تشکیلات قضائی دولت حماس در گزارشی برای پاسخگوئی به گزارش گلدستون که حملات راکتی حماس را «جنایت جنگی» دانسته بود، تلاش کرده تا راکت پرانی های خود را موجه جلوه دهد، و مشروعیت اسرائیل را از اساس رد کند

تشکیلات قضائی دولت حماس در گزارشی برای پاسخگوئی به گزارش گلدستون که حملات راکتی حماس را «جنایت جنگی» دانسته بود، تلاش کرده تا راکت پرانی های خود را موجه جلوه دهد، و مشروعیت اسرائیل را از اساس رد کند

صفحه آغازین از مصاحبه ضیاالدین المدهون، رئیس کمیته «التوثیق» وابسته به وزارت دادگستری دولت حماس، با وب سایت یگانهای عزالدین القسام، شاخه نظامی حماس، در باره گزارش کمیسیون خود در پاسخ به گزارش گلدستون (27 ژانویه 2010).

نگاه کلی

1.    محمد الغول، وزیر دادگستری دولت حماس در نوار غزه اعلام کرده است که «دولت حماس در آینده ای بسیار نزدیک گزارش خود را در 52 صفحه بعنوان پاسخگوئی به گزارش قاضی ریچارد گلدستون، نماینده ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد، در باره عملیات سرب گداخته منتشر می کند». محمد الغول تاکید کرده که گزارش دولت حماس در برگیرنده نظرات «کارشناسانی است که عضو کمیسیون تحقیق» برپا شده از سوی حماس بوده اند. همزمان، دولت تشکیلات خود گردان فلسطینی در رام الله پاسخ رسمی اش را به گزارش قاضی گلدستون در باره عملیات سرب گداخته رسما از طریق آقای ریاض منصور، نماینده دولت فلسطینی در سازمان ملل متحد در اختیار دبیر کل آن سازمان گذاشت. 

2.    ضیا الدین المدهون، قاضی ارشد در وزارت دادگستری دولت حماس در نوار غزه که ریاست کمیته «التوثیق» (کمیته ویژه سندیت بخشیدن به ادعاهای حماس علیه اسرائیل را در مورد عملیات سرب گداخته و گرد آوری مدارک علیه مقامات اسرائیلی به هدف کشاندن آنها به دادگاههای جهانی) بر عهده دارد، چند روز پیش در یک نشست خبری، رئوس استدلالاتی را که دولت حماس در گزارش پاسخگوئی خود به آنها متوسل شده است، ارائه کرد. وی از جمله این استدلالات را دستآویز قرار داد:

الف – «حماس حملات راکتی و خمپاره ای خود را متوجه اهداف نظامی قوای اشغالگران کرد و نه علیه نقاط مسکونی. راکت های مقاومت (بدلیل آنکه دست ساز هستند)، قدرت هدف گیری دقیق ندارند، و علیرغم این واقعیت، نیروهای حماس تلاش کردند تا به شهروندان اسرائیل آسیب نزنند ولی ممکن است که برخی هدف گیری ها دچار اندکی انحراف شده باشند. شمار اندک شهروندان اسرائیلی کشته شده در حملات راکتی حماس ثابت می کند که غیرنظامی های اسرائیلی از چشم نیروهای حماس، هدف محسوب نمی شده اند».

ب - «اکثر نقاطی که مورد حملات راکتی حماس قرار گرفته اند، اساسا جزو خاک اسرائیل محسوب نمی شوند و کشور عدو (منظور؛ اسرائیل) بوده که باید عامل جنایت شناخته شود زیرا شهروندان خود را به نقاط جنگی آورده و آنها را در سرزمین هائی ساکن کرده که متعلق به آنها نیست».

ج - «گزارش گلدستون دشمن صهیونیستی را محکوم کرده و مقاومت را از ادعاهای مطرح شده در مورد استفاده از مردم غیر نظامی بعنوان سپر انسانی، مبری کرده است. این ادعاها که می گوید مقاومت، به جنایت جنگی دست زده و گویا سلاح خود را متوجه مردم غیر نظامی کرده است، ادعاهائی کاملا بی پایه و اساس است، و باید به یاد داشت که اصول و قوانین بین المللی به ملت های تحت ستم و زیر اشغال، برای کسب رهائی از زیر یوغ اشغالگران حق می دهد و مبارزه  آن ها را مشروع می داند». 

