اخبار ترور و نزاع اسرائيلی - فلسطينی (سی ام دسامبر2009 تا پنجم ژانويه 2010 برابر با نهم تا پانزدهم دی 1388)

دیدار پرزیدنت مبارک با محمود عباس در شرم الشیخ مصر (خبرگزاری وفا، 4 ژانویه 2010)

رئوس گزارش 

• این هفته نیز مواردی از حملات راکتی و خمپاره ای به سوی اسرائیل رخ داد. همچنین در چند مورد، فلسطینی های مسلح به سوی واحدهای گشتی ارتش اسرائیل شلیک کردند، که نیروهای جبهه خلقی آزادی فلسطین و «کمیته های مقاومت مردمی» در غزه مسوولیت آنرا بر عهده گرفتند اما درعین حال، سازمان حماس سیاست «مهار حملات راکتی» را ادامه می دهد. 

• در ملاقاتی که چهارم ژانویه در بندر شرم الشیخ در مصر میان پرزیدنت حسنی مبارک با محمود عباس رهبر تشکیلات خود گردان فلسطینی انجام شد، رئیس جمهوری مصر ابو مازن را در جریان جزئیات گفتگوهای هفته قبل خود با بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل (در ملاقاتی که بیست و نهم دسامبر در قاهره  انجام شده بود) قرار داد. در پایان دیدار با مبارک، ابو مازن به خبرنگاران گفت که وی برای از سرگیری گفتگوهای صلح با اسرائیل پیش شرطی ندارد اما خانه سازی های اسرائیلی ها در مناطق شرق اورشلیم باید متوقف شود و سرنوشت سیاسی قدس (اورشلیم) نیز در شمار موضوعهای توافق نهائی صلح قرار گیرد.

مهم ترین رخدادها در باریکه غزه و کرانه باختری

نوار غزه

حملات راکتی و خمپاره ای

• در طول این هفته دو مورد حمله راکتی به جنوب اسرائیل انجام شد:

• سی ام دسامبر یک حمله راکتی به فضای باز در صحرای نگب غربی صورت گرفت.

• دوم ژانویه یک راکت به اطراف شهر اسرائیلی نتیووت شلیک شد، که شاخه نظامی جبهه خلقی آزادی فلسطین مسوولیت آنرا عهده دار شد (وب سایت شاخه نظامی یاد شده). از پس از عملیات «سرب گداخته» در یک سال اخیر، این نخستین بار بود که به سوی شهرک نتیووت حمل راکتی انجام شد. این حمله بدون جراحت جانی بود اما یک زن بر اثر شوک ناشی از حمله به بیمارستان برده شد.

• افزون بر حملات یاد شده، در روز اول ژانویه چهار خمپاره نیز به سوی منطقه مرزی «کرم شالوم» و خمپاره ای نیز به طرف منطقه «کیسوفیم» شلیک شد. مسوولیت این تعرض را گردان ناصر صلاح الدین شاخه نظامی  «کمیته های مقاومت مردمی» عهده دار شد (وب سایت سازمان یاد شده، اول ژانویه)

• یک واحد گشتی ارتش اسرائیل که روز چهارم ژانویه در حال عملیات گشت زنی در کنار جداره امنیتی بود، با یک خمپاره که به سوی آن شلیک شد، مورد تعرض قرار گرفت، و مسوولیت این تعرض را نیز شاخه نظامی «کمیته های مقاومت مردمی» بر عهده گرفت (وب سایت این سازمان، چهارم ژانویه). 

• در سی و یکم دسامبر نیز آتشباری مسلحانه یک باند فلسطینی به سوی واحد گشتی ارتش اسرائیل که در حال گشت زنی در اطراف جداره امنیتی با غزه بود، صورت گرفت که تلفات و جراحتی نداشت. ارتش اسرائیل از جمله با یاری قایقهای توپدار خود به سوی محلی که از آنجا شلیک شده بود، واکنش نشان داد (سخنگوی ارتش اسرائیل، سی و یکم دسامبر 2009).

