اخبار ترور و نزاع اسرائيلی - فلسطينی (5 تا 11 مه 2010، برابر با پانزدهم تا بيست و يکم ارديبهشت 1389)

ابو مازن، محمود عباس، در صدر نشست مشترک کمیته اجرائی ساف و کمیته مرکزی جنبش فتح در رام الله؛نشستی که با از سرگیری مذاکرات جدید سیاسی میان تشکیلات خود گردانی با اسرائیل با میانجی گری آمریکا موافقت کرد (عکس از روزنامه الحیات الجدیده، 9 مه 2010)

رئوس گزارش

• در این هفته ، پس از مدتی آرامش لرزان، بار دیگر یک حمله راکتی از غزه به خاک اسرائیل صورت گرفت. دوبار نیز با سلاح سبک به طرف سربازان اسرائیلی که در فعالیت های امنیتی در نزدیکی مرز غزه دخالت داشتند، آتشباری شد. در این هفته، جنگنده های ارتش اسرائیل در واکنش به حمله راکتی صورت گرفته، به دو هدف در جنوب نوار غزه حمله کردند.

• سازمان های اروپائی هوادار فلسطینی ها همراه با یک نهاد خیریه اسلامی کشور ترکیه به تدارکات خود برای ارسال کاروان کمک های دریائی به غزه ادامه می دهند، و به نظر می رسد که نخستین کشتی هائی که با این کاروان اعزام می شوند، در روزهای آینده برخی بنادر اروپائی را به سوی نوار غزه ترک خواهند کرد.

• در پی دیدارهای روزهای اخیر جرج میچل، فرستاده ویژه آمریکا به خاورمیانه با رهبران اسرائیل و رئیس تشکیلات خودگردان فلسطینی، و پس از آنکه مذاکره کننده ارشد حکومت فلسطینی از یکشنبه نهم ماه مه «آغاز مذاکرات غیرمستقیم اسرائیلی – فلسطینی» را خبر داد، وزارت خارجه آمریکا نیز با صدور بیانیه رسمی، «شروع تماس های نزدیکی» با میانجی گری آمریکا را رسمیت بخشید. کمیته اجرائی سازمان آزادی بخش فلسطین و کمیته مرکزی جنبش فتح، یک روز قبل از آن، در هشتم ماه مه، در نشست مشترک خود در رام الله، مقر رسمی تشکیلات فلسطینی، با آغاز مذاکرات غیرمستقیم اسرائیلی – فلسطینی موافقت کرده بود. کمیته پیگیری طرح صلح اتحادیه عرب در روز اول ماه مه، دست تشکیلات فلسطینی را برای آغاز این مذاکرات باز گذاشت ولی مقرر کرد که تماس ها در چهار ماه ادامه یابد. صائب عریقات، مذاکره کنندۀ ارشد فلسطینی اعلام کرد که در این مذاکرات، «باید تمامی مسائل حاد و اساسی مورد نظر فلسطینی ها، که قلب نزاع دیرینه فلسطینی – اسرائیلی است، مطرح شود؛ مانند تعیین مرزهای کشور مستقل فلسطینی ها سرنوشت قدس (اورشلیم) و پناهندگان فلسطینی و نسل های پراکنده آنها در جهان». 

مهم ترین رخدادها در باریکه غزه و کرانه باختری

نوار غزه

حملات راکتی و خمپاره ای

• پس از چند هفته آرامش نسبی که هیچ مورد حمله راکتی و خمپاره ای از غزه علیه اسرائیل انجام نشده بود، شامگاه یکشنبه نهم ماه مه، یک فروند راکت کوتاه برد از نوع «قسام» که از غزه شلیک شده بود، به ساحل بندر اشکلون اصابت کرد، که آسیب جانی و صدمات مالی در پی نداشت. یک تشکل فلسطینی زیر چتر «جهاد جهانی» و همسو با القاعده که خود را «انصار الاسنه- بازوهای قدس» می نامد، مسؤولیت این حمله راکتی را عهده دار شد. (وب سایت «انصار المجاهدین» ، نهم ماه مه 2010).  

• در این هفته، دوباره به سوی سربازان اسرائیلی که در حال گشت زنی و نظارت بر تحرکات احتمالی در اطراف جداره مرزی حائل با غزه بودند، آتشباری صورت گرفت. شاخه نظامی «جبهه خلقی آزادی فلسطین» مسؤولیت آتشباری را که روز چهارم مه صورت گرفت، عهده دار شد (وب سایت شاخه نظامی ان گروه، چهارم مه 2010).

