اخبار ترور و نزاع اسرائيلی - فلسطينی (26 مه تا اول ژوئن 2010، برابر با پنجم تا يازدهم خرداد 1389)

بخشی از سلاح های سرد بدست آمده بروی عرشه کشتی ترکی «ماوی مرمره» که ازقبل توسط سرنشیان برای مقابله با نیروهای ارتش اسرائیل به درون کشتی انتقال یافته بود

(عکس از سخنگوی ارتش اسرائیل، اول ژوئن 2010)

رئوس گزارش

• خشونتی که سرنشینان یک کشتی، از میان کشتی های یک کاروان دریائی کمک رسانی به غزه در قبال تکاوران نیروی دریائی اسرائیل در ساعات بامدادی روز دوشنبه سی و یکم ماه مه نشان دادند، موجب شد که تلاش نیروی دریائی اسرائیل برای تفتیش این کشتی، که دست اندرکاران آن قصد رسیدن به بندر محاصره شده غزه را داشتند، به ماجرائی تبدیل شود که ابعاد منطقه ای و جهانی بگیرد. در حالیکه نوار غزه از تابستان سه سال پیش، و در پی رخداد  تسلط یکجانبه سازمان اسلام گرای حماس به غزه در محاصره است تا بویژه سلاح و مهمات برای حماس و تشکل های مسلح دیگر در غزه ارسال نشود، کاروان کشتی هائی که از سوی عوامل خارجی برای رسیدن به غزه تدارک دیده شده بود، اصرار در ادامه حرکت دریائی خود به سوی بندر غزه داشت و به درخواست های مکرر نیروی دریائی اسرائیل که تاکید داشت که اقدام آنها می تواند عواقبی فاجعه بار داشته باشد، توجه نکرد. تفتیش تکاوران دریائی اسرائیل از پنج کشتی از میان شش کشتی کاروان با آرامش صورت گرفت اما هنگامی که تکاوران برای بررسی کشتی ترک «ماوی مرمره» وارد عرشه آن شدند، از سوی صدها نفر از سرنشینان کشتی مورد ضرب و شتم قرار گرفتند. شماری از سرنشینان که از قبل به چاقو و باتوم و انواع سلاح های سرد دیگر مجهز بودند، به سوی چند تکاور اسرائیلی حمله ور شدند، آنها را مورد ضرب و شتم شدید قرار دادند، یکی از تکاوران را به آب دریا انداختند و دو اسلحه کمری را از دو تکاور دیگر ربودند و با این اسلحه ها شروع به تیراندازی به سوی تکاوران فرود آمده به عرشه کشتی کردند.

• رخدادهای خشونت بار بر عرشه کشتی «ماوی مرمره» (کشتی که از سوی جمعیت خیریه اسلامی ترکیه بنا «انسانی یاردیم وقفی» خریداری شده و به این کاروان دریائی اعزام شده بود)، پیش از اینکه نیروهای اسرائیلی دست به تیراندازی بزنند، چهل دقیقه طول کشیده بود. در این چهل دقیقه، تکاوران دریائی اسرائیل دست به اسلحه نبرده بودند. اما هنگامی که تعرض های خشونت بار از سوی گروه زیادی از میان بیش از ششصد نفر از سرنشینان کشتی در قبال چند نفر معدود و انگشت شمار از تکاوران دریائی اسرائیل به مرحله ای رسید که این گروه اندک تکاوران جان خود را در میان این شمار کثیر در خطر دیدند، اقدام به گشودن آتش کردند. بر اثر این رخداد، نه نفر از سرنشینان کشتی کشته و حدود 40 نفر دیگر از آنها زخمی شدند (برخی منابع رسانه ای و بیمارستانی اسرائیل اعلام کردند که در مجموع، 48 نفر زخمی در این حادثه به بیمارستان های اسرائیل انتقال یافته اند). در ساعات پس از این رخداد، کشتی ها به سوی بندر اشدود هدایت شدند و در آنجا پهلو گرفتند. هفت نفر تکاور نیروی دریائی اسرائیل نیز زخمی شده و در بیمارستان بستری هستند که یکی از آنها بر اثر اصابت گلوله به شکم، که از پشت او خارج شد، زخمی است. سرنشینان کشتی های خارجی انتقال یافته به بندر اشدود، به کشورهای خود بازگردانده می شوند و برخی از آنها بازداشت شدند.

ماجرای کاروان دریائی به غزه- جمع بندی مقدماتی *

(تا روز اول ژوئن)