3.    ادعاهائی که سازمان حماس در گزارش خود مطرح کرده، کاملا بی پایه و اساس است، زیرا در طول عملیات سرب گداخته و سالها پیش از آن، حماس عمدا هزاران فروند راکت بسوی نقاط مسکونی و خانه ها و اماکن عمومی و غیر نظامی اسرائیل شلیک می کرد و شهرها و شهرک های جنوب اسرائیل بمدت سالها زیر حملات راکتی عمدی حماس قرار داشت. حماس با هدف عمدی کشتار و قتل مردم غیر نظامی و ایجاد رعب و وحشت در دل شهروندان غیر نظامی و بدون قائل شدن هیچ تفاوتی میان هدف های نظامی و هدف های شهروندی به حملات خود تداوم می داد. حتی گزارش گلدستون این امر را مورد تاکید قرار می دهد که حملات حماس و سازمان های مسلح فلسطینی به سوی اسرائیل، حملاتی کور بوده و به امید هدف قرار دادن غیر نظامی های اسرائیلی، و به منظور عمدی ایجاد هراس و ترس در دل مردم و اختلال در زندگی عادی غیر نظامی ها صورت گرفته است. 

4.    به شماری از مشخصه های بارز حملات راکتی در طول عملیات «سرب گداخته» اشاره می کنیم:

الف – در 22 روزی که عملیات «سرب گداخته» جریان داشت، از غزه حدود 650 فروند راکت به سوی خاک اسرائیل شلیک شد که حدود 570 فروند آن به خاک اسرائیل اصابت کرد. همچنین در این مدت، 205 خمپاره به سوی اسرائیل نشانه گیری شد. از میان راکت ها، 132 فروند آن ها، راکت های 122 میلیمتری «بهینه شده» بودند که برد آن به 40 کیلومتر نیز می رسد. این امر موجب شد که حدود یک میلیون نفر از شهروندان اسرائیل در تیر رس این راکت ها باشند (از جمله؛ مراکز شهرهایئی مانند بئرشبع، اشدود، «کریات گاگ» و «گدرا»).

ب-  حماس عمدا راکت ها را به سوی مراکز پر جمعیت مسکونی اسرائیل نشانه گیری می کرد تا شمار هر چه بیشتری از مردم غیر نظامی را هدف قرار دهد. اسرائیل اطلاعات کاملا موثقی در اختیار دارد که نشان می دهد حماس عمدا در نظر داشت به سوی مدارس در شهر اشدود حملات راکتی انجام دهد تا مدارس بسته شوند – هرچند که راکت ها قدرت نشانه گیری کاملا دقیق ندارند و نمی توانند حتما مدارس را هدف قرار دهند. محمود الزهار، مقام ارشد حماس در نطقی که در جریان عملیات «سرب گداخته» ایراد کرد، نیروهای «یگانهای عزالدین القسام»، شاخه نظامی حماس، را مورد تحسین قرار داد و گفت که «بدلیل عملیات زمینی ارتش اسرائیل، برای حماس مشروع است که به بیمارستان ها، آمبولانس ها و کنیساهای یهودیان حمله کند و زنان و مردان یهودی را بدون قائل شدن تفاوتی میان آنها به قتل برساند (شبکه الاقصی، پنجم ژانویه 2009). سخنگویان دیگری از حماس و رسانه های آن سازمان ( و نیز سایر تشکل های مسلح فلسطینی) در گذشته بارها تاکید کرده اند که با هدف عمدی ضربه زدن به مناطق مسکونی اسرائیل و لطمه زدن به جان مردم اسرائیلی این حملات راکتی را انجام می دهند.

