اخبار ترور و نزاع اسرائيلی - فلسطينی (17 تا 23 مارس 2010، برابر با 26 اسفند 1388 تا 3 فروردين 1389)

ابراز مخالفت با اسرائیل در سرزمین های فلسطینی همچنان ادامه دارد.  تظاهر کنندگان فلسطینی در کنار پست بازرسی قلندیه، پرچم هائی را با نشانه های نازیسم، و از جمله نماد صلیب شکسته به دست  گرفته اند (رویترز، نوزدهم مارس، عکاس: محمد تورکمان)	تشویق خشونت: «صدائی غیر از انتقاضه شنیده نمی شود». همانگونه که جنبش فتح در شعار خود می گوید: «هیچ ندائی جز ندای به گوش نرسد». پوستر نصب شده فتح در مناطق اعراب بدوی، 15 مارس 2010)

رئوس گزارش

• این هفته بر شمار حملات راکتی به سوی صحرای نگب غربی به میزان چشمگیری افزوده شد. (این هفته 9 فروند راکت پرتاب شده از غزه به خاک اسرائیل اصابت کرد و پنج فروند راکت نیز در خاک غزه فرود آمد). در نتیجه این حملات، یک کارگر تایلندی که در مزرعه ای در کیبوتص «نتیو هعسارا» کار می کرد، کشته شد. این نخستین کشته ناشی از حملات راکتی، از پس از عملیات «سرب گداخته» بود. اما همزمان، به تدریج از ابعاد ناآرامی ها در اورشلیم، حبرون و سایر نقاط اصطکاک کاسته می شود.   

• این هفته نیز نشانه هائی از تحریک و فتنه انگیزی علیه اسرائیل در مناطق فلسطینی نشین مشاهده شد. اما همزمان تشکیلات خود گردان فلسطینی برای خاموش کردن ناآرامی ها و کانون های اصطکاک و جلوگیری از تبدیل شدن آن به نقاط بحرانی تلاش کرد. سخنگویان و مقامات تشکیلات فلسطینی تاکید کرده اند که این ناآرامی ها را  نباید انتفاضه سوم تلقی کرد بلکه ادامه «مقاومت خلقی» است.

مهم ترین رخدادها در باریکه غزه و کرانه باختری

نوار غزه

یک سرباز ارتش اسرائیل اشتباها در یک تیراندازی در مرکز غزه کشته شد

• یک واحد تانک ارتش اسرائیل در بخش مرکزی نوار غزه که سه فرد مشکوک را در حال عبور از جداره امنیتی غزه شناسائی کرد، آنها را مورد تعقیب قرار داد، و همزمان، یک واحد از نیروهای نخبه «گولانی» به محل فرا خوانده شد اما سربازان واحد «گولانی» اشتباها، سایر نیروهای خودی را «افراد مشکوک» دانسته و به  سوی آنها تیراندازی کردند که موجب مرگ یک سرباز بنام گابریئل چیپاچ شد. همزمان، سه فرد مشکوک فلسطینی نیز دستگیر شده و برای بازجوئی در اختیار نهادهای ذیربط قرار گرفتند (سخنگوی ارتش اسرائیل، بیست و دوم مارس 2010).

سرباز کشته شده گابریئل چیپاچ (عکس از تارنمای سخنگوی ارتش اسرائیل، بیست و سوم مارس 2010)

در نتیجه افزایش حملات راکتی یک نفر کشته شد

• این هفته بر شمار حملات راکتی از غزه به سوی شهرک های جنوب اسرائیل افزوده شد. در این هفته، 9 مورد حمله راکتی شناسائی شد که همگی به آبادی های اسرائیلی نشین در بخش صحرای نگب غربی اصابت کرد. پنج فروند دیگر از راکت های شلیک شده از غزه در خاک غزه (بدلیل نداشتن برد کافی) فرود آمد. 

• روز هجدهم مارس، در نتیجه یک حمله راکتی به کیبوتص «نتیو هاعاسارا» در جنوب اسرائیل، یک کارگر تایلندی که در گرمخانه این مزرعه کشاورزی کار می کرد، کشته  شد. این نخستین فرد کشته شده پس از عملیات «سرب گداخته» محسوب می شود.  

