در جنوب صورت گرفت که تلفات جانی یا صدمه مالی در پی نداشت. اما ارتش اسرائیل در واکنش خود توانست باند حمله کننده را شناسائی کند. تشکل «جند انصارالله» که نیروهای سلفی جهانی وابسته به القاعده هستند، مسوولیت این حمله راکتی را بر عهده گرفت (خبرگزاری معان، 24 سپتامبر).
-
25 سپتامبر – در این روز نیز یک فروند دیگر راکت به نزدیکی یک آبادی اسرائیلی نشین در جنوب کشور شلیک شد که همزمان با آن، یک گلوله خمپاره نیز جنوب اسرائیل را نشانه گیری کرد. هر دوی این تعرض ها آسیب مالی و جانی بدنبال نداشت و مسوولیت این دو تعرض را دو گروه مسلح فلسطینی «یگانهای شهدای الاقصی» - واحد ایمن جوده و شاخه نظامی سازمان جهاد اسلامی آزادی فلسطین بر عهده گرفتند (وب سایت «یگانهای شهدای الاقصی»، 26 سپتامبر).
-
25 سپتامبر – به سوی غیر نظامی های اسرائیلی که در طرحی در نزدیکی جنوب «کیسوفیم» کار می کردند، با سلاح سبک تیراندازی شد که کسی از آنها را زخمی نکرد.
-
26 سپتامبر – نیروی ارتش اسرائیل به سوی شماری از فلسطینی هائی که به طرف جداره حائل امنیتی نزدیک می شدند، تیراندازی کرد. این حادثه هنگامی رخ داد که فلسطینی ها جسد سه کشته عضو جهاد اسلامی آزادی فلسطین و عاملان حمله راکتی به اسرائیل را در یک تشییع جنازه بزرگ به سوی قبرستان می بردند و به جداره حائل نزدیک می شدند (جزئیات بیشتر در ادامه این گزارش آمده است).
-
27 سپتامبر – یک فروند راکت به سوی یک آبادی اسرائیلی در نزدیکی شورای شهرک «اشکول» شلیک شد که تلفات جانی و جراحت، یا آسیب مالی نداشت اما ارتش به سوی منطقه ای که از آنجا حمله صورت گرفته بود، با شلیک گلوله توپ واکنش نشان داد.
-
27 سپتامبر – در این روز نیز به سوی جداره حائل امنیتی در بخش «گذرگاه کیسوفیم» شلیک شد که عواقبی نداشت.
حملات راکتی و خمپاره ای، از پس از عملیات «سرب گداخته»(1)
حملات نیروی هوائی اسرائیل
-
در طول این هفته نیروی هوائی اسرائیل سکوهای پرتاب راکت از غزه به اسرائیل را مورد حمله قرار داد تا هم به حمله راکتی آنها واکنش نشان دهد و هم در اقدامی بازدارنده، مانع از حملات راکتی بیشتر شود. (بنظر می رسد که برخی از حملات راکتی دیگر که صورت گرفت، واکنشی به این اقدام ارتش اسرائیل بود). جزئیات را در ذیل مطالعه می کنید:
-
در بیست و پنجم سپتامبر – جنگنده های نیروی هوائی اسرائیل سه عضو جهاد اسلامی آزادی فلسطین را در شمال نوار غزه که در صدد انجام حمله راکتی بودند، قبل از آنکه نیت خود را عملی کنند، شناسائی کرد و با شلیک موشک از هوا، اعضای این باند را از پای در آورد (سخنگوی ارتش اسرائیل، 25 سپتامبر). از هنگام عملیات «سرب گداخته»، این نخستین بار بود که ارتش اسرائیل قبل از حمله راکتی، در اقدامی مبتکرانه پیش دستی کرده و به آنها واکنش نشان می داد (تا کنون ارتش اسرائیل تنها هنگامی که حملات راکتی صورت گرفته بود، به دادن پاسخ اقدام می کرد). سه عضو جهاد اسلامی آزادی فلسطین از خودرو پیاده شده و در نقطه ای که معین کرده بودند درحال آماده کردن سکوی سیار پرتاب راکت بودند که در حمله موشکی اسرائیل، هر سه ی آنان از پای در آمدند. یکی از کشته ها، کمال دحدوح فرزند خالد دحدوح، فرمانده پیشین جهاد اسلامی آزادی فلسطین در غزه بود. یک کشته دیگر، محمد البنا برادر یکی از مشهورترین رهبران تشکلهای تروریستی عامل انجام عملیات انتحاری سالهای گذشته در خاک اسرائیل بود. اعضای این باند در هفته های اخیر به حملات راکتی متعدد به خاک اسرائیل اقدام کرده و از جمله در شب عید «روش هشانا» - سال نو عبری یهودیان- به سوی شهر «سدروت» در جنوب اسرائیل راکت پرانی کرده بودند. سازمان حماس با صدور بیانیه ای، کشته شدن این سه عضو جهاد اسلامی آزادی فلسطین را مورد تقبیح قرار داد. سازمان حماس در این بیانیه مدعی شد که این حمله اسرائیل «نتیجه مستقیم دیدار سه جانبه محمود عباس با نخست وزیر اسرائیل و رئیس جمهوری آمریکاست» (Palestine-info, به 25 سپتامبر).
