اخبار ترور و نزاع اسرائیلی- فلسطینی (24 تا 31 اوت 2010، دوم تا نهم شهریور 1389)

بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل در فرودگاه بن گوریون در آستانه پرواز به سوی شرکت در همآیش واشینگتن (عکس از دفتر مطبوعاتی نخست وزیری اسرائیل، 31 اوت 2010) 

رئوس گزارش

• روز اول سپتامبر، مذاکرات صلح مستقیم اسرائیلی- فلسطینی با برگزاری همآیشی در واشینگتن آغاز می شود. بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل در یک سخنرانی، شب پیش از آغاز حرکت خود به واشینگتن تاکید کرد که هر گونه توافق آتی صلح باید بر اساس ترتیبات موثر امنیتی و شناسایی اسرائیل به عنوان خانه ملی یهودیان به دست آید. محمود عباس، رییس تشکیلات فلسطینی نیز قبل از رفتن به سوی آمریکا گفت «اگر اسرائیل خانه سازی ها را گسترش بخشد، مسوولیت ناکامی مذاکرات بر عهده این کشور خواهد بود». سازمان حماس همچنان مذاکرات جدید را مورد حمله قرار می دهد و  می گوید که آمریکا اراده خود را  بر تشکیلات خود گردان فلسطینی تحمیل کرده، و این مذاکرات فاقد مشروعیت است.

• این هفته هیچ راکتی از غزه یا نقاط دیگر به سوی جنوب اسرائیل صورت نگرفت.

مهم ترین رخدادها در باریکه غزه و کرانه باختری رود اردن

نوار غزه 

حملات راکتی و  خمپاره ای

• این هفته هیچ موردی از حمله راکتی یا خمپاره ای که از غزه یا نقاط دیگری به سوی جنوب اسرائیل صورت گرفته باشد، رخ نداد و صحرای «نگب غربی» در جنوب اسرائیل در آرامش بود. اما دست کم دو بار به سوی سربازان ارتش اسرائیل تیراندازی شد. سربازان که در حال عملیات عادی روزانه در نزدیکی جداره حائل امنیتی با غزه بودند، در این آتشباری ها آسیبی ندیدند و خسارتی نیز به بار نیآمد.  

حملات راکتی و خمپاره ای به سوی آبادی های اسرائیلی در صحرای «نگب غربی» (جنوب اسرائیل)(1)

•  این هفته هیچ حمله راکتی از غزه یا نقاط دیگر به سوی جنوب اسرائیل صورت نگرفت.   

• برگزاری روز اول سپتامبر، مذاکرات صلح مستقیم اسرائیلی – فلسطینی با برگزای همآیشی در واشینگتن آغاز خواهد شد. بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل در یک سخنرانی، شب قبل از آغاز حرکت خود به واشینگتن تاکید کرد که هر گونه توافق آتی صلح باید بر اساس ترتیبات مؤثر امنیتی و شناسائی اسرائیل به عنوان خانه ملی یهودیان به دست آید. محمود عباس، رئیس تشکیلات فلسطینی نیز قبل از رفتن به سوی آمریکا گفت «اگر اسرائیل خانه سازی ها را گسترش بخشد، مسئولیت ناکامی مذاکرات برعهده این کشور خواهد بود». سازمان حماس همچنان مذاکرات جدید را مورد حمله قرار می هد و می گوید که آمریکا اراده خود را بر تشکیلات خودگردان فلسطینی تحمیل کرده، و این مذاکرات فاقد مشروعیت است.

حملات راکتی در سال 2010 در نمودار ماهانه*

** دراین نمودار نیز، راکت ها ئی که تنها به اسرائیل اصابت کرده، به حساب آمده است و راکت هائی که در خاک خود غزه فرود آمده، محاسبه نشده است. در این دوره، میزان مشابهی نیز راکت درخاک غزه فرود آمده است. 

