اخبار ترور و نزاع اسرائیلی - فلسطینی (نهم تا پانزدهم ژوئن 2010، برابر با نوزدهم تا بیست و پنجم خرداد 1389)

خودروی پلیس اسرائیل که بر اثر اصابت گلوله به آن در حبرون- الخلیل یک افسر پلیس اسرائیلی کشته شد

(عکس از شبکه ده تلویزیون اسرائیل- 14 ژوئن 2010) 

رئوس گزارش 

• مهمترین رخداد هفته در عرصه امور تروریستی، حادثه تیراندازی در اطراف تپه حبرون – الخلیل، در کرانه باختری رود اردن به سوی یک خودروی گشتی پلیس اسرائیل بود. این خودرو از جاده شهر بئرشبع در جنوب اسرائیل به طرف اورشلیم حرکت می کرد. یکی از سرنشینان خودرو که یک سرگرد پلیس اسرائیل بود، کشته شد و سه عضو دیگر پلیس زخمی شدند. این حادثه، نخستین تیراندازی مرگبار و عملیات تروریستی از آغاز سال جاری میلادی ، 2010 بود که به کشته شدن یک اسرائیلی انجامید. آخرین حادثه تیراندازی تروریست ها علیه اسرائیلی ها در دسامبر 2009 در بخش شمالی شومرون رخ داد.

• ماجرای کاروان کشتی های خارجی که برای غزه اعزام شده بودند و بازتاب جهانی این رخداد، کشورها و عوامل بسیاری در جهان را تشویق کرد که از قصد خود برای راهی کردن کاروان های دریائی جدید خبر دهند. در این مرحله، کشتی هائی از لبنان و جمهوی اسلامی ایران به سوی غزه روان می شوند. اقداماتی نیز در برخی کشورهای اروپای غربی در حال انجام است و مراحل اولیه خود را طی می کند. هنوز معلوم نیست که چه کشتی هائی دقیقا از چه نقاطی و چه هنگام حرکت را آغاز کرده و قصد نزدیک شدن به ساحل غزه را دارد.

مهم ترین رخدادها در باریکه غزه و کرانه باختری 

یک افسر پلیس اسرائیل در حمله تروریستی درحبرون کشته شد 

• چهاردهم ژوئن، هنگامی که یک خودروی پلیس اسرائیل مسیر حرکت خود را در جاده بئرشبع به سوی اورشلیم طی می کرد، با تیراندازی افراد ناشناس مسلح در نزدیکی منطقه فلسطینی نشین «الفوار»، در اطراف تپه حبرون – الخلیل (جاده شمارۀ 60) روبرو شد. هر چهار سرنشین خودروی پلیس هدف قرار گرفتند. یکی از آنها کشته شد و سه نفر دیگر زخمی شدند. میزان جراحت یکی از زخمی ها «متوسط» و دو نفر مجروح دیگر، دارای جراحات «سبک» توصیف شدند. افسر کشته شده، سرگرد یهوشواع سوفر (که یادش گرامی باد) از ساکنان شهر بئرشبع در جنوب اسرائیل بود که 39 سال داشت و قرار بود دو ماه دیگر با نامزد خود عروسی کند.

سرگرد یهوشواع سوفر افسر پلیس اسرائیلی که در حبرون کشته شد

(عکس از پلیس اسرائیل) 

• نیروهای ارتش اسرائیل با رسیدن به محل تیراندازی، تلاش کردند که رد پای مهاجمان را شناسائی کنند. این احتمال مطرح است که آتشباری به  سوی خودروی پلیس اسرائیل، نه از کمین گاه، بلکه از درون یک اتومبیل در حال حرکت صورت گرفته باشد. نیروهای امنیتی اسرائیل هر دو احتمال را در دست بررسی دارند (سخنگوی ارتش اسرائیل، چهاردهم ژوئن 2010). سال 2010 میلادی، سال نسبتا آرامی از نظر کاهش عملیات تروریستی بوده و هر چند تلاش هائی از سوی عوامل باندهای مسلح اسرائیلی ها صورت گرفته است، اما تا تاریخ چهاردهم ژوئن، هیچیک از موارد تروریستی به مرگ اسرائیلی ها منجر نشده بود. در دسامبر 2009، در تیراندازی که در جاده میان «شوی شومرون» به سوی «عیناو» در بخش شمالی منطقه شومرون رخ داد، رابای مئیر خای (که یادش گرامی باد) کشته شد.  