حمله اسرائیل به باند راکت انداز جهاد اسلامی در نوار غزه (عکس از سخنگوی ارتش اسرائیل، 25 سپتامبر)
-
در روز 28 سپتامبر – نیروی هوائی اسرائیل در اقدامی دیگر یک سکوی سیار موشک انداز را که از نوار غزه به سوی اسرائیل آماده نشانه گیری شده بود، شناسائی و به سوی آن حمله کرد که این سکو منهدم شد (سخنگوی ارتش، 28 سپتامبر). در پی این حمله، منابع فلسطینی از زخمی شدن سطحی یک فلسطینی خبر داده و گفتند این مجروح نیز ظاهرا عضو شاخه نظامی جهاد اسلامی آزادی فلسطین بوده است (Palestine-info, به 28 سپتامبر).
یهودا و شومرون (کرانه باختری رود اردن)
ناآرامی های شرق اورشلیم&
رخدادهای خشونت بار مسجد الاقصی در روز یوم کیپور، آنگونه که فیلم آن با دوربین های همراه گرفته شد و از شبکه تلویزیونی الاقصی، وابسته به حماس پخش می شد (25 سپتامبر)
-
حوادث بوقوع پیوسته در صحن مسجد الاقصی و اطراف آن، با موجی از واکنش های نکوهش آمیز از سوی حکومت خود گردان فلسطینی و سازمان های حماس و جهاد اسلامی آزادی فلسطین روبرو شد. سازمان های مسلح فلسطینی در واکنش های خود، اسرائیل را نیز به انتقام گیری تهدید کردند و از مسلمانان و فلسطینی های جهان خواستند «برای دفاع از حرم شریف و قدس به پا خیزند» و «به انتفاضه سوم اقدام کنند». در کرانه باختری و نوار غزه نیز سلسله راه پیمائی های اعتراضی صورت گرفت.
-
رخدادهای شرق اورشلیم موجب شد که در روزهای پس از آن نیز حوادث اعتراضی در این بخش از اورشلیم ادامه یابد، که از جمله شامل سنگ پرانی به سوی نیروهای پلیس در بخش باستانی عرب نشین شهر بود که سه عضو واحد دیده بانی مرزی که در کوی و برزن های باستانی اورشلیم در حال گشت زنی هستند، بطور سطحی زخمی شدند. در شب «یوم کیپور» نیز در دهکده «عیسویه» (در شمال اورشلیم) تعرض و سنگ پرانی صورت گرفت که در آن نوجوانان فلسطینی به سوی نیروهای پلیس اسرائیلی و واحد های دیده بانی مرزی بطری آتش زا هم پرتاب کرده و به آتش زدن لاستیک اقدام کردند. پنج پلیس زخمی شدند. در 28 سپتامبر نیز دو بطری آتش زا به طرف خانه های یهودیان، در منطقه کنار محله عرب نشین «سیلوان» (در شرق اورشلیم) پرتاب شد که کسی را زخمی نکرد و آسیب جانی نیز نداشت (پایگاه خبری وای نت، 28 سپتامبر).