روند سیاسی 

• قرار است همآیش سران اسرائیلی – فلسطینی با حضور رئیس جمهوری مصر و پادشاه اردن روز اول سپتامبر در واشینگتن، پایتخت آمریکا، برگزار شود که سرآغاز دور جدید مذاکرات صلح اسرائیلی – فلسطینی پس از یک سال و نه ماه نبود گفت و گوهای رو در رو باشد. ملک عبدالله دوم، پادشاه اردن و حسنی مبارک، رئیس جمهوری مصر نیز برای شرکت در این همآیش ، همانند رهبران اسرائیلی و فلسطینی راهی آمریکا شده اند.   

• بنیامین نتانیاهو و محمود عباس در آستانه گشایش همآیش سخنانی ایراد کردند:

• بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، تاکید کرد که «هدف اسرائیل دستیابی به پیمان صلحی است که این نزاع دیرینه را برای همیشه حل کند و تنها آرامش تاکتیکی میان دو جنگ نباشد و چندین نسل از این صلح بهره مند شوند». او تاکید کرد «که پیمان صلح مورد نظر او باید بر چند اصل استوار باشد؛ ابتدا و پیش از همه، اسرائیل به عنوان خانه ملی برای یهودیان به رسمیت شناخته شود، نزاع دیرینه فیصله یابد و درخواست ها و ادعاها از اسرائیل پایان گیرد، تدابیر مهم و مؤثر امنیتی و واقعی در سرزمین ها برقرار باشد تا اسرائیل اطمینان یابد که گرفتاری ها و دشواری های زیادی که پس از بیرون رفتنش از لبنان و نوار غزه بوجود آمد تکرار نمی شود»  (وبسایت دفتر نخست وزیری اسرائیل، بیست و نهم اوت 2010).  

• محمود عباس، ابو مازن، رئیس تشکیلات فلسطینی تاکید کرد که «در صورت گسترش ساخت و سازهای یهودی در آبادی های اسرائیلی، مسئولیت ناکامی مذاکرات بر عهده اسرائیل خواهد بود» و افزود که هرگونه ساخت و ساز موجب می شود که خطر فروپاشی و ناکامی بر فضای مذاکرات در پرواز باشد» (شبکه تلویزیون رسمی تشکیلات فلسطینی، بیست و نهم اوت 2010). صائب عریقات، رئیس بخش مذاکرات در سازمان آزادیبخش فلسطین نیز در دیدار با نمایندگان آمریکائی گفت که «دولت اسرائیل باید میان صلح و آبادی نشین ها یکی را انتخاب کند» و افزود که «تا هنگامی که چنین شود، سخن گفتن از ترکیب مذاکره کنندگان و جدول مذاکرات حاصلی ندارد» (خبرگزاری «معان»، بیست و هفتم اوت 2010).      

• حماس همچنان از ورود تشکیلات خودگردان فلسطینی به مسیر مذاکرات مستقیم با اسرائیل به سختی انتقاد می کند. اسماعیل هنیه، نخست وزیر حماس در غزه مدعی شد که «مذاکرات مستقیم»، که از سوی آمریکا و اسرائیل تحمیل شده، فاقد مشروعیت است» و نیز افزود که «این مذاکرات ناشی از یک تصمیم ملی فلسطینی نیست». هنیه اضافه کرد که «مذاکرات مورد حمایت فلسطینی ها و اعراب نیست؛ نه اسلامی است، نه فلسطینی است، نه عربی است و نه ملی است». هنیه همچنین گفت که «سازشکاری که حاضر است از اراضی فلسطینی چشم بپوشد، قدس را بر باد دهد و در مورد حق بازگشت فلسطینی ها سازشکاری کند، مشروعیت ندارد». اسماعیل هنیه گفت «حماس به ارض فلسطین، از دریا تا رود متعهد است (یعنی از دریای مدیترانه تا رود اردن همگی سرزمین فلسطین است. منظور؛ شامل کردن خاک کشور اسرائیل نیز هست و بدین ترتیب حماس، هیچ حقی برای موجودیت اسرائیل قائل نیست و تمامی این سرزمین ها را «ارض تاریخی فلسطین» می داند». هنیه این را هم گفت که «هیچ رهبری حق ندارد که حتی از یک سانتی متر از ارض تاریخی فلسطین چشم پوشی کند». (شبکه تلویزیونی «الاقصی»، بیست و ششم اوت 2010 ، خبرگزاری «صفا»، بیست و ششم اوت 2010، «فلسطین – اینفو» Palestine-info، بیست و ششم اوت 2010). 