حملات راکتی و خمپاره ای به سوی آبادی های اسرائیلی در صحرای «نگب غربی» (جنوب اسرائیل)(1)

حملات راکتی در سال 2010 در نمودار ماهانه*

دراین نمودار نیز، راکت ها ئی که تنها به اسرائیل اصابت کرده، به حساب آمده است و راکت هائی که در خاک خود غزه فرود آمده، محاسبه نشده است.  در این دوره، میزان مشابهی نیز راکت درخاک غزه فرود آمده است.

* تا تاریخ یازدهم مه 2010.

حمله نیروی هوائی اسرائیل به غزه 

• در واکنش به حمله راکتی که شامگاه یکشنبه نهم ماه مه از نوار غزه به جنوب اسرائیل صورت گرفت، جنگنده های اسرائیلی روز دهم مه دو هدف در غزه را بمباران کردند (سخنگوی ارتش اسرائیل، دهم مه 2010). رسانه های فلسطینی گزارش دادند که دو تونل در منطقه الرفح، که یکی از آنها در کنار فرودگاه از کار افتادۀ «دهنیه» بوده، هدف قرار گرفته است. بر اساس گزارش های منابع خبری فلسطینی، کسی در این حملات هوائی آسیب ندیده است (خبرگزاری معان، دهم مه 2010).

یهودا و شومرون (کرانه باختری رود اردن)

فعالیت مقابله و بازدارندگی

• نیروهای امنیتی اسرائیلی در این هفته نیز در چارچوب فعالیت های مقابله و بازدارندگی، با هدف جلوگیری از تحرکات احتمالی که ممکن است منجر به شکل گیری عملیات تروریستی شود، شماری از فلسطینی های مظنون به مشارکت در برنامه ریزی های خرابکاری را شناسائی بازداشت کردند و برای بازجوئی، آنها را به مقامات ذیربط تحویل داده اند. از این افراد مهمات و جنگ افزار نیز به دست آمده است. در همین حال، اقدامات و تظاهرات توأم با خشونتی در یهودا و شومرون (کراه باختری) روی داده که یک عضو نیروی گارد دیده بانی مرزی اسرائیل را بطور سطحی زخمی کرده است. 

• مواردی نیز از سنگ پرانی به سوی اتومبیل های اسرائیلی، به هنگام حزکت آنها در جاده های یهودا و شومرون در این هفته رخ داده است. در یک حادثه سنگ پرانی که روز نهم ماه مه صورت گرفت، خودروهای غیرنظامی های اسرائیلی در کنار «نبی الیاس» (در شرق شهر فلسطینی نشین قلقیلیه) با سنگ هدف قرار گرفتند که موجب زخمی شدن سطحی یک شهروند اسرائیلی شد. نیروهای امدادی و درمانی با رسیدن به محل، فرد مجروح را مورد رسیدگی قرار دادند و نیازی به انتقال او به بیمارستان نبود. در این سنگ پرانی ها، خودروها آسیب دیدند (سخنگوی ارتش اسرائیل، نهم ماه مه 2010).

تحولات باریکه غزه

آخرین گزارش های مرتبط با ارسال کاروان کمک دریائی به غزه

• آخرین گزارش هائی که گروهها و نهادهای اروپائی و یک سازمان خیریه اسلامی کشور ترکیه منتشر می کنند، نشان می دهد که اقدام آنها برای ارسال کاروان های کشتی کمک رسانی، جهت بیان حمایت از فلسطینی های غزه، همچنان پیگیری می شود و تدارکات لازم در حال انجام شدن است. به نظر می رسد که نخستین کشتی هائی که قرار است با این کاروان همراه شوند، روز دوازدهم ماه مه سواحل اروپا را ترک کنند که باید در ادامه مسیر دریائی خود به بندری در قبرس برسند و کشتی هائی نیز که از یونان و ترکیه به قبرس می رسند، با یکدیگر به یک کاروان واحد تبدیل شده و با هم، مسیر دریائی به سوی ساحل غزه در آبهای دریای مدیترانه را طی کنند. 