تظاهرات اعتراضی درغزه در واکنش به رخدادهای اورشلیم.
عکس راست: تظاهرات با حضور بلند پایگان حماس (الجزیره، 27 سپتامبر). عکس چپ: تظاهرات زنان (شبکه الاقصی، 28 سپتامبر)
-
واکنش های بلند پایگان تشکیلات خود گردان فلسطینی به رخدادهای اورشلیم:
-
دولت سلام فیاض فلسطینی ها را بخاطر «واکنش سریع در مقابل حمله تعرضی صهیونیست ها که قصد تجاوز به مسجد الاقصی را داشتند» مورد تحسین قرار داد و مدعی شد که «اسرائیلی ها می خواسته اند با این اقدام بر روند مذاکرات سیاسی که قرار است از سرگرفته شود، اثر بگذارند و «سلطه اسرائیل بر قدس (اورشلیم) را تحکیم کنند» (خبرگزای وفا، 28 سپتامبر).
-
صائب عریقات، رئیس بخش مذاکرات در سازمان آزادیبخش فلسطین آنچه را که «وخیم کردن اوضاع بدست اسرائیل» نامید، مورد نکوهش قرار داد و مدعی شد که «اسرائیل می خواهد واقعیات جدیدی را بوجود آورد». به گفته آقای عریقات، «تا هنگامی که قدس شرقی (شرق اورشلیم) پایتخت کشور مستقل فلسطین نباشد، صلح مفهومی ندارد» (رادیوی «صوت فلسطین»، 27 سپتامبر).
-
حاتم عبدالقادر، عضو شورای انقلابی جنبش فتح و سرپرست «امور قدس» در دولت خود گردان فلسطینی اعراب شرق اورشلیم و اعراب تابع اسرائیل را فرا خواند تا حضور خود را در مسجد الاقصی پر رنگ نشان دهند. به گفته او، «اعراب شهر قدس در برابر تلاش های صهیونیست ها برای تعرض به مسجد الاقصی ساکت نخواهند نشست - حتی اگر ناچار شوند که برای آن جان خود را فدا کنند» (خبرگزاری وفا، 26 سپتامبر).
-
مهم ترین واکنش های سران حماس به رخدادهای اورشلیم:
-
اسماعیل هنیه، نخست وزیر دولت حماس در غزه گفت «اقدام اسرائیل به منزله وخیم کردن جدی اوضاع است» Palestine-info), به 27 سپتامبر). هنیه در پیامی برای رئیس سازمان «کنفرانس اسلامی» خواهان برگزاری نشست اضطراری ویژه ای برای «دفاع از قدس شریف» شد.
-
شورای قانونگزاری (پارلمان) حماس درغزه نیز با صدور بیانیه ای رخدادهای شرق اورشلیم را نکوهش کرد و در این پیوند، به اسرائیل هشدار داد. این شورا در بیانیه خود همه اعراب فلسطینی در سرزمین های کرانه باختری و غزه و اعراب شهروند اسرائیل و اصولا اعراب جهان را فرا خوانده که علیه اسرائیل اقدام به تظاهرات کنند. این بیانیه می گوید، مسجد الاقصی تنها از طریق مقاومت آزاد خواهد شد» (وب سایت قدس نت، 27 سپتامبر).
-
ابو عبیده، سخنگوی شاخه نظامی سازمان حماس نیز گفت «ادامه تعرض صهیونیست ها به حرم شریف خطرناک است»، که وی آنرا «نشانه ای بسیار تهدید کننده» نامید که به توصیف او «عواقبی گرانبار خواهد داشت». ابو عبیده گفت «همه نیروهای خط مقاومت و بویژه یگانهای عزالدین القسام، در برابر تعرض به حرم شریف دست بروی دست نخواهند گذاشت» (وب سایت «مرکز البیان»، 27 سپتامبر).