تحولات باریکه غزه 

کشف محموله های بزرگ مهمات که قرار بود به نوار غزه قاچاق شود 

• بر اساس گزارش رسانه های اسرائیلی و نیز رسانه های فلسطینی، نیروهای امنیتی مصر محموله های بزرگ مهمات و راکت را که قرار بوده از صحرای سینای به باریکه غزه قاچاق شود، کشف کرده اند. 220 راکت ضد هواپیما، ظاهرا از مدل SA-7  در میان این محموله ها بوده است. همچنین مقادیر چشمگیر دیگری مواد منفجره و سلاح های سبک به دست آمده است (خبرگزاری «معان»، بیست و نهم اوت 2010 ، روزنامه «هاآرتص» ، بیست و نهم اوت 2010).   

شکاف در جداره فولادی مصری در مرز آن کشور با نوار غزه 

• بر اساس گزارش رسانه های فلسطینی، افراد فلسطینی که صاحبان تونل های مرزی غزه در جدار مصر هستند، موفق شده اند که جداره فولادی تازه ایجاد شده در این مرز را مورد ضربه قرار دهند. به گفته یکی از صاحبان این تونل ها، تنها دو روز پس از کارگزاری لوحه های فولادی از سوی ارتش مصر، نیروهای وی توانسته اند این لوحه ها را از دل زمین بیرون آورند. به گفته این فلسطینی، بیرون کشیدن این لوحه های فولادی تنها چند ساعت کار می طلبد و پس از آن، فلسطینی ها تونل ها را مستحکم می کنند تا از فرو پاشی آن جلوگیری کنند (خبرگزاری «صفا»، بیست و ششم اوت 2010).                  

فلسطینی های دست اندرکار در حفر تونل ها «لوحه های فولادی» بیرون آورده شده از عمق زمین را نشان می دهند (خبرگزاری «صفا»، 26 اوت 2010) 

تنش میان حماس و جهاد اسلامی فلسطین 

• بر اساس گزارش های رسانه های فلسطینی، تنش میان رهبری حماس با سازمان جهاد اسلامی فلسطین در باریکه غزه ادامه یافته است. از جمله سازمان حماس شماری از فعالان وابسته به جهاد اسلامی فلسطین را در منطقه خان یونس دستگیر کرده بود (اما در تلاش برای کاهش تنش، آنها را آزاد کرد). مواردی از آتشباری نیز بین نیروهای طرفین صورت گرفته است. یک سخنگوی جهاد اسلامی فلسطین، که نامش برده نشده بود، گفته است که رهبران حماس و جهاد اسلامی قطع رابطه کرده اند (گزارش رادیوی بی بی.سی BBC از غزه، بیست و ششم اوت 2010 ، الشرق الاوسط ، بیست و نهم اوت 2010). بنا به ارزیابی نهاد ما، دلیل این تنش، تلاش حماس برای تحمیل کردن سیاست های خود بر سایر سازمان های مسلح فلسطینی در باریکه غزه است. 

ادامه روند اسلامی کردن باریکه غزه 

• روند اسلامی تر کردن باریکه غزه زیر اجبار حماس کماکان ادامه دارد. در این راستا، نیروهای حماس پارک آب غزه را با این ادعا که «میهمانی های لهو و لعب و اختلاط بین زن و مرد در آن صورت می گیرد» بستند (روزنامه الحیات، بیست و دوم اوت 2010). 