رئوس رخدادهای کاروان دریائی

• در شب سی ام ماه مه، در حالی که کاروان دریائی با عنوان «کمک رسانی غزه» به منطقه نزدیک می شد، سه ناوچه توپدار اسرائیلی از بندر حیفا راهی ماموریت شدند. یک ناوچه گشتی دیگر اسرائیل نیز که از بندر اشدود راهی شده بود، به سه ناوچه توپدار پیوست. چند قایق سریع السیر همراه با تکاوران دریائی نیز به این جمع پیوستند. نخستین تماس نیروی دریائی اسرائیل با کاروان خارجی ساعت ده و نیم شب سی ام ماه مه انجام شد. نیروهای اسرائیلی با بلندگوهای قوی، و به زبان انگلیسی، به کاروان خارجی تاکید کرد که منطقه غزه، منطقه محاصره شده و ممنوعه است و آنها نباید به پیشروی در این مسیر ادامه دهند بلکه می توانند به سوی بندر اسرائیلی اشدود حرکت کرده و محموله های بار کشتی هائی را که می گویند برای کمک های بشردوستانه به غزه تدارک دیده اند، تحویل دهند تا از آنجا، از راه زمینی برای غزه ارسال شود. دست اندرکاران کاروان در پاسخ تاکید کردند که قصد همکاری ندارند و حاضر به پاسخگوئی به درخواست مطرح شده نیستند. آنها همچنان چند بار دیگر از پاسخگوئی به هشدارها خودداری کردند. ساعت چهار بامداد روز دوشنبه سی و یکم مه، عملیات تلاش برای تفتیش و تسلط بر کشتی ها، با هدف دور کردن آنها از محل یا هدایت آنها به سوی بندر اشدود آغاز شد. کماندوهای اسرائیلی اولیه که به کشتی «ماوی مرمره» رفتند، تنها اسلحه کمری داشتند و تفنگ هائی که از آنها رنگ پاشیده می شود، و در پراکنده کردن تظاهرات معمولا استفاده می شود، به همراه داشتند (سخنگوی ارتش اسرائیل، سی و یکم ماه مه 2010) (لطفا فیلم موجود را نگاه کنید).

فراخوانی ها با بلندگو از سوی نیروی دریائی اسرائیل از کشتی های کاروان خارجی

برای هدایت مسیر خود به سوی بندر اسرائیلی اشدود

(عکس از سخنگوی ارتش اسرائیل، 31 مه 2010) 

• پنج کشتی از میان شش کشتی کاروان همکاری کرده و به گونه مسالمت جویانه و به دور از هر گونه خشونت، به بندر اشدود هدایت شدند و سرنشینان آنها بدون هیچ آسیبی پیاده شدند. در کشتی ششم، کشتی با پرچم ترکیه با نام «ماوی مرمره» Mavi Marmara که چند روز پش از استانبول ترکیه حرکت کرده بود، تکاوران نیروی دریائی اسرائیل با مقاومت خشونت بار شدیدی روبرو شدند. سرنشینان بسیاری به روی این کشتی ترک،  با سلاح های سرد و گرم به تکاوران اسرائیلی تعرض کردند. یکی از تکاوران زخمی شده بازگو کرد که او و تکاوری دیگر، که نخستین نیروهای رسیده به این کشتی بودند، در آستانه کشته شدن قرار داشتند و دهها نفر از سرنشینان کشتی قصد «لینچ» کردن و  ریختن خون آنها را کردند. این سرباز بازگو کرد که چگونه هر یک از تکاوران که به کشتی وارد می شد، از سوی گروهی دیگر از سرنشینان کشتی مورد تهاجم و ضرب و شتم شدید قرار می گرفت. این سرباز تاکید داشت که سرنشینان کشتی با باتوم، چاقو، بطری شیشه ای و سلاح های سرد دیگر مجهز بودند. در مرحله ای از رخدادها، افرادی از سرنشینان کشتی، دو اسلحه کمری تکاوران را که در حال کتک خوردن بودند، ربوده و با این اسلحه ها به سوی همین سربازان تیراندازی کردند. (سخنگوی ارتش اسرائیل، سی و یکم مه 2010).

عکس راست: آغاز تلاش تکاوران برای تسلط بر کشتی/ عکس چپ: سرنشینان کشتی مجهز به باتوم منتظروارد شدن تکاوران اسرائیلی

(عکس از شبکه الجزیره، 31 مه 2010)  

عکس راست: تکاوران اسرائیلی با طناب به روی عرشه کشتی فرود می آیند / عکس چپ: درگیریهای خشونت باربه روی عرشه کشتی. سرنشیان باتوم بدست، سربازاسرائیلی را کتک می زنند.

(لطفا فیلم را مشاهده کنید) 

چند نفر از سرنشینان کشتی یک سرباز اسرائیلی را به آبهای دریا می اندازند

(عکس از سخنگوی ارتش اسرائیل، 31 مه 2010). 

• در طول حدود 40 دقیقه از گذشت تعرض های خشونت بار بروی کشتی «ماوی مرمره» پس از فرود نیروهای تکاور اسرائیلی بروی عرشه، و پس از درگیری های شدیدی که به زخمی شدن شدید یکی از تکاوران منجر شد، و پس از آنکه احساس گردید که جان آنها در خطر شدید است، نیروهای حاضر به روی عرشه اجازه گرفتند که از سلاح گرم استفاده کنند (هاآرتص، اول ژوئن 2010). هفت نفر تکاور دریائی که بروی عرشه کشتی «ماوی مرمره» رفته بودند، زخمی شدند که جراحت دو نفر آنها وخیم است. ُنه سرنشین کشتی کشته  و 40 تا 48 نفر زخمی شدند. درگیری های شدید بروی عرشه کشتی همچنان در طول ساعات روز سی و یکم ماه مه تا لنگر انداختن کشتی در بندر اشدود ادامه یافته بود.  

• کشتی «ماوی مرمره» در ساعات غروب روز دوشنبه سی و یکم ماه 2010 ، به بندر اشدود آورده شد. تمامی سرنشینان کشتی از آن پیاده شدند، و برای بازجوئی به بندر انتقال یافتند تا معلوم شود که کدامیک از آنها در بازداشت بماند و کدامیک باید اخراج شوند و به کشورهای خود برگردانده شوند. (گفتنی است که بنا به تصمیم دولت اسرائیل، روز چهارشنبه دوم ژوئن همه 682 سرنشین خارجی کشتی آزاد شدند و از اسرائیل به سوی ترکیه، اردن و کشورهای دیگر رفتند). با خارج شدن همه سرنشینان کشتی، نیروهای اسرائیل به بررسی کشتی پرداختند. طیف گسترده ای از سلاح های سرد که از قبل به کشتی انتقال یافته بودند، از کشتی به دست آمد. این سلاح های سرد شامل دهها چاقو، دشنه، پنجه بکس آهنین، باتوم فلزی و چوبی، سنگ، چکش های بزرگ و آلات برنده تیز و همچنین مقادیری ماسک ضد گاز به دست آمد.