-
سازمان جهاد اسلامی آزادی فلسطین نیز در بیانیه خود رخدادهای شرق اورشلیم را «وخیم» توصیف کرد و آنرا به منزله «مقدمه ای در آستانه یک تعرض جدی تر اسرائیل» تلقی کرد. خالد البطش، مقام بلند پایه سازمان جهاد اسلامی گفت «تعرض اسرائیل به مسجد الاقصی شرائط را بحرانی می کند و نشان می دهد که مرحله جدیدی از تجاوزگری اسرائیل کلید خورده است» (وب سایت «فال تودی»، 27 سپتامبر).
اقدامات بازدارندگی و مقابله
-
نیروهای ارتش اسرائیل این هفته نیز به اقداماتی که جنبه بازدارندگی دارد، در مقابله پیشاپیش با فلسطینی هائی که در معرض اتهام به دخالت در عملیات تروریستی هستند، شماری از آنها را دستگیر کردند و برای تحقیقات بیشتر به نهادهای مربوطه تحویل دادند. از سوی دیگر، این هفته مواردی از حملات سنگ پرانی و پرتاب بطری آتش زا به سوی اتومبیل اسرائیلی هائی که از کنار برخی مناطق فلسطینی عبور می کنند، رخ داد. شماری از مهم ترین رخدادها از این نوع را در ذیل قید کرده ایم، (که منبع همه این خبرها، سخنگوی ارتش اسرائیل است):
-
23 سپتامبر – به سوی یک مقر دیده بانی گارد مرزی ارتش اسرائیل در کنار دهکده «عزریا» (در شرق اورشلیم) با سلاح سبک تیراندازی شد که در واکنش، نیروهای حاضر در مقر به سوی چند فرد مظنون تیراندازی کردند. این رخداد مجروحانی نداشت و آسیب مالی نیز بدنبال نیآورد. تشکلی که خود را «یگانهای عزالدین القسام- شاخه عماد مغنیه» نام نهاده است، مسوولیت این تعرض مسلحانه را بر عهده گرفت (وب سایت خبری قدس نت، 24 سپتامبر).
-
24 سپتامبر – یک مرد فلسطینی به طرف مقر ارتش اسرائیل در کنار آبادی یهودی نشین «ادوریم» (در جنوب کوه حبرون- الخلیل) آمد و یک بسته کوچک مواد ترقه را که همراه داشت، در محوطه این مقر انداخت. نیروهای اسرائیلی او را دستگیر کردند و متوجه شدند که او به چاقو نیز مجهز بود.
-
24 سپتامبر – به طرف اتومبیل های اسرائیلی که در این روز از کنار منطقه فلسطینی نشین «حسان» (در غرب بیت اللحم) عبور می کردند، سنگ پرانی شد، که آسیب جانی نداشت اما به اتومبیل ها خسارت وارد شد.
روند سیاسی
نشست سه جانبه نیویورک
-
در روز بیست و دوم سپتامبر، در آستانه گشایش شصت و چهارمین مجمع عمومی سازمان ملل متحد، به دعوتی که هفته قبل از آن از سوی کاخ سفید صورت گرفته بود، نشست سه جانبه سران با شرکت باراک اوباما رئیس جمهوری آمریکا، بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل و محمود عباس رهبر تشکیلات خود گردان فلسطینی صورت گرفت. بلند پایگان دیگری از سه طرف نیز در این نشست شرکت داشتند، که از سوی اسرائیل اهود باراک وزیر دفاع، آویگدور لیبرمن وزیر خارجه، و از سوی آمریکا خانم هیلاری کلینتون وزیر خارجه، ژنرال جیمز جونز مشاور امنیت ملی کاخ سفید و جرج میچل فرستاده ویژه دولت آمریکا در امور خاورمیانه بودند. این دیدار سه جانبه 45 دقیقه طول کشید، که به گفته یک «مقام آمریکائی» در آن مسائل کاری بررسی شد اما فضای آن گرم نبود (روزنامه هاآرتص، 23 سپتامبر 2009). مقامات اسرائیلی و فلسطینی هردو اتفاق نظر داشتند که اختلافات ماهوی و اساسی بین دو طرف باقی مانده و ممکن است مانعی بر سر راه یک مذاکرات موثر و جدی برای رسیدن به توافق نهائی صلح باشد.