• شماری از تشکل های مسلح فلسطینی به طور همزمان، مسوولیت حمله  راکتی را بر عهده گرفتند و اکثرا مدعی شدند که حمله راکتی آنها متوجه بندر اشکلون بوده است. از جمله به بیانیه های این گروه ها اشاره می کنیم: 

•  شماری از تشکل های مسلح که خود را  وابسته به  «کمیته های مقاومت مردمی» توصییف کرده، مسوولیت حمله را  عهده دار شدند (Palestine-info، هجدهم مارس 2010).

• «یگانهای شهدای الاقصی»، شاخه نظامی فتح، مسوولیت حمله راکتی به شهر «سدروت» را عهده  دار شد (وب سایت هواداران جنبش فتح، هجدهم مارس 2010). همین  شاخه نظامی فتح مسوولیت حمله ای دیگر را در واکنش به آنچه که «حفاری های مسجد الاقصی» نامید، بر عهده گرفت (وب سایت «العهد»، بیست و دوم مارس 2010).

• گروه «ایمن جوده» وابسته به جنبش فتح، در بیانیه ای از عهده دار شدن مسوولیت خود در حمله راکتی ادعائی به بندر اشکلون سخن گفت و مدعی گردید که آنرا در واکنش به  «یهودی سازی مقدسات اسلامی» انجام داده است (وب سایت تشکل یاد شده، نوزدهم مارس 2010، و نیز تارنمای «قدس نت»، بیستم مارس 2010).

• «انصار السنه»، گروه وابسته به جهاد جهانی القاعده که اخیرا هم مسوولیت برخی حملات راکتی  دیگر را عهده دار شده بود، این بار نیز مسوولیت این حمله را بر عهده گرفت (وب سایت شبکه «العربیه»، هجدهم مارس 2010، و نیز وب سایت PALDF، بیست و سوم مارس 2010).

• «جبهه خلقی آزادی فلسطین»، در بیانیه ای مدعی شد که در واکنش به  «یهودی سازی مقدسات قدس و اعتراض به ادامه آبادی سازی های یهودی»، حمله  راکتی را انجام داده است (وب سایت «قدس نت»، بیست و دوم مارس 2010). 

• یکی از راکت های اصابت کرده به اطراف شهر «سدروت» قطر 115 میلیمتری داشت که این نوع راکت ها در اختیار سازمان حماس است و نه تشکل های مسلح دیگر. این احتمال وجود دارد که افرادی از فعالان مسلح درون سازمان حماس که با رهبری این سازمان مخالفند، عامل حمله  بوده اند. اما این احتمال نیز می رود که راکت یاد شده از سوی عواملی در درون سازمان حماس بدست دیگر فعالان تشکل های مسلح رسیده باشد.

حملات راکتی و خمپاره ای به سوی آبادی های اسرائیلی در صحرای «نگب غربی» (جنوب اسرائیل)(1)

فعالیت نیروی هوائی اسرائیل در واکنش به حملات راکتی

• در واکنش به حملات راکتی، جنگنده های نیروی هوائی اسرائیل در طول این هفته، چند بار به هدف هائی در غزه حمله بردند:

• نوزدهم مارس- نیروی هوائی اسرائیل شش هدف در غزه را مورد حمله قرار داد و از جمله، یک انبار مهمات و جنگ افزار و نیز شماری تونل را که برای حمله شبه نظامیان و یا انتقال مهمات حفر شده بود، منهدم کرد. شبکه تلویزیونی سازمان حماس اعلام کرد که در حمله به این تونل ها، پانزده نفر زخمی شده اند که جراحت سه نفر از آنها وخیم توصیف شد. همچنین هدف هائی در محله «الزیتون» از سوی جنگنده ها بمباران شد (صوت الاقصی، نوزدهم مارس 2010).

• بیست و دوم مارس – جنگنده های نیروی هوائی اسرائیل یک تونل در منطقه «دهنیه» (در مرکز نوار غزه) را که فرودگاه نسبتا متروکه و از کار افتاده در غزه بود، هدف قرار دادند.