حملات راکتی و خمپاره ای به سوی آبادی های اسرائیلی در صحرای «نگب غربی» (جنوب اسرائیل)(1)

حملات نیروی هوائی اسرائیل

• در واکنش به حملات راکتی صورت گرفته به اسرائیل، ارتش اسرائیل نیز چند سورتی پرواز برای حملات هوائی به غزه انجام داد که از جمله دو باب دهانه تونل های زیر زمینی در شمال و جنوب غزه مورد حمله قرار گرفت. تونل ها  در فاصله یک و نیم کیلومتری از مرز با اسرائیل با این هدف حفر شده بود که تروریست ها برای انجام عملیات نظامی علیه سربازان یا مردم اسرائیل به خاک اسرائیل رخنه کنند (سخنگوی ارتش اسرائیل، دوم ژانویه). 

• به گزارش رسانه های فلسطینی، سه یا چهار فلسطینی در حمله هوائی ارتش اسرائیل بطور متوسط زخمی شدند. در یکی از این گزارش ها آمده بود که سه نفر از زخمی ها فعالان مسلح شاخه نظامی حماس؛ یگانهای عزالدین القسام بوده اند (Palestine-info، دوم ژانویه).

یهودا و شومرون (کرانه باختری رود اردن)

فعالیت مقابله و بازدارندگی

• نیروهای امنیتی اسرائیل به اقدامات بازدارندگی و مقابله خود در کرانه باختری ادامه می دهند که در چارچوب آن، شماری دیگر از افراد مظنون به دخالت در عملیات تروریستی دستگیر شدند.  این هفته نیز مواردی از حملات به مردم اسرائیلی اکثرا به صورت تعرض با سنگ به سوی خودرو های در حال حرکت غیر نظامی های اسرائیلی در کرانه باختری روی داد. 

• از جمله به این موارد اشاره می کنیم:

• سوم ژانویه – اتومبیل های مردم اسرائیلی که از کنار منطقه «العروب» (در جنوب غرب بیت اللحم) حرکت می کردند، با سنگ مورد حمله قرار گرفت که بدون جراحت جانی بود اما به خودروها خسارت رساند (سخنگوی ارتش اسرائیل، سوم ژانویه).

• دوم ژانویه – با سنگ به طرف اتومبیل های غیر نظامی های اسرائیلی در کنار «حوسن» (در غرب بیت اللحم) حمله شد که بدون جراحت جانی بود اما به اتومبیل ها لطمه رساند (سخنگوی ارتش اسرائیل، دوم ژانویه).

• اول ژانویه – در منطقه «حربت الدویر» (در جنوب غرب بیت اللحم) به طرف اتومبیل های مردم اسرائیلی با سنگ حمله شد که بدون جراحت جانی بود اما خسارت مالی به اتومبیل ها وارد کرد (سخنگوی ارتش اسرائیل، اول ژانویه).

• سی و یکم دسامبر – با سنگ به طرف خودروهای مردم غیر نظامی اسرائیلی در منطقه «تکواع» (در جنوب بیت الحم) حمله شد که بدون جراحت جانی بود اما اینجا نیز به خودروها آسیب وارد کرد. در همین روز اتومبیل های مردم اسرائیلی که از کنار منطقه «عبود» (در شمال غرب رام الله) حرکت می کردند، با سنگ مورد حمله قرار گرفت که جراحت جانی نداشت اما با خسارت به اتومبیل ها همراه بود (سخنگوی ارتش اسرائیل، سی و یکم دسامبر).

• سی ام دسامبر – در این روز دو بطری آتش زا از سوی فلسطینی ها به طرف اتومبیل های اسرائیلی در حال گذر از جاده ای در جنوب شرق شخم – نابلس پرتاب شد که جراحت جانی به سرنشینان اتومبیل ها وارد نکرد اما به خودروها آسیب رساند (سخنگوی ارتش اسرائیل، سی ام دسامبر).