• هنوز هویت مهاجمان تیرانداز و وابستگی سازمانی آنها معلوم نیست. شماری از تشکل های مسلح فلسطینی مسؤولیت تیراندازی منجر به کشتن افسر اسرائیلی را برعهده گرفته اند. اما اکثر آنها سازمان های جعلی هستند و وجود ندارند (مانند تشکل هائی که خود را «یگان های شهید یاسر عرفات»، «یگانهای اقدام کوبنده، وابسته به یگانهای الاقصی – جنبش فتح» ، «عقاب های العاصفه- فلسطین» و غیره نامیده اند).  

• سلام فیاض، نخست وزیر تشکیلات خودگردان فلسطینی تهاجم تیراندازی منجر به کشته شدن افسر اسرائیلی را محکوم کرد و تاکید نمود که حکومت فلسطینی به تلاش لازم دست خواهند زد تا مانع از تکرار این رخداد شود. سلام فیاض به گروههای مسلح فلسطینی نسبت به «کشیده شدن به دور  تسسل خشونتی که به منافع ملی فلسطینی ها لطمه بزند»، هشدار داد. سلام فیاض گفت به جای عملیات مسلحانه و خشونت بار، فلسطینی ها باید از راههای مسالمت جویانه که به چهره آنها در جهان لطمه نزند، اهداف خو را پیش برند. (خبرگزاری فلسطینی «وفا»، چهاردهم ژوئن 2010). 

• جنبش حماس و سازمان جهاد اسلامی فلسطین از عملیات مسلحانه کشتن افسر اسرائیلی ابراز خشنودی کرده و خواهان تکرار عملیات دیگری از این نوع شدند: 

• جنبش حماس با صدور بیانیه ای تهاجم مسلحانه به خودروی پلیس اسرائیلی را «عملیات حماسه» «که توانسته یک افسر صهیونیست و سه صهیونیست دیگر از نیروهای سرکوبگر را زخمی کند» توصیف کرد و با خشنودی زیاد از این تعرض مسلحانه، نوشت «این عملیات، یک بار دیگر نشان می دهد که ملت فلسطین راه "مقاومت" را برمی گزیند و آنرا بر سازش و مذاکرات سیاسی بدون فایده ترجیح می دهد» (وب سایت «فلسطین اینفو» Palestine-info، چهاردهم ژوئن 2010).

• سازمان جهاد اسلامی فلسطین با «تقدیر» از عملیات مسلحانه صورت گرفته در کرانه باختری نوشت «این عملیات بیانگر آن است که "مقاومت" زنده و پویاست و ادامه خواهد یافت» (خبرگزاری «معان»، چهاردهم ژوئن 2010).

نوار غزه

حملات راکتی

• در طول این هفته، یک مورد حمله راکتی که از غزه به سوی جنوب اسرائیل شلیک شده بود، شناسائی شد و بقایای راکت پرتاب شده بدست آمد. اما تشکل های مسلح فلسطینی تلاش کرده بودند که به چند مورد دیگر حمله راکتی نیز دست بزنند که تلاش آنها ناکام ماند و راکت ها در خاک غزه فرود آمد.  

• در طول این هفته چند مورد از کارگزاری بسته های مواد تخریبی نیز علیه نیروهای گشتی ارتش اسرائیل در نزدیکی جداره امنیتی با غزه رخ داد:

• چهاردهم ژوئن، یک بسته مواد تخریبی علیه نیروهای ارتش اسرائیل که در نزدیکی کیبوتص (مزرعه اشتراکی) به نام «نیریم» (جنوبی تر از باریکه غزه) در حال گشت زنی عادی بودند، منفجر شد. این حادثه تلفات جانی و خسارت مالی نداشت (سخنگوی ارتش اسرائیل، چهاردهم ژوئن 2010). شاخه نظامی سازمان جهاد اسلامی فلسطین مسؤولیت این حمله را برعهده گرفت. (وب سایت شاخه نظامی جهاد اسلامی فلسطین، چهاردهم ژوئن 2010).