بخشی از سلاحهای سرد بدست آمده از سرنشینان کشتی «ماوی مرمره»

(عکس از سخنگوی ارتش اسرائیل، اول ژوئن 2010) 

• در کنفرانس خبری مشترک که اهود باراک، وزیر دفاع و ارتشبد گابی اشکنازی، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل برگزار کردند و در آن، فرمانده نیروی دریائی اسرائیل نیز شرکت داشت، این سه مقام ارشد اسرائیلی جزئیات رخدادهای اتفاق افتاده بروی عرشه کشتی «ماوی مرمره» را شرح دادند. اهود باراک تاکید کرد که اسرائیل در همان آغاز تدارکات کاروان دریائی و نیز در طول حرکت دریائی این کاروان، بارها از دست اندرکاران آن خواسته بود که اگر قصدشان کمک رسانی است، محموله ها را از راه اسرائیل به غزه برسانند و پیش از آن باید تدابیر امنیتی اسرائیل را رعایت کنند. اهود باراک گفت پاسخی که دست اندرکاران کاروان دادند، رد و لجاجت بود. رئیس ستاد ارتش اسرائیل نیز تاکید کرد که هیچ ارتباط و شباهتی میان فعالیت مدنی و کمک های بشر دوستانه با رفتار خشونت بار سرنشینان کشتی وجود ندارد. رئیس ستاد ارتش اسرائیل گفت که خشونت افراطی که از قبل برنامه ریزی شده بود، از لحظۀ فرود سربازان دریائی بروی عرشه کشتی، خود را به قوی ترین شکل نشان داد.

واکنش های اولیه به رخدادهای برخورد دریائی

• ماجرای برخورد دریائی، بویژه درگیری خشونت بار منجر به تلفات و زخمی ها بروی عرشه کشتی «ماوی مرمره» موج عظیمی از واکنش های سیاسی و رسانه ای در سراسر جهان را در پی آورد. اسرائیل که در برابر یک اقدام روشن با اغراض سیاسی – تبلیغی قرار گرفته بود، با شدیدترین واکنش ها در صحنه جهانی روبرو شد؛ از فلسطینی ها گرفته تا کشورهای عرب و نیز سایر کشورها و نهادهای بین المللی به نکوهش اسرائیل پرداختند. در بسیاری از کشورهای اروپائی، سفیران اسرائیل به وزارت خارجه در دولت های اروپائی احضار شدند. شورای امنیت سی و یکم مه با تشکیل نشست اضطراری برای بررسی رخدادها و راهکارهای واکنش به آن، یک بیانیه نکوهش با درخواست هائی معین صادر کرد. واکنشی که ترکیه نشان داد، شدیدترین عکس العمل بود در حالی که ایالات متحده و بریتانیا در بیان واکنش نسبت به اسرائیل محتاطانه عمل کردند. 

• جمع بندی واکنش های مهم اولیه به این رخداد:

واکنش حماس 

• سازمان اسلام گرای حماس که بر باریکه غزه مسلط است از رخدادهای بوجود آمده و موج احساسات برانگیخته شدۀ جهانی به بیشترین بهره برداری تبلیغاتی پرداخت و تلاش کرد که هرچه بیشتر جامعه جهانی را به اتخاذ مواضع سخت تر علیه اسرائیل بکشاند، و بر لزوم رفع «محاصره» غزه تاکید کند. تظاهرات و راه پیمائی هائی در نقاط مختلف باریکه غزه برگزار شد. اصلی ترین تجمع در برابر بندر غزه با شرکت هزاران نفر بود و اسماعیل هنیه، نخست وزیر حماس و دیگر سران این سازمان در آن شرکت کردند (وب سایت الرساله. نت، وب سایت «قدس نت»، سی و یکم مه 2010). 

•  به شماری از واکنش ها اشاره می شود:

• اسماعیل هنیه، نخست وزیر حماس، با تشکیل نشست اضطراری دولت خود در سی و یکم مه به بررسی عواقب این رخداد و راههای استفاده حماس از آن پرداخت. هنیه در پایان این نشست، از تشکیلات خودگردان فلسطینی درخواست کرد که روند تازه از سرگرفته شده مذاکرات غیرمستقیم با اسرائیل را ترک کند (شبکه الجزیره، سی و یکم مه 2010).

• خالد مشعل، رئیس دفتر سیاسی حماس که در سفر به کشور یمن به سر می برد، از کشورهای عربی و جامعه بین المللی خواست که «تصمیم شجاعانه ای اتخاذ کنند و برای شکستن حصر غزه اقدام کنند». (خبرگزاری رسمی یمن، سی و یکم مه 2010).

• سامی ابوزهری، سخنگوی حماس، اتحادیه عرب را به تشکیل نشست اضطراری فرا خواند و گفت اتحادیه عرب باید «گامهای عملی» بردارد و «رفع حصر غزه» را اعلام کند و مصر باید گذرگاه الرفح را به طور قطعی و همیشگی بگشاید. ابوزهری همچنین از اتحادیه عرب خواست که «پایان مذاکرات اسرائیلی – فلسطینی را اعلام دارد» (وب سایت «فلسطین اینفو» Palestine-info، سی و یکم مه 2010).