کاروان های دریایی به سوی غزه

آخرین گزارش ها از تدارکات کاروان های دریایی و زمینی دیگر به سوی غزه

• همچنان از تلاش های جهانی برای فرستادن کشتی و «کاروان های آزادی» به سوی غزه خبر داده می شود. به شماری از تازه ترین اخبار مربوط به این حرکت اشاره می شود:

 لبنان 

• کشتی زنان لبنانی «مریم» علیرغم تلاش های خود برای حرکت از غزه، همچنان در بندر تریپولی لبنان لنگر انداخته است. ریما فرح، سخنگوی کمیته همآهنگی این کاروان گفت که تلاش های او و یارانش برای گرفتن مجوز از یونان و ترکیه جهت حرکت کشتی لبنانی از طریق یکی از این دو کشور به سوی غزه ادامه دارد. یاسر قشلق، رئیس «جنبش فلسطین آزاد» که سرمایه و هزینه ها و امکانات کشتی های لبنانی را تامین می کند تهدید کرد که می خواهد علیه کشور قبرس که مجوز برای حرکت کشتی «مریم» را صادر نکرده، به دادگاه های بین المللی شکایت برد (شبکه ان.تی.وی، بیست و هفتم اوت 2010).  

برنامه ریزی هایی در سایر نقاط  جهان برای اعزام کشتی  به غزه

 «ناوگان آزادی 2»:

•  ایرلند: ائتلافی از سازمان های حامی فلسطینی ها از کشور ایرلند اعلام کرده که قصد دارמ یک کشتی کمک رسانی را در چارچوب «ناوگان آزادی 2 » به سوی غزه بفرستد. سازمانهائی که در تدارکات این حرکت نقش دارند شامل این گروهها و سازمان ها می شوند: «جنبش غزه آزاد»  Free  Gaza Movement (که در «ناوگان آزادی» پیشین در هفته آخر ماه مه نیز سهیم بود، «کمپین همبستگی ایرلند- فلسطین» The Ireland-Palestine Solidarity Campaign، «موسسه حقوق فلسطینی ها» Palestinian Rights Institute، «کمپین همبستگی ایرلند- فلسطین به سوی غزه» Ireland To Gaza  Ireland-Palestine Solidarity Campaign. همچنین شماری از اتحادیه های مخلتف ایرلند اعلام کرده اند که از این حرکت حمایت خواهند کرد (وبسایت «کمپین همبستگی ایرلند- فلسطین»   Ireland-Palestine Solidarity Campaignبیست و هفتم اوت 2010).  

• آلمان: گزارش های رسانه های عربی حاکی است که گروهی از افرادی که «فعالان یهودی آلمانی و بازماندگان هولوکاست» معرفی شده اند، در حال تدارکات برای فرستادن یک فروند کشتی به غزه هستند. (شبکه ان.تی.ی، 29 اوت 2010). امجدالشواء، همآهنگ کننده «کمپین اروپائی رفع حصر غزه» (سازمانی که با نام اختصاری آن  ECESG نامیده می شود) اعلام کرده که آغاز حرکت کشتی یهودیان آلمانی به موعد  نامعلوم دیگری موکول شده، ولی احتمال داده که کشتی ماه سپتامبر حرکت کند و در چارچوب «ناوگان آزادی 2 » بخواهد همراه با کشتی ها و کاروان های دیگری از سراسر جهان، همزمان به غزه برسد (رادیو «صوت فلسطین»، بیست و نهم اوت 2010).

لوگوی تشکیلات ایرلندی اعزام کشتی های جدید به غزه

(وبسایت  Ireland-Palestine solidarity Campaign، 31 اوت 2010). 

• برزیل: آنجلا لانو، عضو سازمان «کمپین اروپایی رفع حصر غزه» ECESG اعلام کرد که احتمال دارد  در چارچوب حرکت «ناوگان آزادی 2 » به سوی غزه، یک فروند کشتی نیز با پرچم کشور برزیل به این «حرکت» بپیوندد. اعضای این سازمان به تازگی از برزیل دیدار کرده و در آنجا به گردآوری پول و کمک پرداخته، و نیز تلاش کردند که سیاستمداران برزیلی را به گرفتن نقشی در اعزام چنین کشتی تشویق کنند (خبرگزاری «صفا»، بیست و پنجم اوت 2010).   