تحولات نوار غزه

مصر همچنان با رسیدن کاروان های بین المللی کمک به غزه از طریق خاک مصر مخالف است 

• اکنون مدتی است که گروهی از اروپائی ها که برخی از نمایندگان کشورهای اسلامی منطقه نیز به آنان پیوسته اند، همراه با کاروان موسوم به «شریان حیاتی- 3» با رسیدن به مصر می خواهند از طریق گذرگاه مصر با غزه وارد باریکه غزه شوند و با مردم غزه ملاقات کرده و در اقدامی نمادین برای حمایت از مردم غزه، محموله های کمکی را که تهیه کرده اند، توزیع کنند. اما مقامات مصر همچنان مانع از رسیدن این کاروان به غزه می شوند و چنین اجازه ای را برای عبور صادر نمی کنند. جرج گالووی نماینده مجلس عوام انگلیس که رابطه ای دیرینه با سازمان های فلسطینی دارد و در صدر کاروان «شریان حیاتی – 3» قرار دارد، دولت مصر را بخاطر «مانع تراشی های پی در پی بر سر راه ورود این کاروان به غزه» متهم کرد که «در محاصره و حصر غزه نقش دارد» (الجزیره، بیست و نهم دسامبر). رئیس هیات اردنی در کاروان مزبور گفت که نخستین هواپیمای اردنی با بارهای ارسالی به فرودگاه منطقه مصری العریش (نزدیک ترین فرودگاه در خاک مصر به منطقه غزه) رسیده اما هواپیمای دومی که حامل محموله های دیگر بود، «بر اثر نقص فنی» ناچار شده تغییر مسیر دهد و به جای مصر، در سوریه فرود آید. این شخصیت اردنی مسوولیت را در هرحال متوجه مصر کرد (خبرگزاری معان، چهارم ژانویه). از رسیدن یک کشتی حامل کمک ها از کشور ترکیه نیز از طریق بندر لاذقیه در سوریه به منطقه العریش در مصر برای ارسال نهائی کمک های آن برای مردم غزه خبر رسید (خبرگزاری چینی شین هوا، سوم ژانویه).

ناکام ماندن تلاش سازمان «غزه را آزاد کنید» Gaza Freedom برای برگزاری یک راه پیمائی بزرگ به سوی غزه 

• برگزار کنندگان یک راه پیمائی زیر حمایت سازمان «غزه را آزاد کنید»Gaza Freedom  ، که همه تلاش های آنان برای عملی کردن این راه پیمائی با ناکامی روبرو شده و دولت مصر اجازه عبور افراد کاروان آنها را به غزه (همزمان با سالروز آغاز عملیات نظامی «سرب گداخته») نداده، در اعتراض به مخالفت مصر، دست به برگزاری تظاهرات در قاهره زدند. آنها ازجمله در برابر سفارتخانه اسرائیل در قاهره تظاهرات کردند و نیز چادر اعتراضی برپا کردند. آنها از پرزیدنت حسنی مبارک درخواست رسمی به عمل آوردند تا به یک هزار و چهار صد نفر از اعضای کاروان اجازه عبور از گذرگاه الرفح در مرز مصر با غزه را بدهد (خبرگزاری فرانسه، سی ام دسامبر). حدود بیست نفر از فعالان این گروه در منطقه مصری العریش نیز دست به تجمع اعتراضی زده  و درخواست خود را برای رسیدن به غزه مورد تاکید قرار دادند (وب سایت البشائر، بیست و نهم دسامبر). 

• در پی ناکام ماندن همه تلاش های این گروه و ادامه مقاومت مصر در برابر درخواست ها برای دادن اجازه عبور از گذرگاه الرفح، گزارش ها حاکی است که از میان هزار و چهار صد نفر نیروهای این سازمان که به مصر رسیده بودند، اکثرا به کشورهای خود بازگشته اند و حدود 250 نفر آنها درمصر به امید تغییر نظر دولت قاهره باقی مانده اند (خبرگزاری فرانسه، چهارم ژانویه).