• بیست و سوم مارس – جنگنده ها یک انبار مهمات را در شهر غزه هدف گرفتند.

حماس به سیاست حملات «کنترل شده» تروریستی ادامه می دهد

• وب سایت طرفداران جنبش فتح می گوید که تشکیلات امنیتی وابسته به حماس برای مقابله با برنامه ریزی های تروریستی از سوی تشکل های دیگر در غزه فعالیت می کند. در این راستا، یگانهای عزالدین القسام و نیز نیروهای تشکیلات امنیتی فلسطینی در بخش شمالی غزه (در جائی که از آن حملات راکتی صورت  گرفته بود) مستقر شدند. اقدامات آنها شامل جلوگیری از حملات راکتی، ضبط راکت ها و دستگیری های گسترده و هجوم به خانه های افراد مشکوک در شرق و شمال نوار غزه بود. یک منبع خبری وابسته به  گروه «ایمن جوده» مدعی است که سازمان حماس با ارسال پیامک هائی، نسبت به ادامه حملات راکتی هشدار داده و خواهان قطع این گونه حملات شده است (وب سایت هواداران جنبش فتح، نوزدهم مارس 2010). 

• همچنین گزارش رسید که نیروهای تشکیلات امنیتی فلسطینی با فعالان شاخه  نظامی جهاد اسلامی فلسطین که در صدد حملات راکتی به اسرائیل بوده اند، درگیر شدند. همزمان، دو نفر از فعالان شاخه  نظامی جنبش فتح؛ یگانهای شهدای الاقصی، توسط نیروهای امنیتی حماس دستگیر شدند (وب سایت طرفداران فتح، هجدهم مارس 2010). 

• محمود الزهار، یکی از سران حماس می گوید که این سازمان نسبت به اینکه چه افراد و تشکل هائی در پشت پرده حملات تروریستی هستند، آگاهی دارد و آنها را زیر نظر گرفته است (شبکه العالم، بیستم مارس 2010). اما یک روز پس از آن، حماس با انتشار بیانیه ای اعلام کرد که از سخنان الزهار «تفسیر نادرستی» صورت گرفته است. بیانیه  جدید می گوید که «حماس همچنان حامی مقاومت است» و «منظور الزهار؛ مخالفت با اقدامات تشکل های وابسته به جهاد جهانی و گروههای سلفی و وهابی بوده است» (وب سایت خبرگزاری «صفا»، بیست و یکم مارس 2010). 

• نیروهای حماس مسوولیت وخیم شدن اوضاع را بر عهده اسرائیل دانستند. سخنگوی حماس، فوزی برهوم گفت که «اسرائیل با اقدامات خود و یهودی کردن مقدسات اسلامی، در واقع علیه فلسطینی ها اعلان جنگ داده و موجب وخامت اوضاع شده است» (خبرگزاری رویترز، هجدهم مارس 2010). فوزی برهوم گفت که «فلسطینی ها با توجه به اقدامات اسرائیل، حق دفاع از خود را دارند»، و کشورهای جهان را فرا خواند که برای دفاع از فلسطینی ها به مهار اسرائیل اقدام کنند (Palestine-info، هجدهم مارس 2010).

یهودا و شومرون (کرانه باختری رود اردن)

اقدامات بازدارندگی و مقابله

• این هفته نیز تظاهرات خشونت بار در نقاط متعدد در یهودا و شومرون (کرانه باختری) ادامه یافت. تظاهر  کنندگان با نیروهای امنیتی درگیر شدند و به سوی آنها سنگ پرانی کردند و یا با بطری آتش زا به آنها حمله کردند. در طول این هفته، دو مورد تلاش برای حمله به سربازان اسرائیلی نیز مشاهده شد. همچنین بر شمار حملاتی مانند سنگ پرانی، و یا تعرض با بطری آتش زا به طرف اتومبیل های اسرائیلی افزایش یافت. 

• نیروهای امنیتی اسرائیل در طول این هفته نیز با اقدامات بازدارندگی و مقابله، توانستند که دهها نفر از افراد مظنون به مشارکت در عملیات تروریستی را شناسائی و بازداشت کنند. همچنین شماری از فلسطینی ها که در تظاهرات خشونت بار شرکت کرده بودند، دستگیر شدند. 