اسماعیل هنیه، نخست وزیر دولت حماس در جریان نشست اضطراری دولت خود

(وب سایت «فلسطین- اینفو» Palestine-info  ، 31 مه 2010)

واکنش های تشکیلات خود گردان فلسطینی

• دولت تشکیلات خودگردان فلسطینی همان روز با برگزاری یک نشست اضطراری، به رهبری ابومازن، محمود عباس، در رام الله، تاکید کرد که رخدادهای جاری، «اقدامات فوری منطقه ای و بین المللی» را طلب می کند تا «جامعه جهانی را به مسؤولیت خطیرشان در مهار راهزنی خطرناک دریائی و مغایر با قوانین بین المللی وادار کند». بیانیه صادره از سوی تشکیلات فلسطینی از همه «عوامل ذیربط» (که منظور حماس نیز هست) می خواهد که «مسؤولیت نشان داده و به امضای سند آشتی مصر تن در دهند». بیانیه دولت فلسطین بر لزوم «پایان تفرقه (داخلی فلسطینی) و رسیدن به آشتی، به عنوان بهترین پاسخ به اقدام اسرائیل» تاکید دارد (خبرگزاری رسمی فلسطینی «وفا»، سی و یکم مه 2010).

نشست اضطراری دولت فلسطینی به رهبری محمود عباس، ابومازن

(عکس از خبرگزاری وفا، 31 مه 2010) 

• چند واکنش دیگر:

•  سلام فیاض، نخست وزیر دولت فلسطینی جامعه بین المللی را به نکوهش حمله ارتش اسرائیل به کاروان دریائی و تلاش برای رفع حصر غزه فرا خواند، و نیز از حماس خواست که به تلاش ها برای آشتی با جنبش فتح پاسخ مساعد دهد (خبرگزاری «وفا» سی و یکم مه 2010).

• صائب عریقات، رئیس بخش مذاکرات در سازمان آزادیبخش فلسطین در مصاحبه ای با رادیو «صوت القدس» در پاسخ به این پرسش که «آیا زمان آن نرسیده که در مورد مذاکرات صلح اسرائیلی – فلسطینی بازنگری شود؟» ، گفت که «از همین آغاز نیز مذاکرات ما با طرف اسرائیلی نیست، بلکه تشکیلات فلسطینی با آمریکا گفتگو می کند» («صوت القدس»، سی و یکم مه 2010).

اتحادیه عرب

• اتحادیه عرب با کلام تند آنچه را که «ترور دریائی انجام شده توسط نیروهای اشغالگر اسرائیلی» نامید محکوم کرد و «برداشتن گام های لازم از سوی جامعه بین المللی را علیه سیاست تنفرانگیز تروریستی اسرائیلی که موجب ایجاد تنش و بحران و ناآرامی در منطقه و در قلب آب های دریای مدیترانه می شود» ، درخواست کرد (وب سایت رسمی اتحادیه عرب، سی و یکم ماه مه 2010).

ایران

• رسانه های جمهوری اسلامی ایران بیشترین واکنش در مورد رخداد دریائی را نشان دادند و از روز حادثه به پوشش گسترده آن اقدام می کنند و با فلسطینی ها و خبرنگاران «العالم» و دیگران در ساحل غزه، و سایر فلسطینی ها و هواداران آنها در جهان، مصاحبه های مستقیم و متعدد انجام می دهند، و بیشترین زمان برنامه های خبری شبکه های مختلف صدا و سیمای ایران، و بویژه «شبکه خبری» سیما به پوشش این رخداد، (از دیدگاه ایران) اختصاص یافته است. مقامات رسمی ارشد جمهوری اسلامی ایران نیز خواهان برخورد شدید جامعه بین المللی با اسرائیل شدند:

• آیت الله خامنه ای در بیانیه ای اسرائیل را دارای «رژیمی فاشیستی» نامید (خبرگزاری ایرنا، اول ژوئن 2010).

• محمود احمدی نژاد رئیس جمهوری ایران، که در سفر استانی به ایلام بود، با حمایت دوباره از فلسطینی ها و مذمت شدید اسرائیل، گفت «حمایت از فلسطینی ها مهمترین رسالت یک مسلمان است» و نیز افزود که «قضیه فلسطینی، یک مساله عربی یا اسلامی نیست بلکه جهانی است» (خبرگزاری «ایسنا»، سی و یکم مه 2010 ، خبرگزاری «ایرنا»، اول ژوئن 2010). احمدی نژاد در تماس تلفنی با اسماعیل هنیه، نخست وزیر حماس در غزه نیز گفت «تا آخر در کنار شما ایستاده ایم» (خبرگزاری «ایرنا»، اول ژوئن 2010).

• سعید جلیلی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی اسرائیل را به «ارتکاب جنایت جنگی» متهم کرد و گفت که «این تهاجم نشان می دهد که طرح صلح باراک اوباما سرابی بیش نیست» (خبرگزاری «ایسنا» ، سی و یکم مه 2010).

• علاءالدین بروجردی، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، گفت که «تهاجم به ناوگان آزادی غزه به منزله مقابله و چالش رژیم صهیونیستی با تمامی جهان است، و لذا سراسر جهان باید برای مقابله با چنین رژیمی بسیج شود» (خبرگزاری «ایسنا» سی و یکم مه 2010).