-
نشست سه جانبه اسرائیلی- فلسطینی- آمریکائی و سایر دیدارهائی که در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد برگزار شد، همگی در حالی بود که تهدید ناشی از برنامه های هسته ای ایران (در پی کشف دومین سایت غنی سازی اورانیوم در نزدیکی شهر قم در ایران که جمهوری اسلامی نیز وجود آنرا تایید کرد) دوباره خود نمائی می کند. در همه دیدارهای مقامات اسرائیلی در حاشیه مجمع عمومی، مقامات اسرائیل و آمریکا بر اهمیت اقدام قاطعانه در برابر ایران تاکید نهادند، و ازجمله این امر در سخنرانی باراک اوباما در مجمع عمومی، و فردای آن روز در سخنرانی مشروح بنیامین نتانیاهو در باره سیاست های ایران مورد تاکید قرار گرفت.
-
شماری از واکنش های مقامات اسرائیل، آمریکا و فلسطینی ها را درپی نشست سه جانبه سران در نیویورک در ذیل مطالعه می کنید:
محمود عباس رهبر تشکیلات فلسطینی در دیدار با باراک اوباما رئیس جمهوری آمریکا (خبرگزاری وفا، 22 سپتامبر )
اسرائیل:
-
در مصاحبه ای که نتانیاهو با شبکه تلویزیونی خبری آمریکائی ای بی سی (در بیست و دوم سپتامبر) به هنگام اقامت در نیویورک برای حضور در مجمع عمومی سازمان ملل انجام داد، نشست سه جانبه خود با اوباما و آقای عباس را «بسیار خوب» توصیف کرد و خواهان از سرگیری روند صلح شد اما تاکید کرد که تجدید مذاکرات باید بدون پیش شرط باشد. نتانیاهو همچنین تاکید کرد که موضوع ساخت و سازهای اسرائیل در سرزمین هائی که فلسطینی ها ادعای مالکیت آنرا دارند، پیش شرط از سرگیری مذاکرات نیست. به گفته او، این اختلاف می تواند در روند مذاکرات حل و فصل شود نه پیش از آغاز مذاکرات. نتانیاهو افزود «اگر اسرائیل و فلسطینی ها حاضر به شناسائی متقابل و حل مشکلات امنیتی شوند، آنگاه می توان بقیه مسائل مورد نزاع را به چالش کشید و برای آن راه حل های لازم را یافت، و از جمله برای آبادی های یهودی نشین کرانه باختری می توان به راه حل رسید».
-
سخنرانی نخست وزیر اسرائیل در مجمع عمومی سازمان ملل متحد (که پنجشنبه بیست و چهارم سپتامبر، در روز دوم کار مجمع عمومی شصت و چهارم سازمان ملل ایراد شد) عمدتا به مسائل مرتبط با ایران اختصاص یافت. بنیامین نتانیاهو از جمله با ارائه مهمترین اسناد مربوط به هولوکاست و تلاش هیتلر و دستگاه نازی برای «راه حل نهائی» یهودیان و کشتار دسته جمعی یهودیان اروپا، به ادعاهای احمدی نژاد رئیس جمهوری ایران که هولوکاست را انکار می کند، پاسخ داد. در این نطق، نتانیاهو در زمینه قضیه فلسطینی نیز، فلسطینی ها را فرا خواند که کشور اسرائیل را به عنوان کانونی برای یهودیان جهان به رسمیت بشناسند، و به «خانه ملی با ماهیت یهودی آری بگویند – همانگونه که اسرائیل کشور ملی برای فلسطینی ها را با ماهیت فلسطینی برسمیت خواهد شناخت». نخست وزیر اسرائیل در این نطق تاکید کرد که کشور مستقل فلسطین باید بطور موثری عاری از سلاح باشد ( effectively demilitarized)، و استدلال کرد که اسرائیل رو به سوی صلح دارد و نمی خواهد که سرزمینی که کشور فلسطین در آن برپا می شود، به سرنوشت حماسستان غزه که تروریستهای مسلح در آن لانه کرده اند، تبدیل شود و از سوی رژیم افراطی حاکم بر ایران مورد حمایت قرار گیرد.