ج – گزارش قاضی ریچارد گلدستون نیز شمار اندک تلفات اسرائیلی از میان غیر نظامی های اسرائیل را مورد اشاره قرار داده است (در طول عملیات «سرب گداخته» ، سه شهروند غیر نظامی و یک نظامی بر اثر حمله راکتی یا خمپاره ای کشته  شدند. نه نظامی نیز در عملیات یاد شده در صحنه نبرد جان خود را از دست دادند. مجموع تلفات نظامی ها ده نفر و غیر نظامی های اسرائیل سه نفر بود). شمار اندک تلفات و آسیب های جانی به مردم اسرائیل، بویژه از میان دانش آموزان علیرغم گستردگی حملات راکتی و خمپاره ای به سوی مدارس دلائل مختلفی دارد. از جمله؛ محدودیت های فنی در راکت هائی که تشکل های فلسطینی در اختیار دارند، موانعی که اسرائیل بر سر راه شلیک راکت ها از سوی خرابکاران ایجاد کرد، و تلاش های بازدارندگی اسرائیل، و سایر اقدامات موثر اسرائیل که به مردم خود پیشاپیش هشدار می داد که راکت یا راکت هائی از سوی خرابکاران از غزه به سوی اسرائیل شلیک شده و باید سریعا خود را به اماکن امن برسانند. شمار اندک کشته های اسرائیلی در میان مردم غیر نظامی اسرائیل از امکانات خوب پشت جبهه اسرائیل ناشی می شود (برای مثال، در منطقه جنوب اسرائیل نیز مدارس در طول عملیات یاد شده، بسته بود، و برگزاری آئین هائی با شرکت شمار زیادی از مردم لغو می شد، و از مردم خواسته می شد که در حد امکان در خانه های خود بمانند). در صورتی که اسرائیل بطرزی گسترده و موثر برای مقابله با خطرات راکتی آماده نمی شد، تردیدی نیست که شمار تلفات و آسیب دیدگان از میان غیر نظامی های اسرائیل، نظر به شمار زیاد راکت ها و خمپاره های شلیک شده به سوی مناطق مسکونی، مدارس، کودکستان ها، موسسات مردمی و سازمان ها بویژه در شهر های «سدروت»، بئرشبع، اشدود و اشکون در جنوب اسرائیل، به طرز چشم گیری افزایش می یافت.  

یک کودکستان در شهر اشدود  پس از حمله راکتی به آن (عکس از سازمان خیرخواهانه «زاکا»، که روز ششم ژانویه 2009 گرفته شد، عکاس: یوسی لانداو)	سربازان واحد کمک به پشت جبهه، در کنار یک کودکستان اسرائیلی پس از یک حمله راکتی (عکس از وب سایت خبری روزنامه معاریو، NRG عکاس: آدی ییسرائل، یازدهم ژانویه 2009)

 
ترکش های فلزی پس از شلیک یک راکت از نوع روسی گراد که به مدرسه ای در شهر بئرشبع اصابت کرد (عکس از وب سایت وای نت، عکاس: یارون برنر، 31 دسامبر 2008)

د‌-       حماس در طول عملیات «سرب گداخته» بارها «افتخار» کرد به اینکه «می تواند برد راکت ها را افزایش دهد به گونه ای که تل آویو را نیز هدف قرار دهد. شبکه الاقصی (شبکه تلویزیونی حماس) میان پرده هائی را مرتبا پخش می کرد که در آن اسامی مناطق مسکونی اسرائیلی را که هدف حملات راکتی قرار گرفته بودند، یاد آوری می کرد، و تلویحا گفته می شد که هدف بعدی حماس در حملات راکتی، تل آویو خواهد بود. در زیر، عکسی از میان پرده ای را قرار داده ایم که از سوی شبکه الاقصی بارها و بارها پخش می شد. در این ویدئو کلیپ، حماس نام شهر تل آویو را درشت نوشته است و زیر نام تل آویو (به عربی: تل آبیب) تاکید کرده است که «همه گزینه ها در برابر ما گشوده است» (این عکس روز دهم ژانویه 2009 از روی صفحه تلویزیون الاقصی گرفته شد). میان پرده یاد شده از آرزوی حماس برای دست یازیدن به راکت هائی (با یاری ایران) برای ضربه زدن به شهر تل آویو و دیگر نقاط و شهرهای مسکونی مرکز اسرائیل نشان دارد.

عکسی از یک میان پرده که در جریان عملیات «سرب گداخته» از تلویزیون حماس پخش می شد و تهدید می کرد که تل آویو نیز می تواند هدف باشد (شبکه الاقصی، دهم ژانویه 2009)