ادامه طرح مصر در ایجاد مانع زیرزمینی فولادی در مرز با باریکه غزه 

• ادامه یافتن طرح ارتش مصر که در حال ایجاد مانع زیرزمینی فولادی با ورقه های غیر قابل نفوذ ویژه در طول مرز خود با باریکه غزه است، همچنان با مخالفت های فلسطینی ها و نیز گروههائی از جامعه مصر روبرو می شود. عوامل اوپوزیسیون مصر و نیز فعالان اخوان المسلمین مصر تظاهرات و اقدامات اعتراضی متعددی را سامان داده اند (الیوم السابع، سی ام دسامبر). روزنامه های مستقل مصر نیز از این طرح مصر انتقاد می کنند. 

• از سوی دیگر، روزنامه های وابسته به دولت مصر در گزارش ها و مقالات خود طرح ساخت مانع زیر زمینی را «موجه: توصیف می کنند و می نویسند که اخوان المسلمین مصر با دستور رژیم ایران دست به فتنه انگیزی علیه مصر زده است (الجمهوریه، بیست و نهم دسامبر). یک مقاله دیگر روزنامه مصری الجمهوریه تاکید دارد که «حماس می خواهد بحران داخلی خود را «فرا مرزی» کند و آنرا به مصر نسبت دهد» (الجمهوریه، چهارم ژانویه). این مقاله ها تاکید دارد که ایجاد این مانع زیرزمینی به مفهوم مسدود کردن مرز مصر با غزه نیست. سردبیر الجمهوریه نوشت «اسرائیل همواره مدعی بوده که فلسطینی ها از طریق تونل های زیرزمینی میان غزه با مصر دست به قاچاق تسلیحات برای تشکل های فلسطینی در غزه می زنند، و ادامه این وضعیت ممکن است که موجب شود مصر از سوی آمریکا مورد تحریم قرار گیرد، و مصر با هدف جلوگیری از چنین تحریمی اقدام به ایجاد مانع زیر زمینی در طول خاک خود با غزه کرده است (الجمهوریه، چهارم ژانویه).

تظاهرات زنان در نزدیکی گذرگاه الرفح علیه مانع زیر زمینی مصری،(وب سایت «فلسطین الآن»، 29 دسامبر)	کاریکاتوری علیه مانع زیرزمینی مصر با غزه (وب سایت «فلسطین الآن»، 4 ژانویه)

معامله در مورد سرباز اسرائیلی اسیر در دست حماس

• هیات سازمان حماس که برای مذاکرات با سران حماس مقیم سوریه در مورد معامله احتمالی حماس با اسرائیل بر سر آزاد کردن گیلعاد شالیط در برابر حدود هزار زندانی فلسطینی، به سوریه رفته بود، به غزه بازگشت. مقامات این هیات در بازگشت خود به غزه گفتند که «در را بروی ادامه تلاش ها برای انجام معامله نبسته اند و رایزنی ها ادامه خواهد یافت» (خبرگزاری معان، سی و یکم دسامبر). 

• موسی ابو مرزوق، معاون رئیس دفتر سیاسی حماس گفت «حماس حتی بدون وجود میانجی گر آلمانی به مذاکره برای انجام معامله با اسرائیل ادامه خواهد داد» (وب سایت «فلسطین الآن، دوم ژانویه). به گزارش «وای نت» (پایگاه خبری روزنامه یدیعوت آخرونوت) در پنجم ژانویه، میانجی گر آلمانی در این روز وارد غزه شد تا پاسخ حماس را نسبت به پیشنهاد های مصوب شده از سوی کابینه امنیتی – سیاسی اسرائیل در باره این معامله احتمالی، دریافت کند.