ایالات متحده آمریکا:
-
در سخنرانی در برابر مجمع عمومی سازمان ملل متحد (که بیست و سوم سپتامبر ایراد شد)، باراک اوباما رئیس جمهوری آمریکا از جمله به نزاع عربی – اسرائیلی اشاره کرد، و خواهان از سرگیری مذاکرات (to re launch) میان اسرائیل و فلسطینی ها – بدون پیش شرط، برای رسیدن به راه حل نهائی شد. او تاکید کرد که این مذاکرات باید مسائل اساسی مورد نزاع، از جمله معضلات امنیتی، تعیین نهائی مرزها، سرنوشت پناهندگان فلسطینی پراکنده در جهان در طول چند نسل، و سرنوشت سیاسی اورشلیم را دربر گیرد. پرزیدنت اوباما تاکید کرد که فلسطینی ها باید به فتنه انگیزی و تحریک افکار عمومی علیه اسرائیل و یهودیان پایان دهند، و افزود که «هنگامی که کشورهای عضو سازمان ملل متحد به سوی اسرائیل هجوم سیاسی آورده و اسرائیل را به باد شدیدترین انتقادها می گیرند، این امر هیچ کمکی به تحقق آرمان فلسطینی ها نمی کند». رئیس جمهوری آمریکا در این نطق در اشاره به موضوع مورد اختلاف با اسرائیل در زمینه «آبادی های یهودی نشین کرانه باختری» نیز گفت «ایالات متحده مشروعیت تداوم آبادی های یهودی را نمی پذیرد "does not accept the legitimacy of continued Israeli settlements".
-
باراک اوباما در این نطق در مجمع عمومی تاکید کرده و گفت که «هدف نهائی از راه حل پایانی صلح این است که دو کشور برای دو ملت در جوار یکدیگر در صلح و امنیت زندگی کنند: کشور اسرائیل با ماهیت یهودی (Jewish state of Israel)، که از امنیت واقعی برای همه شهروندانش بهره مند باشد؛ و کشور مستقل فلسطین، که به هم پیوستگی سرزمینی (میان کرانه باختری رود اردن با نوار غزه) داشته باشد، و استقلال فلسطین به منزله پایان اشغال نهائی باشد که از (جنگ «شش روزه» سال 1967) آغاز شده، و قابلیت های ملت فلسطینی را در کشور خود به منصه ظهور برساند» (روزنامه «واشینگتن پست»، 23 سپتامبر 2009).
-
در صحنه عمل، باراک اوباما رئیس جمهوری آمریکا پیش از دیدار سه جانبه خود با بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل و با محمود عباس رهبر تشکیلات خود گردان فلسطینی اعلام کرد که به خانم هیلاری کلینتون وزیرخارجه آمریکا و جرج میچل فرستاده ویژه دولت آمریکا در امور صلح خاورمیانه رهنمود داده است که باید سلسله تماسهای فشرده ای را با نمایندگان اسرائیلی و فلسطینی ادامه دهند. پرزیدنت اوباما از نتانیاهو و محمود عباس درخواست کرد که چند روز پس از نشست سه جانبه، نمایندگان ارشد خود را راهی آمریکا کنند تا دیدارهای کاری با خانم کلینتون و آقای میچل را در واشینگتن انجام دهند، و تاکید کرد که از خانم کلینتون خواسته است که درباره میزان پیشرفت مذاکرات در اواسط ماه اکتبر (در خاتمه سلسله اعیاد مذهبی پائیزه یهودیان) به او گزارش دهد (وب سایت کاخ سفید، 22 سپتامبر 2009). هدف از این تماس ها، به گفته «یک مقام بلند پایه آمریکائی» این است که «تضاد دیدگاههای اسرائیل و فلسطینی ها کاهش یابد تا بتوان موتور مذاکرات برای مرحله نهائی صلح را در هفته های آینده روشن کرد (روزنامه هاآرتص، 23 سپتامبر 2009)
-
محمود عباس (ابو مازن)، رهبر تشکیلات خودگردان فلسطینی در پایان نشست سه جانبه گفت طرف اسرائیلی «باید تعهدات خود را انجام دهد، و بویژه موظف است که همه ساخت و ساز در آبادی های یهودی نشین، در همه شکل های آنرا- حتی به بهانه رشد طبیعی جمعیت یهودی مقیم این آبادی ها- پایان دهد». محمود عباس تاکید کرده و افزود که «از سرگیری مذاکرات با اسرائیل مشروط به آن است که اسرائیل به پشت مرزهای قبل از سال 1967 عقب نشینی کند و اسرائیل باید پایان دادن به «اشغالگری» را به رسمیت بشناسد» (خبرگزاری فلسطینی وفا، 22 سپتامبر 2009).