5.    رئیس کمیسیون اسناد («التوثیق») وابسته به دولت حماس این ادعا را در سخنان خود تکرار کرد که گویا «گزارش گلدستون از سازمان حماس در مورد استفاده از مردم غیر نظامی به عنوان سپر انسانی، رفع مسوولیت کرده و اتهامات بیان شده از سوی اسرائیل را در این باره نادرست دانسته است». در واقع، این ادعای ضیاالدین المدهون براساس یکی از نقاط ضعف مهم در گزارش قاضی ریچارد گلدستون بیان می شود، و سازمان حماس از این نقطه ضعف گزارش گلدستون، بیشترین بهره برداری را می کند. اطلاعات بسیار، و موثقی که در اختیار اسرائیل است نشان می دهد که حماس عملکرد خود را بر اساس استفاده هر چه گسترده تر و بی محابا از غیر نظامی ها بعنوان سپر انسانی قرار می داد و تاکتیک های مختلف و متنوعی را در این راستا در طول عملیات سرب گداخته مورد استفاده قرار داد. از جمله؛ حماس مردم فلسطینی را در برخی محله هائی که ارتش اسرائیل قصد انجام عملیات در آن را علیه نیروهای حماس داشت، و از سوی ارتش اسرائیل پیشتر اخطار گرفته بودند که باید محل را ترک کنند، وادار می کرد که در محله ها بمانند. حماس از گروههای کودکان و نوجوانان فلسطینی نیز برای رد و بدل کردن و جابجا کردن سلاح و مهمات سو استفاده می کرد و آنها را وادار می کرد که به انجام عملیات نیروهای حماس کمک کنند. حماس از خانه های مردم فلسطینی و موسساتی مانند بیمارستان ها، مدارس و مساجد برای انجام حملات راکتی بطور گسترده استفاده می کرد و حتی از درون آمبولانس ها برای امور تروریستی سو استفاده می نمود.  نیروهای حماس بدون هیچگونه اونیفورم نظامی، با لباس مردم عادی در محل ها تردد می کردند و خود را در میان مردم عادی پنهان می کردند. مثالهای بسیار دیگری را نیز می توان ذکر کرد. 

6.    مولفه بارزی که در گزارش سازمان حماس در پاسخ به گزارش گلدستون دیده می شود، تلاش حماس برای مشروعیت بخشیدن به امر نمایندگی فلسطینی هاست. در حالی که حماس و تشکیلات رسمی خود گردان فلسطینی همچنان دستخوش اختلاف و رقابت شدید هستند و حتی بر سر پاسخگوئی به گزارش گلدستون رقابت دارند، حماس در پاسخ اش، تلاش کرده که خود را نماینده مشورع فلسطینی ها قلمداد نماید. حماس می کوشد که ابتکاراتی در قبال گزارش گلدستون داشته باشد و به انواع مختلف و در راستای منافع خود، از گزارش گلدستون بهره گیری کند. از جمله چنین وانمود می کند که کمیسیون تحقیق «مستقل»، با مشارکت «کارشناسان بی طرف» بر پا کرده است. از دید حماس، آن سازمان می خواهد که اسرائیل را تقبیح کند و بتواند با استناد به گزارش گلدستون موجبات محاکمه سران سیاسی و فرماندهان ارتش اسرائیل را در محاکم جهانی، بویژه اروپائی فراهم کند. حماس همچنین امیدوار است که با تکیه به گزارش گلدستون بتواند به انزوای بین المللی خود پایان دهد (و بویژه بتواند با کشورهای غربی نوعی تماس و رابطه برقرار کند). حماس همچنین تقلا می کند تا موقعیت خود را بعنوان نماینده مشروع فلسطینی ها مستحکم کند و به مشروعیت تشکیلات رسمی خود گردانی لطمه بزند. 

7.    تشکیلات خود گردان فلسطینی نیز به نوبه خود می کوشد تا این واقعیت را برجسته سازد که تنها این حکومت، نماینده رسمی فلسطینی هاست. اما عملا تشکیلات فلسطینی از ابتکارات حماس عقب مانده و به پیروی از برخی ابتکارات آن روی آورده است. حکومت خود گردانی (با تاخیری چشم گیر) کمیسیونی را بر اساس توصیه های مطرح شده در گزارش قاضی ریچارد گلدستون برپا کرد. خبرگزاری فرانسه از رام الله گزارش داد که محمود عباس (ابو مازن) روز بیست و پنجم ژانویه فرمانی را برای تشکیل یک کمیسیون ویژه تحقیق با هدف اجرای توصیه های عنوان شده در گزارش گلدستون امضا کرد. گزارش گلدستون از تشکیلات فلسطینی خواسته بود تا رخدادهای مربوط به حملات راکتی فلسطینی ها به سوی اسرائیل در جریان عملیات «سرب گداخته» را بررسی کند. کمیسیونی که بر اساس فرمان محمود عباس برپا شد، پنج عضو دارد که شامل حقوقدانان و دانشگاهیان هستند. ریاست کمیسیون بر عهده عیسی ابو شرار نهاده شده است(1).