• کشتی های کاروانی که برای رسیدن به ساحل غزه آماده می شود، قرار است که با خود حدود 5 هزار تن کالا و محصولات و نیز مصالح ساختمانی و حتی خانه های متحرک، دارو و تجهیزات پزشکی برای معلولین مانند عصای مخصوص، صندلی های چرخدار و  تجهیزات دیالیز برای بیماران کلیوی را به همرا بیآورند. هنوز فهرست افرادی که برای آمدن همراه با این کاروان عظیم ثبت نام کرده اند، منتشر نشده است ولی از گزارش های پیشین چنین برمی آید که افراد این کاروان شامل «فعالان حقوق بشر» و نیز شماری از نمایندگان چپ گرای پارلمان های چند کشور، و همچنین گزارشگران از دهها رسانه – به ویژه رسانه های بین المللی عربی مانند شبکه الجزیره باشند که برای تحت پوشش خبری قراردادن این حرکت بزرگ دریائی، با این کاروان همراه می شوند. از آگاهی هائی که تا کنون منتشر شده، چنین برمی آید که دست کم برخی از کشتی های کاروان با پرچم واقعی کشور خود به این حرکت دریائی می پیوندند.

تجهیزات آماده بارگیری بروی کشتی با نام «ریچل (راشل) کوری»

(http://www.flickr.com/photos/freegaza/)

• آقای جان گینگ، رئیس سازمان «اونرا» (نهاد ویژه کمک رسانی سازمان ملل متحد برای فلسطینی ها)  جامعه بین المللی را فرا خوانده بود که «از طریق ارسال کمک های دریائی برای رفع تحریم غزه تلاش کنند». آقای گینگ این فراخوانی را در چهارم مه مطرح کرد. اما سخنگوی سازمان ملل، نهادی که «اونرا» وابسته به آن است، در پاسخ تاکید کرد که سازمان ملل قصد تمرکز بر آبراه های دریائی را برای انتقال کمک به غزه ندارد. این سخنگو در ادامه تاکید کرد که «سازمان ملل ضمن همکاری با اسرائیل، همچنان برای انتقال کمک به غزه از طریق زمینی اقدام می کند» (خبرگزاری فرانسه، چهارم ماه 2010).

دولت حماس در تنگنای مالی گرفتار شده است

• گزارش های بیشتری در مورد گرفتار شدن دولت حماس در غزه در تنگنای مالی منتشر شده است. این امر خود را به این شکل نمودار کرده است که از جمله، دولت حماس نتوانسته است برای دومین ماه پی درپی حقوق کارمندان خود را بپردازد. هزاران نفر از کارمندان در حالی برای دومین ماه پیاپی دستمزد خود را نگرفته اند که مقامات ارشد تر دولت حماس نیز سه ماه است که از دریافت حقوق محروم شده اند. زندگی عادی مردم غزه تحت تاثیر این وضعیت قرار گرفته و داد و ستد و فعالیت های بازار نیز متأثر از این شرایط است (الشرق الاوسط، هشتم مه 2010).

روند سیاسی

از سرگیری «مذاکرات نزدیکی» (گفتگوهای غیرمستقیم اسرائیلی – فلسطینی) با میانجی گری آمریکا

ایالات متحده آمریکا

• وزارت خارجه آمریکا یکشنبه، نهم ماه مه، با صدور بیانیه ای، از سرگیری گفتگوهای سیاسی اسرائیلی – فلسطینی را موسوم به «مذاکرات نزدیکی» که قرار است با میانجی گری آمریکا و توسط جرج میچل، فرستاده ویژه دولت واشنگتن به خاورمیانه صورت گیرد، اعلام کرد. فرازهائی از این بیانیه (بر اساس وب سایت وزارت خارجه آمریکا، بیانیه نهم ماه مه):

• دو طرف اسرائیلی – فلسطینی گامهای اعتماد ساز برداشته اند: ابومازن، محمود عباس، (رئیس تشکیلات خودگردان فلسطینی) متعهد شده که به تلاش برای مقابله با تحریکات و فتنه انگیزی در رسانه های فلسطینی علیه اسرائیل ادامه دهد، و بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل نیز متعهد شده که طرح های خانه سازی 1600 واحد مسکونی در منطقه «رمت شلومو» در شرق شمال اورشلیم راکد بماند.

• ایالات متحده از دو طرف تعهد گرفته و به آنها تضمین هائی داده است که امکان پیشرفت در مذاکرات را فراهم می کند.

• دو طرف مذاکره کننده واقف هستند که در صورت دست زدن به اقدامات یکجانبه، که ایالات متحده آنها را ضربه زدن به اعتماد تلقی و تعبیر کند، آمریکا طرف مزبور را مسؤول خواهد دانست.

• جرج میچل هفته آینده برای دور دیگری از مذاکرات به منطقه باز می گردد.