• علی اکبر هاشمی رفسنجانی، دبیر شورای خبرگان رهبری و دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام، از کشورهای اسلامی و مدافعان حقوق بشر در جهان خواست که در برابر «گستاخی رژیم صهیونیستی» واکنش لازم را نشان دهند و گام های لازم را برای «نجات ملت مظلوم و دربند فلسطینی بردارند و به ویژه در جهت رفع حصر غزه بکوشند» (خبرگزاری «ایسنا»، سی و یکم مه 2010).

• احمد وحیدی، وزیر دفاع جمهوری اسلامی ایران (که خود در ماجرای انفجار کانون هم یاری یهودیان در آرژانتین در سال 1994 دخالت مستقیم داشت، و تحت تعقیب است(1))، در بیانیه ای آنچه را که «تهاجم وحشیانه رژیم صهیونیستی به ناوگان آزادی غزه» نامید، محکوم کرد و گفت که «در پی این تهاجم وحشیانه، عمر رژیم صهیونیستی به شمارش افتاده و شمارش معکوس برای اضمحلال آن آغاز شده است» (خبرگزاری «فارس»، سی و یکم مه 2010)

• محمد خاتمی و میرحسین موسوی نیز با صدور بیانیه هائی اسرائیل را تقبیح کردند.

واکنش های بین المللی

ایالات متحده آمریکا

• باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا با بیان تاسف عمیق از این عملیات، بر اهمیت «تحقیقات بین المللی که همه واقعیات را در نظر بگیرد» تاکید کرد (خبرگزاری آسوشیتدپرس، سی و یکم مه 2010). سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نیز گفت این کشور از «تلفات تراژیک» و زخمی های ناشی از این حادثه متاسف است، و نیز گفت که آمریکا در حال بررسی دقیق ماجراست و انتظار دارد که اسرائیل تحقیقات صادقانه و جامعی را به عمل آورد. این سخنگو تاکید کرد که ایالات متحده از انتقال محموله ها و کالاها برای غزه از طریق گذرگاههای مرزی و «ضمن در نظر گرفتن نیازهای امنیتی و مشروع اسرائیل» و «از روی نیات مسالمت جویانه و نه تنش و درگیری» حمایت می کند. (وب سایت وزارت خارجه آمریکا، سی و یکم مه 2010).  

ترکیه

تظاهرات آنکارا (شکبه الجزیره، اول ژوئن 2010)

• شدیدترین واکنش به برخورد دریائی از سوی ترکیه نشان داده شد. دولت ترکیه (در حالی که رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه در سفر به شیلی در آمریکای لاتین بود و سفر خود را نیمه کاره رها کرد و به سوی آنکارا بازگشت) در نشست اضطراری با حضور معاون نخست وزیر و وزیر خارجه ترکیه به بررسی عواقب این رخداد پرداخت. رئیس ستاد ارتش ترکیه نیز  که در سفر رسمی به مصر بود، سفر خود را نیمه کاره به پایان برد و به مصر بازگشت (خبرگزاری رویترز ، و شبکه تلویزیونی المنار، سی و یکم مه 2010). معاون نخست وزیر ترکیه اعلام کرد که سفیر ترکیه از اسرائیل به کشور خود فرا خوانده می شود. ترکیه همچنین تیم نوجوانان امید فوتبال خود را که برای مسابقه به اسرائیل آمده بود، به کشور خود برگرداند (خبرگزاری های آسوشیتدپرس و رویترز، سی و یکم مه 2010). نخست وزیر و سایر مقامات ارشد ترکی به اظهار نظرهای بسیار شدیداللحنی علیه اسرائیل پرداختند. شماری از سخنان در این باره:

• رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه گفت «اقدامات اسرائیلی، عملیات تروریستی یک دولت غیرانسانی است»، و نیز افزود که «اگر اسرائیل راه ترور را انتخاب کرده و می خواهد به اقدامات خونریزانه بیشتری دست بزند، راه ترکیه، ایستادگی در کنار قانون، صلح، عدالت، فلسطین و غزه است» (خبرگزاری آناتولی ترکیه، اول ژوئن 2010).

•  بولنت ارنیک، معاون نخست وزیر ترکیه با نکوهش شدید اسرائیل، اقدامات این کشور را «راهزنی دریائی» نامید اما در عین حال، درخواست های افراط گرایان کشورش برای استقرار کشتی های جنگی ترکیه در آبهای دریای مدیترانه در واکنش به این اقدام را رد کرد (خبرگزاری های آسوشیتدپرس و رویترز سی و یکم مه 2010).

•  احمد داوود اوغلو، وزیر خارجه ترکیه، تسلط اسرائیل بر کشتی های کاروان خارجی را محکوم کرد و گفت که «اسرائیل یک بار دیگر ثابت کرد که جان انسان ها و نیات صلح جویانه، برایش ارزشی ندارد»، و نیز گفت که «اقدامات اسرائیل، قابل اصلاح نیست» و «اسرائیل باید بهای عواقب این رفتار خود را بپردازد». وزیر خارجه ترکیه که شخصا در نشست اضطراری شورای امنیت سازمان ملل شرکت کرده بود گفت از اینکه «ارتش اسرائیل به مقابله با مردم غیرنظامی و مشارکت کننده در یک کاروان بشر دوستانه کشانده شده، شگفت زده شده است». وزیر خارجه ترکیه گفت که این حادثه در آبهای بین المللی رخ داده است، که «با همه قوانین جهانی در تضاد است» و «اقدام ارتش اسرائیل، نشان داد که زور زیاده از حد و غیر متناسب به کار رفته است». 