-
«منابع فلسطینی» خبر داده اند که از اوائل اکتبر مذاکراتی در دو کانال جداگانه در واشینگتن از سوی آمریکائی ها؛ یکی با نمایندگان اسرائیل و دیگری با نمایندگان ارشد فلسطینی انجام خواهد شد، که صائب عریقات رئیس بخش مذاکرات در سازمان آزادیبخش فلسطین در صدر هیات فلسطینی خواهد بود، و ریاست هیات اسرائیلی را مشاور ارشد سیاسی نتانیاهو بر عهده خواهد داشت (روزنامه «الایام»، 26 سپتامبر 2009). صائب عریقات خود در مصاحبه ای با رادیوی تشکیلات فلسطینی، «صوت فلسطین» تایید کرده و گفت مذاکرات یاد شده از اول اکتبر آغاز خواهد شد، و ابراز امیدواری کرد که «دولت آمریکا اسرائیل را وادار کند که ساخت وساز در شهرک های یهودی کرانه باختری و قدس را به هر بهانه ای که انجام می شود- حتی به بهانه رشد طبیعی جمعیت در خانواده های یهودی که در آبادی های موجود ساکن هستند، قطع کند. عریقات همچنین گفت مذاکرات باید از جائی از سرگرفته شود که قطع شده بود و نه آنکه به نقطه صفر بازگردد. آقای عریقات گفت این مسائلی که وی بر آنها انگشت می گذارد، موضوع هائی است که در مذاکرات از اول اکتبر در واشینگتن بین تیم های آمریکائی با نمایندگان ارشد اسرائیلی و فلسطینی به بحث نهاده می شود (رادیوی «صوت فلسطین»، 26 سپتامبر 2009).
محمودعباس (ابو مازن) در دیدار با بان کی مون، دبیر کل سازمان ملل متحد در نیویورک (خبرگزاری فلسطینی وفا، 24 سپتامبر 2009)
تشکیلات خود گردان فلسطینی:
-
شماری از اظهار نظرهای بلند پایگان تشکیلات خود گردان فلسطینی را در پی نشست سه جانبه نیویورک مرور می کنیم:
-
صائب عریقات، رئیس بخش اجرائی در سازمان آزادیبخش فلسطین خاطر نشان شد که «لزوم قطع ساخت و سازهای اسرائیلی در آبادی های یهودی کرانه باختری و قدس شرقی، یک پیش شرط برای از سرگیری مذاکرات نیست، بلکه یک تعهد است که اسرائیل باید کاملا آنرا اجرا کند». به گفته آقای عریقات، «هیچ سازشی بر سر این درخواست فلسطینی ها صورت نخواهد گرفت» و آنها قطع کامل خانه سازی های اسرائیل را طلب می کنند. صائب عریقات همچنین تاکید کرد که از دیدگاه فلسطینی ها «مذاکرات باید دقیقا از همان مقطعی که راکد مانده بود، از سرگرفته شود، و تجدید مذاکرات نیز مشروط به قطع خانه سازی ها در آبادی های یهودی نشین به هر شکل و بهانه است و فلسطینی ها قطع خانه سازی اسرائیلی ها در قدس شرقی را نیز درخواست می کنند» (شبکه تلویزیونی تشکیلات فلسطینی، 22 سپتامبر 2009).