تشکیلات خود گردان فلسطینی

• کمیته اجرائی ساف (سازمان آزادی بخش فلسطین) و کمیته مرکزی جنبش فتح، شنبه هفتم ماه مه، با برگزاری نشست مشترکی در شهر رام الله، که ابومازن نیز خود در آن حضور داشت، با از سرگیری تماس های سیاسی فلسطینی ها با اسرائیل، بر اساس رای موافق هفته گذشته اتحادیه عرب، موافقت کرد، واعلام داشت که تشکیلات خودگردانی می تواند این مذاکرات با میانجی گری آمریکا را آغاز کند. به شماری از گفته های مقامات ارشد تشکیلات خودگردان فلسطینی درباره از سرگیری مذاکرات سیاسی با اسرائیل اشاره می کنیم:

• صائب عریقات، رئیس بخش مذاکرات در سازمان آزادی بخش فلسطین و مذاکره کننده ارشد از سوی تشکیلات خودگردان فلسطینی گفت که «میان آمریکا و فلسطینی ها این تفاهم بدست آمده که موضوع های مذاکرات شامل تمامی مسائل حاد و اساسی باشد که فلسطینی ها خواهان رسیدن به راه حل درباره آن هستند، بویژه تعیین مرزهای کشور مستقل فلسطین، سرنوشت قدس (اورشلیم) و پناهندگان فلسطینی» (تلویزیون دولت فلسطینی، پنجم مه 2010). صائب عریقات در مصاحبه دیگری نیز گفت که «دلیل ناکام شدن مذاکرات فلسطینی ها در طول چند سال با اسرائیل این بود که «طرف اسرائیلی، از زیر بار تعهدات طفره می رفت ولی اکنون مذاکرات فلسطینی ها، در واقع با طرف آمریکائی است، و از آنجا که آمریکا منافع حیاتی متعددی در خاورمیانه دارد، اگر آمریکا بخواهد، می تواند اسرائیل را به عقب نشینی تا مرزهای جنگ شش روزه سال 1967 وادار کند» (شبکه تلویزیونی الجزیره، هشتم مه 2010).

• یاسر  عبد رب، دبیر کمیته اجرائی سازمان آزادی بخش فلسطین و سخنگوی نهاد ریاست تشکیلات خودگردانی، در پی رای موافق کمیته اجرائی ساف و کمیته مرکزی جنبش فتح در نشست مشترک آنها در شنبه هشتم ماه مه در رام الله گفت که «وارد شدن به دور جدیدی از مذاکرات و مسیر صلح، بر اساس منافع فلسطینی ها و با این هدف که به صلح بخت دیگری برای موفقیت داده شود، صورت می گیرد». یاسر عبد رب تاکید کرد که این تصمیم بر اساس ضمانت هائی که کادر رهبری تشکلات فلسطینی دریافت کرده و در آنها تصریح شده که دولت اسرائیل از ساخت و ساز در آبادی های کرانه باختری و قدس شرقی (شرق اورشلیم) دست بر می دارد، اتخاذ شده است.یاسر عبدرب همچنین گفت که روند صلح بر اساس اختیارات تصریح شده در قطعنامه های 242 و 338 شورای امنیت سازمان ملل، دوباره گشوده می شود (تلویزیون دولت فلسطینی، هشتم مه 2010).

حماس

• حماس و جهاد اسلامی آزادی فلسطین و سایر تشکل های عضو «جبهه مقاومت فلسطینی» با صدور بیانیه هائی، موافقت تشکیلات خودگردان فلسطینی با از سرگیری تماس های سیاسی با اسرائیل را محکوم کردند:

• خلیل الحیه، مقام ارشد حماس، گفت که «رهبری سازمان آزادی بخش فلسطین، معرف فلسطین نیست». الحیه ادامه داد که «رهبری ساف با این تصمیم، در واقع، از حقوق اساسی ملت فلسطین عدول کرده و از آرمان دیرینه فلسطینی دست کشیده است». (روزنامه «فلسطین»، ارگان دولت حماس در غزه، نهم ماه مه 2010).

• خالد البطش، مقام ارشد سازمان جهاد اسلامی فلسطین گفت که «وارد شدن تشکیلات خودگردانی به مذاکرات جدید با اسرائیل، با رأی موافق اتحادیه عرب، به منزله آن است که جنایات اسرائیل علیه قدس و فلسطین، با مجوز عربی انجام می شود». (وب سایت «فلسطین الیوم»، هشتم ماه مه 2010).

کاریکاتور روزنامه فلسطینی «الایام» از جرج میچل، فرستاده ویژه آمریکا به منطقه،

برای معاینه همزمان دو طرف اسرائیلی – فلسطینی و گشایش «مذاکرات نزدیکی»

(روزنامه «الایام»، هشتم مه 2010)