هیات «کمپین اروپائی رفع حصر غزه» در سفر به برزیل

(وبسایت سازمان یاد شده، 20 اوت 2010) 

• کشورهای عرب:

• اردن: رئیس کمیته اردنی «شریان زندگی» اعلام کرد که اعضای این کمیته می خواهند در کاروان «شریان زندگی 5 » سهمی داشته باشند و با آن به سوی غزه حرکت کنند. قرار است کاروان موسوم به «شریان زندگی 5 » پانزدهم سپتامبر از اروپا حرکت خود را آغاز کند و از بندر لاذقیه در سوریه به سوی بندر مصری العریش برود. بنا به ارزیابی نهاد ما، سخن از همان برنامه ریزی های سازمان موسوم به «زنده باد فلسطین» Viva Palestina  به رهبری عضو پارلمان انگلیس، جرج گالووی است که از دیر باز  از حامیان مهم حماس بوده است. سازمان گالووی پیشتر اعلام کرده که قرار است کاروان این سازمان هجدهم سپتامبر حرکت خود را آغاز  کند (روزنامه اردنی «السّبیل»، بیست و پنجم اوت 2010 ، وبسایتViva Palestina ، سی و یکم اوت 2010). کمیته اردنی «شریان زندگی» اعلام کرد که اعضای آن با برگزاری یک مراسم اعطای خیریه در یکی از ضیافت های افطاری ماه رمضان توانسته است که حدود 130 هزار دینار اردنی را برای تدارکات کشتی ها و کاروان های بعدی به سوی غزه گردآوری کند. رئیس اتحادیه پزشکان اردن، دکتر احمد العرموطی که در آئین اعطای خیریه شرکت و سخنرانی کرد، مذاکرات اعراب و فلسطینی ها با اسرائیل، چه مستقیم، چه غیرمستقیم را محکوم کرد و خواهان حمایت از «مقاومت» (منظور؛ حماس و سایر گروههای مسلح تروریستی فلسطینی) شد (روزنامه اردنی «السّبیل»، بیست و پنجم اوت 2010).  

• الجزایر:  یک کشتی حامل کمک های انسانی که از سوی انجمن روحانیون مسلمان الجزایر تدارک دیده شده است، به سوی غزه به حرکت در آمد. این کشتی حامل محموله های تجهیزات پزشکی و آذوقه خوراکی، به وزن کلی یکهزار و دویست تن است («القدس»، بیست و چهارم اوت 2010). 

اقدامات کمیته تحقیق «شورای حقوق بشر» علیه اسرائیل

• اعضای کمیته تحقیقی که به تازگی از سوی شورای حقوق بشر سازمان ملل برای بررسی «موارد نقض حقوق انسانی از سوی اسرائیل» در ماجرای کشتی ماوی مرمره و «ناوگان آزادی یک»  مامور تحقیق شده اند، به اردن رسیدند تا با فعالان اردنی حامی فلسطینی ها که در شمار سرنشینان کشتی ترکیه ای ماوی مرمره بودند، گفت و گو کنند و شهادت های آنان را بشنوند. اعضای این کمیته تحقیق قرار است که با بلندپایگان اردنی نیز ملاقات کنند (خبرگزاری اردن، بیست و ششم اوت 2010 ، روزنامه «هاآرتص»، سی ام اوت 2010). در آستانه آمدن اعضای این کمیته به اردن، وائل السقاء ، رئیس کمیته اردنی «شریان حیاتی» گفت که کمیته او پرسشنامه هایی را میان شهروندان اردنی که در حرکت کشتی ماوی مرمره شرکت کرده بودند، توزیع کرده است تا نظر خود را درباره آنچه که سربازان اسرائیلی مرتکب شدند، بیان کنند (روزنامه اردنی «السّبیل»، بیست و نهم اوت 2010). افزون بر آن، یک هیات از سوی کمیته تحقیق شورای حقوق بشر سازمان ملل با سفر به ترکیه به بررسی و بازدید از  کشتی ماوی مرمره پرداخت. کارشناسان فنی در میان اعضای این هیات اعزامی به ترکیه بوده اند (وبسایت شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد، بیست و سوم اوت 2010).