-
نبیل ابو رودینه، سخنگوی دفتر رهبری تشکیلات فلسطینی نیز در اظهار نظری گفت «شرط های فلسطینی ها از اسرائیل برای از سرگیری مذاکرات تغییری نکرده است». ابو رودینه گفت این امر که محمود عباس به انجام مذاکرات سه جانبه نیویورک تن داد، صرفا پاسخی از روی ادب و احترام به دعوت از سوی کاخ سفید بوده و صرف این ملاقات به مفهوم از سرگیری مذاکرات سیاسی با اسرائیل نیست. ابو رودینه تاکید کرده و گفت «تا هنگامی که اسرائیل قطع کامل خانه سازی های در آبادی های کرانه باختری و قدس شرقی را اعلام نکند، نمی توان مذاکرات را از سر گرفته تلقی کرد» (وب سایت خبری «فال پرس»، 23 سپتامبر 2009).
-
سلام فیاض، نخست وزیر تشکیلات خود گردان فلسطینی نیز گفت «از سرگیری روند صلح مشروط به آن است که اسرائیل قطع خانه سازی های خود را اعلام دارد» (خبرگزاری معان، 23 سپتامبر 2009).
-
«منابع فلسطینی» گفتند که در جریان دیداری که اوباما به تنهائی با محمود عباس و هیات همراه او در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک انجام داد، فلسطینی ها احساس کردند که آمریکا از مخالفت قاطع خود با خانه سازی های اسرائیلی عدول کرده است. این منابع گفتند باراک اوباما نیز در دیدار سه جانبه تنها بر ضرورت «مهار ساخت و سازها» تاکید کرد در حالیکه اوباما در اظهار نظرهای پیشین از «لزوم قطع ساخت و سازها» سخن می گفت. از نظر فلسطینی ها انتخاب عبارت «مهار ساخت و سازها» اتفاقی نبوده است. «یک مقام بلندپایه در هیات فلسطینی» که دراین مذاکرات با رئیس جمهوری آمریکا شرکت داشته است، گفت «در مواضع آمریکا تزلزل در قبال قضیه آبادی های اسرائیلی دیده می شود» درحالیکه به گفته این مقام فلسطینی، «محمود عباس بر خواسته قطع کامل خانه سازی پافشاری می کند و آنرا شرط اساسی برای از سرگیری مذاکرات می داند». این مقام فلسطینی در عین حال افزوده و گفت «در حال حاضر، به منفعت فلسطینی ها نیست که بخواهیم با دولت آمریکا در گیر شویم» (خبرگزاری ایتالیائی AKI, 23 سپتامبر 2009).
رئیس جمهوری آمریکا به نتانیاهو و محمود عباس می گوید: «یکی تون پیاده بشه و این ماشین (روند صلح) را هل بده تا بالاخره راه بیفته» (کاریکاتور روزنامه فلسطینی الایام، 24 سپتامبر 2009)
واکنش های سازمان حماس به دیدار سه جانبه سران در نیویورک:
-
اسماعیل هنیه، نخست وزیر دولت حماس در غزه، با ارسال نامه ای به دبیر کل سازمان ملل متحد در آستانه اجلاس مجمع عمومی این سازمان در بیست و دوم سپتامبر، تاکید کرد که او جامعه بین المللی را مسوول «تحریم غزه می داند». هنیه در این نامه، تحریم غزه را «جنایت علیه بشریت» نامید، و نوشت «مسوولیت عدم پیشرفت در روند صلح بر دوش آمریکا و اسرائیل است». هنیه نوشت «دولت حماس در غزه هر گامی را که موجب استقلال کشور فلسطین در مرزهای سال 1967 با پایتختی قدس (اورشلیم) شود، مورد حمایت قرار می دهد» (Palestine-info, به 22 سپتامبر 2009).
-
از سوی دیگر، آمادگی محمود عباس برای شرکت در نشست سه جانبه با حضور نخست وزیر اسرائیل و رئیس جمهوری آمریکا موجب واکنش خشمگینانه حماس شد. یک عضو دفتر سیاسی حماس بنام عزت الشرک گفت «دیدار نیویورک به منزله فرو کردن دشنه از پشت به ملت فلسطین بود». وی مدعی شد که «این دیدار تنها طرف اسرائیلی را تشویق خواهد کرد که بیشتر به خانه سازی اقدام کند» (وب سایت حماس، 22 سپتامبر 2009).
عرصه داخلی فلسطینی
دیالوگ آشتی ملی فلسطینی
|
نسخه چاپ
ارسال برای دوستان