• نهم ژوئن، علیه یک واحد گشتی ارتش اسرائیل که به ماموریت گشت زنی معمولی در نزدیکی جداره امنیتی با غزه، در بخش جنوبی باریکه غزه مشغول بود، یک بسته مواد تخریبی به کار گرفته شد که آسیب و تلفات جانی نداشت (سخنگوی ارتش اسرائیل، نهم ژوئن 2010).

حملات راکتی و خمپاره ای به سوی آبادی های اسرائیلی در صحرای «نگب غربی» (جنوب اسرائیل)(1) 

حملات راکتی در سال 2010 در نمودار ماهانه* 

* دراین نمودار نیز، راکت ها ئی که تنها به اسرائیل اصابت کرده، به حساب آمده است و راکت هائی که در خاک خود غزه فرود آمده، محاسبه نشده است.  در این دوره، میزان مشابهی نیز راکت درخاک غزه فرود آمده است.

** تا پانزدهم ژوئن 2010 

یهودا و شومرون (کرانه باختری رود اردن) 

اقدامات بازدارندگی و مقابله

• نیروهای اسرائیلی این هفته نیز در چارچوب اقدامات خود، با هدف بازدارندگی و جلوگیری از تحقق نیت اجرای برنامه های تروریستی باندهای مسلح فلسطینی در کرانه باختری، به مقابله پیشاپیش با آنها اقدام کرده اند و شماری از آنان را شناسائی و دستگیر کرده اند. به جزئیات شماری از موارد مهم اشاره می شود:

• چهاردهم ژوئن، نیروهای ارتش اسرائیل هنگام بازرسی از کیف همراه یک فلسطینی مشکوک در پست بازرسی «حوارة» در جنوب شهر شخم – نابلس، پنج بسته مواد تخریبی را یافتند. (سخنگوی ارتش اسرائیل، چهاردهم ژوئن 2010).

• یازدهم ژوئن، یک فلسطینی با چاقو در منطقۀ «وادی جوز» در اورشلیم به دو پلیس اسرائیلی حمله کرد. در این تعرض، دو پلیس اسرائیلی بطور سطحی زخمی شدند. خرابکار که درصدد گریز از محل بود، توسط نیروی گشتی وابسته به قوای مرزی دیده بانی در شرق اورشلیم هدف قرار گرفت و زخمی شد که میزان جراحت مهاجم «بسیار جدی» اعلام شد (سخنگوی ارتش اسرائیل، چهاردهم ژوئن 2010). اما دولت خودگردان فلسطینی در جریان نشست خود، نسبت به درستی خبری که ارتش اسرائیل اعلام کرد، ابراز تردید کرد و مدعی شد که «اسرائیل به تیراندازی عمدی و بدون دلیل» دست زده است. دولت فلسطینی خواهان انجام تحقیق در این باره شد (خبرگزاری فلسطینی «وفا»، چهاردهم ژوئن 2010).

کاروان دریائی به سوی غزه

کاروان های دریائی دیگری برای راهی شدن به غزه آماده می شوند(2) 

• ماجرای کاروان دریائی اعزامی از سوی جنبش «غزه آزاد» و جمعیت خیریه اسلام گرای افراطی کشور ترکیه همزمان بازتابی گسترده در سراسر جهان دارد که موجب افزایش فشار افکار عمومی بر دولت اسرائیل شده است. اما در نتیجۀ «استقبال» بین المللی از این کاروان ها، برخی از کشورها و سازمان های مختلف می گویند در حال تدارکات برای فرستادن کشتی های دیگری به سوی غزه هستند. اما در صحنه عمل، احتمالا تنها بخشی از تلاش ها تا مرحله ارسال واقعی کشتی ها پیگیری خواهد شد. مشخصادر این مقطع تنها از جمهوری اسلامی ایران و لبنان دو کاروان دریائی شامل چند کشتی برای فرستاده شدن به سوی غزه آماده می شوند. اما هنوز موعد آغاز حرکت و مسیر آنها و موعد زمانی رسیدن کشتی ها به نزدیکی آبهای منطقه مشخص و قطعی نشده است.  