• از جمله به این موارد اشاره می کنیم:

• بیست و دوم مارس – به طرف یک خودروی نظامی اسرائیلی در منطقه «ادوریم» (در جنوب شرق حبرون – الخلیل) تیراندازی شد که تلفات و جراحات، یا آسیب مالی نداشت.

•  بیست و یکم مارس – به طرف اتومبیل های اسرائیلی که در منطقه «نبی الیاس» (در غرب بیت لحم)، و نیز در اطراف «حوسن» (در غرب بیت لحم)، و خودروهائی که در اطراف «تکواع» (در جنوب بیت لحم) حرکت می کردند، سنگ اندازی شد. یک بطری آتش زا نیز به طرف اتومبیل ها در کنار «مرده» (در جنوب شرق قلقیلیه) پرتاب شد. این تعرض ها جراحت جانی نداشت اما به خودروها آسیب وارد کرد (سخنگوی ارتش اسرائیل، بیست و یکم مارس 2010).

• بیستم مارس – در چارچوب گشت یک گروه ارتش اسرائیل در نزدیکی «عاروتا» (در جنوب شرق شخم – نابلس)، دو فلسطینی مسلح به تیربار کلاچنیکف در صدد حمله به سربازان ارتش اسرائیل بر آمدند، که در واکنش به آن، نیروهای اسرائیلی، مهاجمان را با آتشباری از پای درآوردند. به نیروهای اسرائیلی تلفات یا جراحتی وارد نشد (سخنگوی ارتش اسرائیل، بیست و یکم مارس 2010).

سلام فیاض، نخست وزیر تشکیلات فلسطینی در حال شرکت در  مراسم «پرسه» برای دو مهاجم فلسطینی کشته شده

(الحیات الجدیده، بیست و سوم مارس 2010)

• نوزدهم مارس – یک بطری آتش زا بسوی یک اتومبیل غیر نظامی اسرائیلی در اطراف «حرس» (در جنوب شرق قلقیلیه) پرتاب شد که تلفات و جراحاتی نداشت (سخنگوی ارتش اسرائیل، نوزدهم مارس 2010).

• هفدهم مارس – یک بطری آتش زا به سوی یک اتومبیل غیر نظامی اسرائیلی در منطقه  «عازون» (در شرق قلیقیلیه) شلیک شد، که تلفات و جراحتی نداشت اما آسیب وارد کرد (سخنگوی ارتش اسرائیل، هفدهم مارس 2010).

• شانزدهم مارس – در این روز نیز یک بطری آتش زای دیگر یک اتومبیل غیر نظامی اسرائیلی را در منطقه «سیلواد» (در شمال شرق رام الله) نشانه گرفت، که جراحتی نداشت (سخنگوی ارتش اسرائیل، شانزدهم مارس 2010).

عرصه سیاسی

«کمیته چهار جانبه» حامی صلح خاورمیانه، اسرائیل را به قطع آبادی سازی ها و جلوگیری از ویران کردن خانه های فلسطینی در شرق اورشلیم فرا خواند  

• «کمیته چهار جانبه» حامی صلح خاورمیانه (شامل سازمان ملل متحد، روسیه، ایالات متحده و اتحادیه اروپا) در پایان نشست خود که نوزدهم مارس در مسکو برگزار شد، بیانیه ای صادر کرد که بخشهائی از نکات مهم آن را مورد اشاره قرار می دهیم:

• «مذاکرات نزدیکی» - «کمیته چهار جانبه» حامی صلح خاورمیانه «از مذاکرات غیر مستقیم اسرائیلی – فلسطینی حمایت کرده و آنرا گامی برای مذاکرات پیمان نهائی می داند. این مذاکرات باید به اشغالگری آغاز شده از سال 1967 پایان دهد و موجب استقلال کشور فلسطین و مردمسالار در کنار اسرائیل شود».