• همزمان با سخنان تند بلندپایگان ترکیه علیه اسرائیل، تظاهرات بزرگ با نداهای «انتقام، انتقام» و «جنگ علیه اسرائیل»، «یهودیان و اسرائیلی ها را بکشید»، در خیابان های استانبول برگزار شد. تظاهرات از نخستین ساعات بامداد دوشنبه سی و یکم مه، بلافاصله پس از انتشار اخبار اولیه برخورد دریائی آغاز شد. محوطه روبروی کنسولگری اسرائیل در استانبول، محل اصلی تجمع تظاهر کنندگان خشمگین بود. تظاهر کنندگان خواهان قطع همکاری های نظامی و دفاعی کشور خود با اسرائیل بودند. تظاهرات در بعدازظهر آن روز، با نداهای "الله اکبر» و «مرگ بر اسرائیل» همچنان ادامه یافت. برخی تظاهر کنندگان که به نرده های ساختمان حمله برده بودند، با میانجی گری نیروی پلیس، به میان تظاهر کنندگان برگردانده شدند. جنبش های اسلامی ترکیه نیز همان روز به برگزاری تظاهرات دیگری فراخوان دادند که هزاران نفر، به ویژه زنان روسری به سر در آن شرکت کردند (هاآرتص، سی و یکم مه 2010).

ناتو

• سخنگوی ناتو اعلام کرد که به درخواست کشور ترکیه که عضو ناتو است، سه شنبه اول ژوئن نشست اضطراری برپا می شود و 28 کشور عضو در آن شرکت می کنند. سخنگوی ناتو گفت که پیمان آتلانتیک شمالی از تلفات بوجود آمده در حادثه برخورد دریائی «عمیقا نگران است» (خبرگزاری فرانسه، سی و یکم 2010).

سازمان ملل متحد

• بان کی مون، دبیرکل سازمان ملل متحد خواهان «تحقیقات جامعی» شد تا «روشن شود که این خونریزی دقیقا چگونه اتفاق افتاد»، و نیز گفت که «اسرائیل باید سریعا توضیحات کامل را ارائه کند» (خبرگزاری رویترز، سی و یکم مه 2010) . معاون دبیرکل سازمان ملل به بررسی رخداد دریائی پرداخت و با تاکید بر لزوم تحقیقات درباره آن گفت «اگر اسرائیل به  درخواست های جامعه بین المللی برای رفع حصر غزه پاسخ می داد، چنین حادثه ای به وقوع نمی پیوست» (شبکه تلویزیونی پرس تی وی PressTV، سی و یکم مه 2010). شورای امنیت سازمان ملل در نشست اضطراری شامگاه دوشنبه سی و یکم مه، در بیانیه ای اسرائیل را شدیدا نکوهش کرد و خواهان تحقیقات شد (اما این بیانیه لازم الاجراء نیست) (پایگاه خبری وای نت، روزنامه یدیعوت آخرونوت، سی و یکم مه 2010).

اروپا

• خانم کاترین اشتون ، وزیر خارجه اتحادیه اروپا اسرائیل را به «تحقیقات همه جانبه ماجرا» فرا خواند (خبرگزاری فرانسه، سی و یکم مه 2010).

• بانو آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان گفت که با نخست وزیر اسرائیل و نیز با نخست وزیر ترکیه جداگانه تلفنی گفتگو کرده است. خانم مرکل «نگرانی عمیق» خود را از این ماجرا ابراز کرد _خبرگزاری فرانسه، سی و یکم مه 2010).

• اورلیخ ویلهلم، سخنگوی دولت آلمان گفت که دولت برلین از حادثه دریائی «تکان خورده است» و افزود «هرچند که همه دولت های آلمان از حق مشروع اسرائیل در دفاع از خود حمایت کرده اند اما اقدامات اسرائیل باید در نظر گرفتن اصل تناسب انجام شود» (خبرگزاری رویترز، سی و یکم مه 2010).

• برنار کوشنر، وزیر خارجه فرانسه از رخداد بوجود آمده ابراز انزجار کرد و گفت از شنیدن آن «شوکه» شده و «نگران عواقب آن است»، و نیز گفت که «هیچ چیزی، چنین خشونتی را تصدیق نمی کند» و «اقدام انساندوستانه ای که از مدت ها قبل تدارک دیده شده بود، نمی بایست چنین بهای سنگینی را از جان انسان ها بگیرد» . وزیر خارجه فرانسه نیز خواهان «تحقیقات عمیق و بدون فوت وقت شد» (خبرگزاری فرانسه، سی و یکم مه 2010).

آمادگی سازمان های هوادار فلسطینی ها برای اعزام کشتی های بیشتر به غزه  

• کشتی ایرلندی "ریچل (راشل) کوری» که از چهاردهم مه از بندری در ایرلند حرکت کرده و قرار بود که به کاروان دریائی کمک رسانی به غزه بپیوندد، بنا به «دلائل فنی» از ملحق شدن به این کاروان باز مانده بود. این کشتی تا سی و یکم ماه مه در بندر پالرموی ایتالیا پهلو گرفته بود، ولی از آن بندر به حرکت پرداخته و ارزیابی می شود که  سوم یا چهارم ژوئن به آبهای ساحلی غزه نزدیک شود. «فعالان صلح» و نمایندگان پارلمان چند کشور اروپائی بروی عرشه کشتی هستند. نخست وزیر ایرلند خواهان همکاری اسرائیل در رسیدن این کشتی به غزه شد و نسبت به برخورد احتمالی اسرائیل با شهروندان ایرلند بروی عرشه این کشتی، پیشاپیش، هشدار داد (رادیوی اسرائیل، اول ژوئن 2010).    