کاروان دریائی از لبنان به غزه 

• کاروان دریائی آماده شده از سوی لبنانی ها برای گسیل شدن به سوی غزه شامل دو کشتی است. یک کشتی با نام «ناجی العلی» تنها شامل سرنشینانی خواهد بود که اکثرا «روزنامه نگار» معرفی شده اند. آنها خود را وابسته به سازمان «روزنامه نگاران بدون مرز» معرفی کرده اند. اما این احتمال مطرح است که شماری از نمایندگان پارلمان لبنان نیز در شمار سرنشینان کشتی باشند («الانباه»، چهاردهم ژوئن 2010). در خبری که در تارنمای فیس بوک این گروه در چهاردهم ژوئن منتشر شد، یک عضو گروه بنام «فداء عیثانی» نوشته است که «این آخرین مهلت ثبت نام از داوطلبان برای پیوستن به کاروان لبنانی است و در 48 ساعت آینده، گروه اعلام خواهد کرد که چه افرادی برای این حرکت انتخاب کرده است و گامهای بعدی خود را خبر خواهد داد».  

• همچنین از اعزام یک کشتی دیگر «حامل کمک های انسانی» از لبنان خبر داده شد که محموله ها بروی یک کشتی با نام «مریم» قرار خواهد گرفت و گروهی از زنان که خود را «کمیته زنان» می نامد و خانم سماء الحاج، همسر رئیس پیشین امنیت داخلی لبنان، درصدر این کمیته قرار دارد، تدارک دهندۀ اصلی اعزام کشتی مریم است. اعضای «کمیته زنان» لبنانی با برگزاری یک نشست خبری گفتند که «تنها زنان، سرنشینان کشتی مریم خواهند بود، و محموله های کشتی شامل دارو و مواد غذائی – بویژه برای کودکان است». (خبرگزاری لبنان، سیزدهم ژوئن 2010).

• یک ثروتمند و سرمایه گذار لبنانی الاصل، بنام یاسر قشلق، اعلام کرد که کشتی های «ناجی العلی» و «مریم» را او برای ارسال به سوی غزه خریداری کرده و تدارکات و خریدهای محموله ها با پول او انجام شده است. یاسر قشلق در همین حال تائید کرد که او رئیس «جنبش فلسطین آزاد» است. از سخنان یاسر قشلق معلوم نیست که آیا او کشتی ها را صرفا برای این اقدام دریائی خریداری کرده و در اختیار همیشگی این گروهها قرار داده است یا صرفا آنها را از پرداخت اجاره کشتی ها برای این اقدام معاف کرده است. یاسر قشلق حاضر نشد بگوید که کشتی های لبنانی دقیقا چه زمانی از سواحل لبنان به سوی غزه به حرکت درخواهند آمد. این در حالی است که «جنبش فلسطین آزاد» و سازمان «خبرنگاران بدون مرز» با انتشار آگهی هائی در رسانه ها و اینترنت خواهان اعطای کمک های مردمی برای تامین هزینه های مالی این حرکت دریائی شده اند (روزنامه لبنانی «الاخبار»، دوازدهم ژوئن 2010).

کاروان دریائی از جمهوری اسلامی ایران بسوی غزه 

• محمد علی نورایی، قائم مقام دبیر «جمعیت دفاع از انتفاضه ملت فلسطین» با برگزاری یک نشست خبری در ایران توضیحاتی دربارۀ تدارکات این جمعیت، جهت اعزام کشتی هائی برای «رفع حصر غزه» داد. به گفته نورایی، کاروان دریائی «در روزهای آینده حرکت خود را آغاز خواهد کرد». (او گفت یک کشتی از بندر خرمشهر حرکت می کند و کاروان دوم از شمال ایران به سوی بندر استانبول خواهد رفت و از آنجا به سوی غزه حرکت خواهد کرد). نورایی همچنین گفت که این کاروان ابتدا در برخی از شهرهای ایران حرکت خواهد کرد تا به گردآوری پول و اعانه مردمی برای کمک به فلسطینی ها بپردازد. این مقام ایرانی همچنین ادامه داد که ستاد وابسته به جمعیت یاد شده به تدارکات فرستادن کشتی های دیگر تا «رفع کامل حصر غزه» ادامه خواهد داد (خبرگزاری «ایسنا»، چهاردهم ژوئن 2010).  