• آبادی سازی ها – اسرائیلی ها و فلسطینی ها باید بر اساس طرح صلح «نقشه  راه» عمل کنند. «کمیته چهار جانبه» اسرائیل را «فرا می خواند که تمامی آبادی سازی ها را به هر انگیزه و دلیلی که هست»، مانند خانه سازی بخاطر رشد طبیعی جمعیت در آبادی های یهودی نشین کنونی متوقف کند، پست های بازرسی را که از پس از سال 2001 بر پا شده اند، برچیند و خانه های ساخته شده توسط فلسطینی ها در شرق اورشلیم را (به این دلیل که غیر مجاز احداث شده اند) ویران نکند. هر دو طرف فرا خوانده می شوند که از به کار گیری زبان تحریک آمیز و لفاظی هائی که طرف مقابل به آن حساسیت دارد، خودداری کنند و بویژه از استفاده از الفاظی در مورد فرهنگ و دین طرف مقابل که حساسیت برانگیز است، اجتناب نمایند. تشکیلات خود گردان فلسطینی فرا خوانده می شوند که تلاش بیشتری برای مبارزه با افراط گرائی و تحریکات علیه اسرائیل به کار برد».

• اورشلیم – (قدس) – «جامعه بین المللی انضمام شرق اورشلیم را به رسمیت نمی شناسد و معضل جایگاه این منطقه  باید از طریق مذاکرات بین دو طرف به راه حل برسد». «کمیته چهار جانبه» «تصمیم دولت اسرائیل را برای احداث واحد های مسکونی جدید در شرق اورشلیم محکوم می کند و اقدامات اسرائیل را در این زمینه زیر نظر دارد».

• استقلال کشور فلسطین - «کمیته  چهار جانبه» از برنامه تشکیلات خود گردان فلسطینی برای استقلال دولت فلسطین در دو سال آینده حمایت می کند. «کمیته» تصمیمات و گامهای دولت اسرائیل را برای برقراری تسهیلات در راه زندگی فلسطینی ها در کرانه باختری مورد استقبال قرار می دهد. «کمیته» برنامه ریزی های سلام فیاض، نخست وزیر تشکیلات خود گردان فلسطینی، را برای تقویت زیربناهای دولت فلسطینی و تشکیل نهادهای لازم جهت  استقلال کشور فلسطین، گامهائی شایسته دانسته و حمایت خود را از آنها اعلام می کند.

• وضعیت در نوار غزه - «کمیته چهار جانبه» نگرانی خود را از وضعیت دشوار غزه و رنج مردم این منطقه ابراز می دارد. «کمیته» فرا خوان خود را در مورد لزوم قطع قاچاق مهمات و تسلیحات از سوی گروههای فلسطینی به درون غزه و کاربرد آن ابراز می دارد، و بر لزوم اتحاد و وحدت فلسطینی ها و نیز یک پارچه شدن کرانه باختری با نوار غزه تاکید می کند. «کمیته» درخواست خود را برای گشایش دائمی گذرگاههای غزه و آزادی تردد انسان و کالاهای مورد نیاز از آن، تکرار می کند. «کمیته» حملات راکتی از غزه را  تقبیح کرده و از حماس می خواهد که گیلعاد شالیط، سرباز اسرائیلی اسیر، را سریعا آزاد کند. 

• سلام فیاض، نخست وزیر تشکیلات فلسطینی، با استقبال از بیانیه «کمیته چهار جانبه»، اعضای آن را فرا خواند که مکانیسم و راهکارهای لازم را نیز برای عملی شدن مفاد بیانیه تعیین کند، و بویژه برای معضل آبادی سازی ها چاره اندیشی نماید (خبرگزاری وفا، بیستم مارس 2010).