• همزمان، نهادهای مختلف هوادار فلسطینی ها اعلام کردند که تدارکات برای اعزام کاروان های بعدی دریائی به سوی غزه در اوج خود است و در چند هفته آینده اقدامات مشابهی انجام خواهد شد:

• ماجد الزیر، رئیس، «مرکز عوده (بازگشت) فلسطینی» گفت که «کمپین بین المللی رفع حصر غزه» اقدامات و آمادگی های لازم را برای اعزام یک کاروان جدید به عمل آورده و ارزیابی می شود که در شش هفته آینده، کاروان تازه برای «همبستگی با غزه و به چالش کشیدن تهدیدهای اسرائیل» به حرکت درآید (وب سایت «قدس نت»، سی و یکم مه 2010).

• جمال الخضری، رئیس «کمیته مردمی رفع حصر غزه» ) که خود در شمار دست اندر کاران اصلی در کاروان دریائی اخیر به سوی غزه نیز بود) خواهان «انتقاضه» و مقاومت مردمی در اعتراض به عملیات اسرائیل شد و گفت که «آمادگی های لازم برای رسیدن کشتی ها و کاروان های جدید در حال انجام شدن است». وی گفت که «برخی از کاروان ها» بزرگ تر و حامل تجهیزات بیشتری خواهد بود و شخصیت های مهم تری با آن به سوی غزه خواهند آمد» (شبکه الاقصی، سی و یکم مه 2010).

پوستری که به ادامه «انتفاضه کشتی ها» فراخوان می دهد

(روزنامه الحیات الجدیده، 31 مه 2010)

مهمترین رخدادها در باریکه غزه و کرانه باختری

نوار غزه

افزایش شمار حملات راکتی

• در طول این هفته بر شمار حملات راکتی از غزه به سوی اسرائیل افزوده شد. هفت مورد از حملات راکتی که به صحرای نگب غربی در جنوب اسرائیل اصابت کرده بود، شناسائی شد (پنج مورد از این حملات، در روز بیست و ششم مه صورت گرفت). همه این راکت ها به فضای باز اصابت کرد، و لذا آسیب جانی و زیان مالی در پی نداشت. اما حملات راکتی دیگری نیز صورت گرفت که راکت ها برد کافی نداشت و به خاک خود نوار غزه اصابت کرد. تشکلی که خود را یگان های خفاش شب – تیپ شهدای الاقصی نامید، مسؤولیت حمله روز بیست و نهم مه را بر عهده گرفت (وب سایت طرفداران جنبش فتح، سی ام مه 2010).

بقایای یک راکت شلیک شده به صحرای نگب غربی

(عکاس: ذئب ترختمن، 28 مه 2010)

• بیست و پنجم مه، نیروهای گشتی ارتش اسرائیل در نزدیکی جداره امنیتی حائل میان غزه با اسرائیل، یک فلسطینی مشکوک را شناسائی کردند که یک گاری را با الاغی بسته به آن، به طرزی مشکوک به نزدیکی جداره حائل آورد و خود، گریزان دور شد. لحظاتی بعد، محموله گاری منفجر شد و الاغ را سقط کرد. این انفجار به افراد آسیب نرساند. 

• اول ژوئن نیروهای گشتی اسرائیل دو فلسطینی مشکوک را که از نوار غزه عبور کرده و از طریق جداره مرزی به نزدیکی یک آبادی اشتراکی اسرائیل می رسیدند، شناسائی کرد. بر اثر ایجاد آتش متقابل در محل، دو فلسطینی کشته شدند. آسیبی به نیروهای اسرائیل نرسید.

حملات راکتی و خمپاره ای به سوی آبادی های اسرائیلی در صحرای «نگب غربی» (جنوب اسرائیل)(2)

حملات راکتی در سال 2010 در نمودار ماهانه*

از آغاز سال 2010، 41 حمله راکتی به اسرائیل شناسائی شده است. 

دراین نمودار نیز، راکت ها ئی که تنها به اسرائیل اصابت کرده، به حساب آمده است و راکت هائی که در خاک خود غزه فرود آمده، محاسبه نشده است.  در این دوره، میزان مشابهی نیز راکت درخاک غزه فرود آمده است. 

عملیات نیروی هوائی اسرائیل

•  در واکنش به حملات راکتی صورت گرفته، نیروی هوائی اسرائیل این هفته نیز به عملیاتی دست زد:

• 25 مه – جنگنده های اسرائیلی یک تونل فلسطینی را در منطقه بیت حانون هدف قرار دادند.

• 29 مه – جنگنده های اسرائیلی یک کارگاه را که به ساخت مهمات در جنوب نوار غزه می پرداخت، هدف قرار دادند.

• 29 مه - جنگنده های اسرائیلی پنج ساختمان متروکه در فرودگاه از کار افتاده در منطقه «دهانیه» (در مرکز غزه) را هدف قرار دادند. (این فرودگاه که نام یاسر عرفات بر آن نهاده شده، از سالها قبل از کار افتاده است).  

• رسانه های فلسطینی گفتند که حملات اسرائیلی تلفات یا جراحاتی بر جای نگذاشته اما موجب خسارت سنگین شده است (خبرگزاری «صفا»، وب سایت «قدس نت»، سی ام مه 2010).