• رامین مهمان پرست، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران، پانزدهم ژوئن گفت که «جدای از کشتی های ایرانی که به سوی غزه می روند، هیاتی شامل چهار نفر از نمایندگان مجلس شورای اسلامی نیز به غزه خواهند رفت». 230 نفر نماینده مجلس (از میان 290 اعضای پارلمان ایران) پیشتر برای رفتن به غزه ثبت نام کرده بودند. محمود احمدی بیغش، یک عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، با تائید اینکه خود او یکی از اعضای این هیات است، گفت او و یارانش روزهای بیست و سوم یا بیست و چهارم ژوئن از طریق گذرگاه الرفح مصر، می خواهند وارد باریکه غزه شود (خبرگزاری «مهر» و شبکه تلویزیونی "خبر ایران»، چهاردهم ژوئن 2010) . همچنین همین روز از کاروان دریائی از سوی جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران برای غزه نیز سخن رفت (خبرگزاری «ایسنا»، چهاردهم ژوئن 2010).    

کاروان های دریائی از سایر نقاط به غزه 

• همزمان، از تدارکات و آمادگی های دیگری در برخی کشورهای دیگر نقاط جهان، بویژه کشورهای اروپای غربی برای ارسال کاروان دریائی «کمک رسانی»  به غزه سخن می رود و مطالب و گزارش هائی منتشر می شود که همگی آنها، در مراحل اولیه مقدماتی هستند. برای مثال، از کاروانی با عنوان «ناوگان آزادی 2» سخن رفته است. امین ابو راشد که به عنوان آهنگ کننده امور «ناوگان آزادی 2» معرفی شد، گفت که «چهار هزار نفر در این کاروان ها شرکت خواهند کرد که شامل شخصیت ها و نمایندگان پارلمان های اروپائی نیز خواهند بود»، و به گفته او حدود نیمه ماه ژوئیه راهی خواهند شد (الرساله. نت، چهاردهم ژوئن 2010). هنوز معلوم نیست که ناوگان یاد شده چند کشتی را در بر خواهد گرفت اما رامی عبدة، که او نیز به عنوان یکی از تدارک دهندگان این ناوگان دریائی معرفی شد، گفت فعلا شش کشتی در اختیار ناوگان قرار گرفته است (خبرگزاری «وفا»، دهم ژوئن 2010).  

• یک زن فعال در سازمانی به نام (3) European Jews for a Just Peace  گفت که این سازمان قصد دارد که نیمه ماه ژوئیه یک کشتی حامل «کمک های بشر دوستانه» راهی غزه کند. به گفته او، هشت تا شانزده نفر نیز احتمالا این کشتی را همراهی خواهند کرد (خبرگزاری فرانسه، دهم ژوئن 2010).

تحرکات حماس برای راه اندازی بندر غزه زیر نظارت اروپا 

• سازمان اسلام گرای حماس که بر باریکه غزه مسلط است، از جنب و جوشی که در منطقه و جهان در پی ماجرای کشتی های اخیر بوجود آمده، بیشترین بهره برداری را می کند و برای رفع محاصره دریائی غزه به تکاپوی گسترده ای پرداخته است. جمال الخضری، رئیس «کمیته مردمی مبارزه با حصر غزه» با برگزاری یک کنفرانس خبری گفت که می توان بندر غزه را زیر نظارت ناظران اروپائی راه اندازی کرد و در این رابطه فلسطینی ها می توانند از یاری یونان برخوردار شوند. وی گفت «می توان به توافقی رسید که کشتی هائی که قصد رفتن به غزه را دارند، در بنادر یونان پهلو بگیرند و محموله ها از آنجا به روی کشتی ها قرار گیرد». جمال الخضری گفت که «اگر چنین ابتکاری عملی شود، هرگونه دخالت و نظارت اسرائیلی بی اثر خواهد شد و ناظران اروپائی می توانند به بررسی و بازرسی محموله های کشتی ها اقدام کنند و خود ناظران نیز می توانند شخصا در حرکت دریائی کشتی ها  آنها را تا بندر غزه همراهی کنند». جمال الخضری همچنین گفت که «در چارچوب این پیشنهاد مبتکرانه، می توان یک کمپانی تاسیس کرد که به اداره امور بندر غزه بپردازد و بندر را نیز از پایه و اساس، بازسازی و نوسازی و مدرنیزه کند». این مقام وابسته به دولت حماس در غزه تاکید کرد که «همزمان با اجرای این ابتکار، "انتقاضه کشتی ها" به سوی غزه نیز ادامه خواهد یافت». (خبرگزاری «معان»، دوازدهم ژوئن 2010).