گفتگوی داخلی فلسطینی

چراغ سبزهای حماس برای از سرگیری مذاکرات آشتی داخلی فلسطینی

• سازمان حماس در روزهای اخیر نشانه هائی از احتمال آمادگی برای از سرگیری گفتگوهای آشتی داخلی فلسطینی و رفع بحران دامنه دار خود با رقیب اصلی اش؛ جنبش فتح نشان داده است:

• صلاح البردویل، مقام بلند پایه سازمان حماس گفت که مصر موافقت اصولی کرده که ملاحظات مطرح شده از سوی حماس را در مورد سند آشتی ملی که مصر پیشتر تهیه و به طرفین ارائه کرده بود، بررسی کند. به گفته البردویل، این توافق اصولی در جریان مذاکرات اخیری که سران حماس در مصر داشته اند، بدست آمده است. هیاتی از سران حماس که مقیم غزه هستند، به ریاست محمود الزهار وزیر خارجه اسبق در دولت حماس، پس از رایزنی هائی با رهبران حماس مقیم سوریه، در راه بازگشت به غزه در مصر توقف کرده و با مقامات ارشد مصری گفتگو کردند.

• هیات حماس به رهبری خالد مشعل، رئیس دفتر سیاسی حماس با سفر به عربستان با وزیر خارجه عربستان، امیر سعود الفیصل دیدار و گفتگو کرد. در این دیدار، در مورد لزوم آشتی ملی فلسطینی رایزنی شد. خالد مشعل در پایان سفر به عربستان وارد بحرین شد (خبرگزاری رسمی کویت، چهارم ژانویه). 

• حسام ذکی، سخنگوی وزارت خارجه مصر گفت این احساس در میان مقامات مصر بوجود آمده است که در امر مذاکرات آشتی داخلی فلسطینی تا حدی پیشرفت بدست آمده و «طرفین (حماس و فتح)در آخرین دور مذاکرت تقریبا در مورد همه مسائل اجماع داشته اند». حسام ذکی گفت «تنها مانعی که امکان نداد که دو طرف فلسطینی به حل نهائی مسائل مورد اختلاف خود برسند، فشار برخی حکومت های افراطی منطقه بوده است». (تلویزیون فلسطین، 28 دسامبر). (سخنگوی وزارت خارجه مصر هر چند به نام کشور خاصی اشاره نکرد اما نظر به سفر اخیر خالد مشعل، رئیس دفتر سیاسی حماس به تهران و مذاکراتی که سران جمهوری اسلامی با او به عمل آورده بودند، این ارزیابی مطرح است که منظور سخنگوی وزارت خارجه مصر از «حکومت های افراطی خاصی در منطقه»، حکومت اسلامی ایران بوده است). 

• در حالی که احتمال مذاکرات آشتی ملی فلسطینی مطرح است، فتح و حماس در روزهای اخیر دوباره به دستگیری هائی از نیروهای سازمان رقیب اقدام کرده اند. نیروهای امنیتی تشکیلات خود گردان فلسطینی به اقداماتی در تعقیب نیروها و فعالان حماس در کرانه باختری ادامه داده اند (Palestine-info، چهارم ژانویه). همزمان، رسانه های تشکیلات خود گردانی نیز خبر می دهند که در نوار غزه نیز سازمان حماس تعقیب فعالان جنبش فتح و دستگیری نیروهای فتح را از سر گرفته است. در آستانه اول ژانویه که با سالروز پایه گذاری جنبش فتح مصادف بود، نیروهای دولت حماس در غزه شماری از فعالان فتح در باریکه را دستگیر کردند. در این راستا، به خانه های شماری از فعالان فتح در غزه حمله شد و دستگیری هائی در خانه ها و اماکن دیگر صورت گرفت (خبرگزاری وفا، سی و یکم دسامبر). حماس همزمان به کمپین وسیع تبلیغاتی علیه مشروعیت رهبری و دولت تشکیلات خود گردانی در کرانه باختری ادامه می دهد و عملکرد محمود عباس و دولت سلام فیاض را نیز در عرصه های گوناگون به باد انتقاد می گیرد.