اقدامات بازدارندگی و مقابله از سوی دولت حماس در غزه

• عوامل وابسته به «کمیته های مقاومت مردمی» گزارش دادند که تشکیلات امنیتی وابسته به دولت حماس همچنان برای جلوگیری از حملات راکتی بیشتر از غزه به خاک اسرائیل تلاش می کنند و اقدامات برخی تشکل های دیگر را که درصدد راکت پرانی هستند، سرکوب می کنند . در این راستا:

• هفت نفر از فعالان عضو شاخه نظامی «کمیته های مقاومت مردمی» که قصد داشتند سربازان اسرائیلی را در منطقه «نخل عوز» (پایانه نفتی ویژه انتقال سوخت از اسرائیل به غزه) بربایند، از سوی نیروهای دولت حماس دستگیر و زندانی شدند (وب سایت طرفداران فتح، بیست و نهم مه 2010).

• حدود بیست نفر از فعالان وابسته به «کمیته های مقاومت مردمی» به ظن حملات راکتی به اسرائیل و مشارکت در آتش زدن ساختمان مرکز تفریحی و آموزش نوجوانان در سازمان ملل متحد (کمپ «اونرا»(3)) دستگیر شده اند. «کمیته های مقاومت مردمی» می گویند که افراد آنها در حملات راکتی به اسرائیل دخالت دارند اما دخیل بودن نیروهای خود در آتش زدن کمپ «اونرا» (نهاد کمک رسانی سازمان ملل به غزه) را تکذیب می کنند (الشرق الاوسط، سی ام مه 2010).

یهودا و شومرون (کرانه باختری رود اردن)

اقدامات بازدارندگی و مقابله

• نیروهای اسرائیلی این هفته نیز در چارچوب اقدامات خود، با هدف بازدارندگی و جلوگیری از تحقق نیت اجرای برنامه های تروریستی باندهای مسلح فلسطینی در کرانه باختری، به مقابله پیشاپیش با آنها اقدام کرده اند و شماری از آنها را شناسائی و دستگیر کرده اند. در همین حال، مواردی از تظاهرات و اقدامات خشونت بار نیز در مناطق مختلف کرانه باختری روی داد، که در جریان آن، یک سرباز اسرائیلی از نیروی دیده بان مرزی بطور سطحی زخمی شدند. 

•  این هفته بر شمار سنگ پرانی ها به سوی اتومبیل های اسرائیلی که در حال حرکت در جاده اهای یهودا و شومرون (کرانه باختری) هستند، افزوده شد. یک شهروند اسرائیلی در این سنگ پرانی ها زخمی شد که جراحت او، سطحی بود. به شماری از موارد سنگ پرانی ها اشاره می کنیم: 

• سی ام مه، به طرف اتومبیل های اسرائیلی در حال گذر از «بیت عنون» (در شمال شرق حبرون – الخلیل) سنگ پرانی شد که آسیب جانی نداشت اما به خودروها خسارت وارد کرد (سخنگوی ارتش اسرائیل، سی ام مه 2010).

• 29 مه، خودروهای مردم غیرنظامی اسرائیلی که از کنار «عازون» (در جنوب شرق قلقیلیه) حرکت می کردند. با سنگ مورد حمله قرار گرفتند که به زخمی شدن سطحی یک زن اسرائیلی منجر شد. همان روز اتومبیل های در حال حرکت مردم اسرائیلی در اطراف شهر بیت الحم مورد سنگ پرانی قرار گرفت که بدون آسیب جانی بود اما اینجا نیز به خودروها لطمه وارد شد (سخنگوی ارتش اسرائیل، بیست و نهم مه 2010).

• 29 مه ، در پست بازرسی نزدیکی «بیت سیرا» (در غرب رام لله)، به هنگام تفتیش بدنی از یک مرد فلسطینی مشکوک، یک چاقو با زخمه 12 سانتی متری بدست آمد (سخنگوی ارتش اسرائیل، بیست و نهم مه 2010).

• 28 مه، در این روز، اتومبیل های در حال حرکت اسرائیلی از کنار منطقه «العروب» (در جنوب غرب بیت لحم) با سنگ مورد حمله قرار گرفتند که بدون آسیب جانی بود اما به خودروها خسارت زده شد (سخنگوی ارتش اسرائیل، بیست و هشتم مه 2010).

• 27 مه- در این روز با بطری آتش زا (کوکتل مولوتوف) به سوی اتومبیل های در حال حرکت اسرائیلی از کنار «تسوریف» (در جنوب غرب بیت لحم) حمله شد که بدون آسیب جانی بود. همین روز اتومبیل های مردم اسرائیلی نیز که از کنار منطقۀ «قلقس» (در جنوب حبرون – الخلیل) عبور می کردند، هدف سنگ پرانی قرار گرفتند. در منطقه «العروب» (در جنوب بیت لحم) نیز خودروهای اسرائیلی در حال عبور با سنگ مورد تعرض واقع شدند، که همه این حوادث بدون آسیب جانی بود – هر چند که به اتومبیل ها خسارت رسید (سخنگوی ارتش اسرائیل، بیست و هفتم مه 2010).

• 27 مه – در پست بازرسی «رمین» (در شرق شهر فلسطینی نشین طولکرم) یک فلسطینی مشکوک مورد تفتیش بدنی قرار گرفت که از او یک چاقو بدست آمد (سخنگوی ارتش اسرائیل، بیست و هفتم مه 2010).

• 26 مه – به طرف اتومبیل های اسرائیلی که از کنار منطقه «تکواع» (در جنوب بیت لحم حرکت کردند) سنگ پرانی شد که بدون آسیب جانی بود اما به خودروها خسارت وارد کرد (سخنگوی ارتش اسرائیل، بیست و ششم مه 2010).