چالش سیاسی 

فراخوان تشکیلات خود گردان فلسطینی به رفع محاصره دریائی غزه 

• تشکیلات خودگردان فلسطینی نظر به ماجرای کشتی های خارجی به سوی غزه، خواهان رفع محاصره کامل غزه شد ولی تاکید کرد که تشکیلات خودگردانی باید در امور مرتبط با رفع محاصره و اداره غزه دوباره سهیم شود. در این راستا به سخنان دو مقام ارشد تشکیلات خودگردانی و یک سخنگوی حماس اشاره می کنیم:

• محمد ذحلان، عضو کمیته مرکزی جنبش فتح، گفت که مذاکراتی با ژنرال عمر سلیمان، رئیس سازمان اطلاعات مصر در حال انجام است تا یک برنامه و طرح مشترک مصری – فلسطینی برای رفع محاصره غزه تنظیم شود. به گفته محمد ذحلان، این طرح مشترک بر اساس «پیمان نامه گذرگاهها» (که در سال 2005 بدست آمده بود)، استوار خواهد بود. محمد ذحلان گفت که مصر و تشکیلات خودگردانی در این راستا، با دو کشور فرانسه و اسپانیا در حال رایزنی و گفتگو هستند (روزنامه «الحیات» ، چاپ لندن، یازدهم ژوئن 2010).

•  سلام فیاض، نخست وزیر خودگردان فلسطینی با فراخوان نسبت به رفع حصر غزه گفت «نه تنها باید مقررات محاصره دریائی غزه لغو شود، بلکه همه گذرگاههای زمینی، بر اساس پیمان نامه گذرگاهها باید گشوده گردد» (پیمان نامه امضاء شده «الرفح» در سال 2005). سلام فیاض گفت که «با اجرای مفاد آن پیمان، میتوان نسبت به از سرگیری فعالیت ها در بندر غزه، فرودگاه غزه (فرودگاه «شهید یاسر عرفات»، که فرودگاه «دهنیه» نیز خوانده می شود و در سالهای اخیر متروکه شده است) و گشایش همه گذرگاههای دیگر به سوی کرانه باختری اقدام کرد». سلام فیاض ادامه داد که «تنها رفع حصر دریائی غزه از نظر سیاسی، خطرناک است»، و چنین استدلال کرد که «در آن صورت، غزه، به کشوری جداگانه و مستقل تبدیل خواهد شد. و به اسرائیل هم امکان خواهد داد که از زیر بار فشارهای بین المللی برای برطرف کردن محاصره رهائی یابد و برای همیشه از دست غزه خلاص شود و موجب قطع همیشگی غزه از سایر سرزمین های فلسطینی شود و با این کار، اسرائیل به خود حق خواهد داد که رفتارهای خصمانه علیه غزه را ادامه دهد» (خبرگزاری «رویترز»، دهم ژوئن 2010 ، روزنامه «الحیات»، چاپ لندن، یازدهم ژوئن 2010).  

•  سامی ابوزهری، سخنگوی حماس در غزه، در واکنش به سخنان محمد ذحلان (که دربالا ذکر شد)، گفت که طرح مشترک تشکیلات خودگردان فلسطینی و جنبش فتح با مصر و سایر عوامل عربی، با هدف کمک واقعی برای رفع محاصره غزه صورت نمی گیرد، بلکه موجب خواهد شد که با سوء استفاده از تلاشهای بین المللی جاری، موجب دائمی شدن محاصره غزه، و باز گرداندن حکومت فلسطینی و جنبش فتح به قدرت در باریکه غزه، شود» (روزنامه «الحیات»، چاپ لندن، یازدهم ژوئن 2010).