کارتونی در یک روزنامه فلسطینی برای انتقاد از اقدام حماس

مبنی بر جلوگیری با توسل به زور و دستگیری ها برای ایجاد مانع در برگزاری آئین های سالروز جنبش فتح

(القدس، سوم ژانویه 2010)  

روند سیاسی 

ملاقات محمود عباس با حسنی مبارک رئیس جمهوری مصر

• محمود عباس (ابو مازن) رهبر تشکیلات خود گردان فلسطینی برای رشته گفتگوهائی با رئیس جمهوری و دیگر مقامات مصری سوم ژانویه وارد شرم الشیخ در مصر شد. دیدار او با پرزیدنت حسنی مبارک در چهارم ژانویه صورت گرفت، که رئیس جمهوری مصر، محمود عباس را در جریان مذاکرات هفته قبل خود با نخست وزیر اسرائیل که بیست و نهم دسامبر انجام شده بود، قرار داد. پرزیدنت مبارک اندیشه هائی را که با هدف از سرگیری تماس های سیاسی صلح اسرائیل و فلسطینی ها در جریان دیدارش با نتانیاهو مطرح شده بود، به آگاهی محمود عباس رساند. مسائلی نیز که قرار است از سوی احمد ابوالغیط وزیر خارجه مصر و ژنرال عمر سلیمان رئیس سازمان اطلاعات مصر در ماموریت سیاسی پیش روی آنها با مقامات آمریکا در سفر به ایالات متحده مطرح شود، در دیدار حسنی مبارک با محمود عباس مورد رایزنی قرار گرفت. ابو مازن در پایان مذاکرات با حسنی مبارک در جمع خبرنگاران گفت که وی «با از سرگیری مذاکرات سیاسی با اسرائیل مخالفتی ندارد و پیش شرطی تعیین نکرده اما خواسته فلسطینی ها در مورد لزوم توقف خانه سازی یهودیان در اسرائیل پا برجاست». ابو مازن همچنین گفت «ترجیح می دهد که در باره از سرگیری تماس های سیاسی با اسرائیل، پس از سفر قریب الوقوع وزیر خارجه و رئیس سازمان اطلاعات مصر به آمریکا بیشتر سخن بگوید» (خبرگزاری وفا، چهارم ژانویه). 

• محمود عباس در نشست خبری در شرم الشیخ تاکید کرد که خانه سازی های اسرائیلی ها در «قدس شرقی» باید متوقف شود و نیز «سرنوشت قدس در ردیف موضوعهای صلح نهائی مطرح باشد» (تلویزیون مصر، چهارم ژانویه). 

• صائب عریقات، رئیس بخش مذاکرات در سازمان آزادیبخش فلسطین گفت «احتمال خوبی برای از سر گیری تماس های سیاسی فلسطینی ها و اسرائیل بوجود آمده است ولی تحقق این امر مشروط به آن است که اسرائیل تعهدات خود را اجرا کند و آمریکا نیز به اسرائیل فشار لازم را به عمل آورد». صائب عریقات که ابو مازن را در مذاکرات در شرم الشیخ همراهی می کرد، افزود که «در روزهای آینده، یک سری مذاکرات و تماس های فشرده میان آمریکا و سایر اعضای کمیسیون چهار جانبه حامی صلح خاورمیانه (روسیه، سازمان ملل و اتحادیه اروپا در کنار آمریکا چهار ضلع کمیسیون چهار جانبه را تشکیل می دهند) انجام می شود تا احتمال از سرگیری تماس های سیاسی اسرائیل و تشکیلات خود گردانی بطور جدی بررسی شود (روزنامه الشروق، دوم ژانویه).