نگاه کاریکاتوری به اختلاف نظر آمریکا و اسرائیل (الحیات الجدیده، 23 مارس 2010)	کاریکاتوری استهزا آمیز در مورد تلاش آمریکا برای ازسرگیری مذاکرات اسرائیلی و فلسطینی از طریق میانجی گری های جرج میچل (الایام، 19 مارس 2010)

 تشکیلات فلسطینی برای جلوگیری از گسترش ناآرامی های اخیر و تبدیل شدن آن به«انتفاضه سوم» تلاش می کند

• در طول این هفته از ابعاد ناآرامی ها در اورشلیم، حبرون و سایر نقاط اصطکاک کاسته شد. اما همزمان، بلند پایگان جنبش فتح و تشکیلات خود گردان فلسطینی به اعتراض های خود ادامه دادند ولی تشکیلات فلسطینی نیز، هم با راهکارهای عملی و هم از طریق تلاش رسانه ای، توانست در کنترل ناآرامی ها نقشی موثر ایفا کند و این امکان را سلب کند که ناآرامی ها به انتفاضه سومی تبدیل شود. در این چارچوب به این موارد اشاره می کنیم:

•  محمد ذحلان، مسوول کمیته مرکزی فتح، تصریح کرد که فلسطینی ها «در صدد انتفاضه سوم نیستند...زیرا خون فلسطینی  مقدس است». محمد ذحلان بر لزوم تداوم «مبارزه مردمی» در نقاط اصطکاک تاکید کرد،  و این استدلال را  مطرح کرد که «این شیوه مبارزه مردمی برای رساندن پیام ملت فلسطینی به اسرائیل و جهان کافی است؛ پیامی که تاکید دارد که مردم فلسطین از مقدسات اسلامی خود دفاع خواهند کرد» (الایام، بیستم مارس 2010).

•  موفق مطر، ستون نویس در روزنامه رسمی تشکیلات فلسطینی؛ الحیات الجدیده، با انتشار گزارشی، تلاش های حماس را برای وخیم تر کردن اوضاع امنیتی و انتفاضه سوم در کرانه باختری با بهره کشی از تنش بوجود آمده در اورشلیم، محکوم دانست. این ستون نویس فلسطینی تاکید کرده است که «حماس آگاه است که نخستین گلوله های دوباره ای که از اسلحه یک فلسطینی شلیک شود، قبل از هر چیزی، به بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر تشکیلات فلسطینی که منزوی شده و بر اثر اختلاف نظرش با آمریکا در تنگنا قرار گرفته، کمک خواهد کرد». موفق مطر در مقاله خود همچنین مدعی شده است که «حماس در چارچوب هدفش برای تضعیف تشکیلات خود گردان فلسطینی با شیطان همکاری می کند» و «ابائی نیز ندارد که دولت خود را به شیوه اخوان المسلمین ویژه غزه به کرانه باختری نیز  سرایت دهد» (الحیات الجدیده، هجدهم مارس 2010).  

• تشکیلات امنیتی وابسته به حکومت خود گردان فلسطینی از هفدهم مارس دستگیری های گسترده از میان خشونت طلبان فلسطینی را آغاز کرد. دستگیر شدگان، آن گروه از فلسطینی هائی هستند که بویژه در تظاهرات علیه اسرائیل در شهر قدس در اعتراض به نوگشائی کنیسای تاریخی یهودیان بنام «حوربا» شرکت داشتند. این گروه از افراد که به خشونت دست زده بودند از سوی مراکز بازجوئی در نهادهای امنیتی فلسطینی در شهرهای مختلف در کرانه باختری مورد تحقیق قرار گرفتند. همزمان، دولت فلسطینی برای آن شمار از امامان مساجد که در سخنان و خطبه های خود، به امید تحریک، زبان گشوده و مردم را به اعتراض خشونت بار نسبت به «اقدامات اسرائیل علیه مقدسات اسلامی و یهودی کردن قدس» فرا خوانده بودند، احضاریه فرستاده است (البیان، هجدهم مارس 2010).

نیروهای تشکیلات فلسطینی در حال پراکنده کردن  تظاهرات و مانع شدن از رسیدن تظاهر کنندگان به نقاط اصطکاک دیگر (القدس، نوزدهم مارس 2010)	تظاهر کنندگان فلسطینی در کنار پست بازرسی قلندیه (خبرگزاری وفا، نوزدهم مارس 2010)

______________

1. دراین نمودار، خمپاره هائی که به سوی واحدهای گشتی ارتش اسرائیل، در نزدیکی جداره حائل با غزه، پرتاب شده اما به خود غزه اصابت کرده، محاسبه نشده است.